İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan suça sürüklenen çocuklara (SSÇ) ilişkin raporda, 2025 yılı verileri dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Rapora göre, suça karışan çocukların büyük çoğunluğunu 15-17 yaş aralığındaki çocuklar oluşturdu. Bu yaş grubunun oranı yüzde 71 olarak belirlenirken, 12-14 yaş grubundaki çocukların oranı ise yüzde 29 olarak kayıtlara geçti.
2025’te 266 cinayet olayında çocuklar yer aldı
Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın haberine göre, 2020-2025 döneminde kasten öldürme suçlarında suça sürüklenen çocukların karıştığı olayların, toplam kasten öldürme vakalarının ortalama yüzde 15’ini oluşturduğu tespit edildi. Sadece 2025 yılında meydana gelen 1764 kasten öldürme olayının 266’sının suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiği bildirildi. Bazı olaylarda birden fazla çocuğun aynı suça karıştığı belirtilirken, 2025 yılı içinde cinayet olaylarına karışan SSÇ sayısının 478 olduğu açıklandı.
Organize suç ve uyuşturucuda artış
Raporda, suça sürüklenen çocukların karıştığı suç türlerindeki artış oranlarına da yer verildi. Buna göre kasten yaralama suçlarında yüzde 68, cinsel suçlarda yüzde 64 oranında artış yaşanırken, uyuşturucu suçlarında artış oranının yüzde 144,8’e ulaştığı belirtildi. Organize suçlara karışan çocuk sayısındaki artışın ise yüzde 236,4 seviyesine çıktığı kaydedildi.
Ulusal ölçekte gündemde bulunan 11 organize suç örgütü elebaşının suça başlama yaş ortalamasının 17,7 olduğu bilgisi paylaşılırken, bu kişilerden yedisinin 18 yaşından önce, dördünün ise 18 yaşından sonra suç faaliyetlerine başladığı ifade edildi. Raporda, suç örgütlerinin çocukları özellikle silahlı eylemlerde kullandığına dikkat çekilerek, mevcut yasal düzenlemelerin yeterince caydırıcı olmamasının çocukların “düşük riskli” unsur olarak değerlendirilmesine yol açtığı vurgulandı.
Dünya genelinde cezai sorumluluk yaşı
Çalışmada farklı ülkelerde uygulanan cezai sorumluluk yaşlarına da değinildi. Buna göre Fransa’da cezai sorumluluk yaşı 13, Almanya’da 14, Birleşik Krallık’ta 10 olarak uygulanıyor. ABD’de ise 24 eyalette cezai sorumluluk için belirlenmiş net bir yaş sınırının bulunmadığı aktarıldı.
Ceza indirimi ve yeni düzenleme önerileri
Raporda, 15-18 yaş aralığında olup kasten öldürme, örgüt suçları, uyuşturucu ve terör gibi katalog suçlara karışan çocuklara ilişkin öneriler de sıralandı. Suçun işleniş biçimine yönelik tıbbi değerlendirme yapılması ve suçun yetişkin bilinciyle işlendiğinin raporlanması halinde, bu çocukların cezai ehliyet bakımından tam sorumlu kabul edilmesi ve ceza indiriminden yararlandırılmaması gerektiği belirtildi.
Uyuşturucu ticaretinde çocukları kullanan kişilere ise 15 yıldan az olmamak üzere hapis cezası verilmesinin caydırıcı olabileceği ifade edildi. Ayrıca kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan suça sürüklenen çocukların kalış sürelerinin uzatılması halinde rehabilitasyon süreçlerinin yakından izlenmesi ve uygunluk değerlendirmesi sonrası çocuk eğitimevlerine geçişlerinin sağlanması önerildi.
TBMM’de kapsamlı çocuk paketi hazırlığı
TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut da komisyonun yürüttüğü çalışmalara ilişkin bilgi verdi. Durgut, risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla suça sürüklenen çocukları kapsayan bir anket çalışması yapılacağını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Suça sürüklenmiş çocukları kapsayacak şekilde bir anket çalışmasıyla risk faktörlerini analiz edeceğiz. Tespit ettiğimiz verilere yönelik bir eylem planı, politika önerileri paketi sunacağız. Bilimsel temelli, disiplinli bir çalışma yürütüyoruz.”
Durgut, saha ziyaretleri kapsamında mağdur aileler ile ilgili kurumlarla görüşmeler gerçekleştirileceğini ve tüm siyasi partilerin katkısıyla yargı boyutunu da içeren kapsamlı bir çocuk paketi hazırlanacağını kaydetti.