Van’da unutulmaya yüz tutan keçe üretimi, kadın sanatçı Necmiye Tekin’in çabalarıyla canlanıyor. Geleneksel motifler modern tasarımlarla birleştirilerek günlük yaşam ürünlerine dönüştürülüyor.
Van’da yüzyıllardır süregelen keçe sanatı, Necmiye Tekin’in atölyesinde yeniden yaşatılıyor. Doğu Anadolu Bölgesi’nin öncü kadın keçe sanatçısı olan Tekin, hem geleneksel yöntemleri uyguluyor hem de modern tasarımlarla sanatı geleceğe taşıyor.
KEÇENİN SABIR GEREKTİREN YOLCULUĞU
Atölyede üretim sürecini “sabır ve emeğin birleşimi” olarak tanımlayan Tekin, koyun yünlerinin temizlenmesi, yıkanması ve taranmasıyla başlayan süreci, sabunlu suyla ıslatılan yünlerin saatler süren tepilmesiyle tamamlıyor. Ortaya çıkan keçe, dayanıklılığı, doğallığı ve yalıtım özellikleriyle ön plana çıkıyor. Ayrıca antibakteriyel ve antialerjik yapısı, kimyasal içermemesiyle dikkat çekiyor.
TARİHSEL MOTİFLER KEÇEDE YENİDEN CANLANIYOR
Yaklaşık 12 yıldır keçe sanatıyla profesyonel olarak ilgilenen Tekin, eserlerinde Van’a özgü ve tarihsel motiflere yer veriyor. 17. yüzyıla ait Kalay Sengi minyatürünü, Urartu dönemi figürleri Haldi, Teişebaini ve Hayat Ağacı motiflerini modern tasarımlarla buluşturuyor. Selçuklu ve Osmanlı motiflerini de keçe ürünlerine yansıtan sanatçı, kültürel mirası sadece korumakla kalmıyor, çağdaş yorumlarla yeniden yorumluyor.
GELENEKSEL SANAT GÜNLÜK ÜRÜNLERDE HAYAT BULUYOR
Keçe ile klasik ürünlerin yanı sıra şal, fular, şapka, elbise, çanta, laptop ve telefon kılıfı gibi günlük yaşam ürünleri de üretiliyor. Tekin, özellikle çocuk ürünlerinde keçenin doğal yapısının tercih edildiğini vurguluyor ve bu süreci kültürel mirası günümüze taşımak olarak nitelendiriyor.
“ZAMANI SEVEREK HARCIYORUZ”
Sanatçının eserlerinde Van’a özgü ve Edremit’te koruma altındaki Zerin Kadeh Çiçeği motifi de sıkça kullanılıyor. Keçe sanatının sabır gerektirdiğini belirten Tekin, bu alanda ustalaşmanın yaklaşık bir yıl sürdüğünü ifade ediyor. Doğu Anadolu’da tek kadın keçe sanatçısı olmanın sorumluluğunu taşıyan Tekin, bu mirası yaşatmanın kendisi için ayrı bir anlam ifade ettiğini söylüyor.
“BU MİRAS YAŞAMALI”
Van’da keçe sanatına ilginin sınırlı olduğunu ifade eden Tekin, zorluklara rağmen üretime devam ediyor. Atölyesi olmadan önce çalışmalarını evinde sürdüren sanatçı, “Bir masa, biraz malzeme ve inanç çoğu zaman yeterli” diyerek azmin önemine dikkat çekiyor. Tekin’in en büyük hedefi, bu sanatın yalnızca kendi ellerinde kalmaması; daha fazla kadının alana yönelmesini sağlayarak keçenin yeniden yaygınlaşmasını istiyor. “Bu miras yaşamalı” sözleriyle de çağrıda bulunuyor.