TİM Başkanı Mustafa Gültepe, Van Ticaret ve Sanayi Odası’nda (Van TSO) düzenlenen programda 2026 yılı Mart ayı dış ticaret rakamlarını açıkladı ve bölgedeki ticari dinamikleri değerlendirdi.
Van TSO’da düzenlenen ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın da katıldığı programda Türkiye İhracatçılar Meclis Başkanı (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, 2026 yılı dış ticaret verilerini açıkladı. Programda konuşan Gültepe, küresel krizlerin ve bölgesel gelişmelerin ihracata etkilerini aktarırken, Van ve Doğu Anadolu’nun stratejik önemine de dikkat çekti. Gültepe, konuşmasına Van’ın düşman işgalinden kurtuluşunun 108. yıl dönümünü kutlayarak ve bölgenin tarihi mirasına vurgu yaparak başladı.
VAN’IN STRATEJİK ÖNEMİ VE BÖLGESEL BARIŞ VURGUSU
Gültepe konuşmasının ilk bölümünde şu ifadeleri kullandı: “Saygıdeğer bakanım, Sayın Valim, değerli milletvekillerimiz, Bakan Yardımcılarımız, Rektörüm, Sanayi Dünyası Başkanımız, Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği Başkanımız, sevgili ihracat ailemiz, basınımızın çok değerli temsilcilerim ve sizleri şahsı ve tüm yöneticiler adına saygıyla, sevgiyle selamlıyorum. Doğu Anadolu'nun güzel şehri Van'da sizinle bir arada bulunmaktan duyduğum memnuniyeti belirtmek isterim. Binlerce yıllık tarihiyle Akdamar'dan Van Kalesi'ne uzanan eşsiz güzeliyle ruhu olan bir şehirdeyiz. Van kadim kültürüyle, turizmiyle, üretim çeşitliliğiyle ülkemiz için doğuya açılan stratejik kapı özelliğini taşıyor. Burada bulunmamızın çok önemli bir anlamı var. Bugün 2 Nisan. Van'ın düşman işgalinde kurtuluşunun güldönümü. 108 yıl önce bu Topraklar büyük bir mücadeleyle hürriyete kavuştu. Van'da yanan bu bağımsızlık ateşi Anadolu'nun kurtuluşuna giden yolda büyük bir moral ve ilham kaynağı oldu. Bu toprakları bizlere vatan kılan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ve aziz şehitlerimizi rahmetle minnetle anıyorum.”
SAVAŞIN GÖLGESİNDE VAN VE MART AYI İHRACAT RAKAMLARI
Bölgedeki çatışmaların ticarete yansımasını değerlendiren Gültepe, konuşmasına şöyle devam etti: “Sayın bakanım, değerli konuklar Van'ın 2025'te 62 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini görüyoruz. İlimizin ihracatında İran, Romanya, Güney Kore, ABD ve İspanya öne çıkıyor. Van'ın en önemli ihracat pazarı İran bir ay aşkın süredir Amerika ve İsrail'in yoğun bombardıman hattında bulunuyor. Savaşın bir an önce sona ermesini ve kalıcı bir huzur ikliminin hakim olmasını diliyorum. Bu dilekle her zaman gibiden daha gür bir sesle yurda sulh, cihanda sulh diyorum. Mart ayında 21,9 milyar dolar ihracat gerçekleştirdik. Körfez bölgesindeki savaşın ve bayram tatilinin etkisiyle geçen yılın aynı ay aynı ayına göre %6,4 eksideyiz. Yılın ilk çeyreğinde %3.1 azalışla 63,3 milyar dolar ihracatla tamamladık. Mal ihracatında alt sıkımlara baktığımız zaman Mart ayında 8 sektörümüz ihracatını arttırdı. 18 sektörümüz ihracatını eksi de tamamladı. İlk sektörümüz otomotiv 3.3 milyar dolarlıkla 1. sırayı aldı. 2. sektörümüz kimya 3 milyar 3. sektör 1.6 milyarla çelik sektörü elektrik elektronik sektörümüz 1.5 milyarla 4. sırayı 5. sırayı ise 1.2 milyarla hazir sektörümüz paylaştı.”
ŞEHİRLERİN İHRACAT KARNESİ VE KÜRESEL PAZAR DAĞILIMI
Türkiye genelindeki il bazlı performansları ve pazar verilerini aktaran Gültepe şu bilgileri verdi: “Kim verilerine göre geçen ay 34 ilimiz ihracatını arttırdı. En çok ihracat yapan beş ilimize baktığımız zaman İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İzmir şeklinde sıralandı. Martta 938 firmamız ilk kez ihracat yaptı. Bu firmalarımızın ihracata katkısı yaklaşık 38 milyon dolar oldu. Bilim ihracat değerine baktığımız zaman ortalama olan 1,5 dolar seviyesinde gerçekleşti. Paride ihracatımıza 682 milyon dolar pozitif etki yaptı. En çok ihracat yaptığımız ülkelere baktığımız zaman Almanya 1. sırada, Amerika Birleşik Devletleri değil, İtalya, Birleşik Krallık ve Fransa şeklinde sıralandı. 50 ülkede %50'nin üzerinde bir artış kaydettik. Toplamda 125 ülke ve bölge ihracatımızı arttırdık. 98 ülkede ise ihracatımız düştü. Elbette Bu günler, bu günlerde tüm gözler savaşın odak noktası Körfez bölgelerinde. Bu bölgeye ihracatımız mart ayında mart ayında %37 düşüşle 1 milyar 371 milyon dolara geriledi. Bir ayda 815 milyon dolarlık kaybımız var.”
KÖRFEZ BÖLGESİNDEKİ KAYIPLAR VE LOJİSTİK ÇÖZÜMLER
Savaşın ülkeler bazındaki etkisini ve çözüm yollarını ise şu sözlerle özetledi: “Umman dışındaki ülkelerde maalesef ihracatımız düştü. Irak'ta %30, Birleşik Arap Emirlikleri'nde %48, İran'da %41 Suudi Arabistan'da %29, Katar'da %83, Kuveyt'te %70, Bahreyn'de ise %81 bir düşüş var. Savaş en çok mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya sektörümüzü etkiledi. İhracat dairesi olarak bu zor koşullarda bölge ile iletişimimizi daha da güçlendirmeliyiz. Lojistik kanallarımızı esneterek ilişkilerimizi her zaman diri tutmalıyız. Bu konu Bu konuda gerek ilgili bakanlıklarımız, gerekse tim lojistik kurulumuz süreci yakını takip ediyor. İlaç acılarımızın sorunlarını çözüm kavuşturabilmek için var gücümüzde Beraber çalışıyoruz.”
GELECEK VİZYONU VE PAZAR ÇEŞİTLENDİRME HEDEFLERİ
Konuşmasının son bölümünde rekabetçilik ve yeni dönem planlarına değinen TİM Başkanı Gültepe sözlerini şu şekilde tamamladı: “Sayın bakanım, kıymetli misafirler, bugün enerji fiyatları tırmanırken, tedarik zincirleri kırılırken, rekabetçilik günümüz daha dağlaşırken, biz tüm zorluklara rağmen üretim ve ihracata devam ediyoruz. Şimdi elde ettiğimiz bu operasyon çevikliği sürdürülebilir bir rekabet gücüyle birleştirmemiz gerekiyor. Bu zor koşullarda rekabetçiliğimizi güçlendirmek çok daha önemli hale geldi. Sağysıyale, yeni desteklerin hızla devreye alınması gerektiğini düşünüyoruz. Bu doğru adımlarla birlikte kalıcı başarılara hep birlikte ulaşacağımıza inanıyoruz. Diğer yandan tim olarak ihracatçı birliklerimizle beraber pazar çeşitlendirme faaliyetlerimizi aralıksız devam ediyoruz. Mart ayında aralarında Rusya, İngiltere ve Kanada'nın bulunduğu 8 ülkede ticaret heyetleri düzenledik. Nisan ayında yoğun bir takvimimiz var. Güney Afrika, Kanada ve Romanya dahil 20 ülkeye ticaret heyetleri gerçekleştireceğiz. Her zaman söylediğimiz gibi işimiz üretim, gücümüz ihracat diyor. Mart ayı verilerinin Türkiye'mize, sektörlerimize, Van Evi'mize faydalı olması temennisiyle hepinizi saygıyla, sevgiyle selamlıyorum.”