Van, binlerce yıllık tarihi ve kültürel birikimiyle Anadolu'nun en önemli şehirlerinden biridir. Ancak bu kadim şehir, yıllardır çözülemeyen imar ve kentsel dönüşüm sorunları nedeniyle büyük bir risk ve belirsizlikle karşı karşıyadır. Özellikle şehrin en eski yerleşim alanlarında yaşayan vatandaşlarımız, hem can güvenliği hem de yaşam kalitesi açısından ciddi sorunlar yaşamaktadır.
Bugün Van'ın en köklü mahallelerinden olan Şerefiye, Serhat, Vali Mithat Bey ve Seyyid Fehim Arvasi mahalleleri ne yazık ki modern bir şehir görünümünden oldukça uzaktadır. Bu mahallelerin önemli bir kısmı adeta köy görünümünü andıran bir yapılaşma içerisinde kalmıştır. Dar sokaklar, yetersiz altyapı, plansız yapılaşma ve yılların yorgunluğunu taşıyan eski binalar bölgenin en önemli sorunları arasında yer almaktadır.
Daha da önemlisi, bu mahallelerde bulunan evlerin önemli bir bölümü 50 ila 60 yıllık yapılardan oluşmaktadır. Toprak evler, yıpranmış betonarme yapılar ve ekonomik ömrünü tamamlamış binalar artık ciddi bir tehlike oluşturmaktadır.
Birçoğu günümüz deprem yönetmeliklerine uygun olmayan bu yapılar, olası bir depremde büyük can ve mal kayıplarına yol açabilecek durumdadır.
Van'ın 2011 yılında yaşadığı deprem felaketi hafızalardaki yerini korurken, aynı acıların yeniden yaşanmaması için gerekli tedbirlerin bugünden alınması zorunludur.
Deprem olduktan sonra enkaz kaldırmak değil, deprem olmadan önce riskleri ortadan kaldırmak devletin ve yerel yönetimlerin en önemli görevlerinden biridir.
Bu nedenle Şerefiye, Serhat, Vali Mithat Bey ve Seyyid Fehim Arvasi mahalleleri öncelikli kentsel dönüşüm alanları ilan edilmelidir. Ancak burada uygulanacak dönüşüm sadece bina yıkıp bina yapmak şeklinde olmamalıdır. Vatandaşın mülkiyet hakkını koruyan, mahalle kültürünü yaşatan, sosyal donatı alanları, yeşil alanlar, otoparklar ve modern yaşam alanları oluşturan kapsamlı bir şehircilik anlayışı benimsenmelidir.
Kentsel dönüşüm sürecinde vatandaş mağdur edilmemeli, hak sahiplerinin görüşleri alınmalı ve süreç tam bir şeffaflık içerisinde yürütülmelidir. İnsanların yıllardır yaşadıkları mahallelerden koparılmadan, sosyal dokuyu koruyacak projeler geliştirilmelidir.
Van'ın geleceği açısından bu mahallelerdeki dönüşüm artık bir tercih değil, zorunluluktur. Her geçen gün eskiyen ve riskleri artan yapılar karşısında daha fazla zaman kaybetme lüksümüz yoktur.
Tez elden harekete geçilmeli, merkezi idare, yerel yönetimler, meslek odaları ve vatandaşlar ortak akıl etrafında buluşarak bu güzide mahalleleri hak ettiği modern ve güvenli yaşam alanlarına dönüştürmelidir.
Kadim şehir Van'ın kalbi sayılan bu mahallelerin kaderine terk edilmesi kabul edilemez. Bugün atılacak kararlı adımlar, yarın binlerce insanın hayatını kurtarabilir.
Van'ın tarihi mahalleleri ihmal edilmeyi değil, yeniden ayağa kaldırılmayı ve geleceğe güvenle taşınmayı hak etmektedir.