Dünyada sadece Van Gölü’nde yaşayan inci kefali, üreme göçüne hazırlanırken kuraklık, kirlilik ve kaçak av tehdidiyle karşı karşıya kaldı.
Van Gölü’nün simgesi haline gelen ve dünyada yalnızca burada yaşayan endemik balık türü inci kefali için kritik dönem başladı. Her yıl üreme göçüyle milyonlarca balığın akarsulara doğru yaptığı eşsiz yolculuk sürerken, 15 Nisan itibarıyla başlayacak av yasağıyla birlikte inci kefalinin korunması için yeni bir mücadele dönemi de başlamış olacak.
Her yıl 15 Nisan – 15 Temmuz tarihleri arasında uygulanan av yasağı kapsamında inci kefalinin avlanması, satışı ve nakli yasaklanıyor. Ancak yalnızca 3 aylık yasak, türün geleceğini korumaya yetmiyor. Son yıllarda artan kuraklık, su seviyesindeki düşüş, çevre kirliliği ve kaçak avcılık, balıkların yaşam alanlarını her geçen gün daraltıyor.
ÜREME GÖÇÜ TEHLİKE ALTINDA
İnci kefali, sodalı ve tuzlu Van Gölü’nde yaşamasına rağmen üremek için tatlı sulara göç ediyor. Akarsulara karşı akıntıya yüzerek gerçekleştirdiği bu göç, dünyanın sayılı doğa olayları arasında gösteriliyor. Ancak dere yataklarındaki su azalması, kum ocakları, kaçak ağlar ve kontrolsüz insan müdahalesi, balıkların yumurtlama yolculuğunu sekteye uğratıyor.
KANALİZASYON, KİRLİLİK VE HES TEHDİDİ
Uzmanlara göre, Van Gölü’ne karışan atık suların su kalitesini bozduğunu, bazı akarsular üzerine kurulan HES projelerinin ise balık geçişlerini zorlaştırdığını belirtiyor. Ayrıca dere yataklarında yürütülen kum alma faaliyetleri de inci kefalinin yumurtlama alanlarına zarar veriyor. Bu durum sadece balık popülasyonunu değil, bölgedeki ekolojik dengeyi de tehdit ediyor.
BÖLGE EKONOMİSİNİN DE CAN DAMARI
İnci kefali sadece doğal bir miras değil, aynı zamanda Van ve çevresinde önemli bir türe sahip. Sofralarda tandırı, ızgarası ve salamurasıyla yer bulan balık, yerel ekonomide önemli bir yere sahip. Türün azalması halinde hem doğa hem de bölge ekonomisi zarar görebilir.
Van Gölü’nün eşsiz mirası olan inci kefalinin geleceği için sadece yasaklar değil, topyekûn çevre bilinci ve kalıcı koruma adımları gerekiyor.