Gıda Mühendisi Sedat Bayık, Van’da açıkta satılan et ve sakatatlar için önemli uyarılarda bulundu. Bayık, “bu alışkanlıktan vazgeçilmeli” dedi.
Gıda Mühendisi Sedat Bayık, Van’da özellikle Sakatçılar ve Peynirciler Çarşısı’nda açıkta satılan et ve sakatat ürünlerinin ciddi sağlık riskleri taşıdığını belirterek hem vatandaşlara hem de denetim kurumlarına uyarılarda bulundu: “Kaynağı belli olmayan gıda, zehirlenmeye ve ölümlere yol açabilir.”
Van’da açıkta ve denetimsiz şekilde satılan gıda ürünleri, halk sağlığı açısından ciddi riskler barındırmaya devam ediyor. Gıda Mühendisi Sedat Bayık, özellikle et, süt ve sakatat ürünlerinin uygun olmayan koşullarda satışa sunulmasının, bulaşıcı hastalıklara ve gıda zehirlenmelerine yol açabileceğini söyledi.
Bayık, vatandaşların geçmişten gelen bir alışkanlıkla etiketsiz ve açıkta satılan ürünleri tercih ettiğini, bunun ise son derece yanlış ve tehlikeli olduğunu vurguladı. “Kaynağı belli olmayan, kayıt sistemi bulunmayan, hangi koşullarda üretildiği bilinmeyen ürünlerin tüketilmesi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Vatandaşlarımızın bu alışkanlıktan bir an önce vazgeçmesi gerekiyor” dedi.
SAKATATLAR EN RİSKLİ GIDALAR ARASINDA
Sakatat ürünlerinin yapısı gereği yüksek su ve protein içeriğine sahip olduğunu belirten Bayık, bu durumun mikroorganizmalar için uygun bir ortam oluşturduğunu ifade etti. Özellikle Salmonella, Shigella ve Staphylococcus aureus gibi hastalık yapıcı patojenlerin, uygun olmayan koşullarda çok hızlı şekilde çoğalabildiğine dikkat çekti.
“Sakatat dediğimiz ürünler hayvanın iç organlarıdır; dalak, böbrek, ciğer, dil gibi ürünler kesimden sonra en geç 1–2 saat içinde soğuk zincire alınmalıdır. Bir–iki günü geçen, uygun koşullarda muhafaza edilmeyen ürünler ciddi şekilde hastalık riski taşır” diyen Bayık, bu ürünlerin mutlaka mezbahanelerde ve veteriner kontrolünde hazırlanması gerektiğini söyledi.
MEVZUATA AYKIRI GÖRÜNTÜLER
Van’daki bazı satış noktalarında görülen görüntülerin mevzuata tamamen aykırı olduğunu belirten Bayık, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile Hijyen Yönetmeliği’nin açık hükümlerine dikkat çekti.
“Personelin bone, eldiven, galoş gibi kişisel koruyucu ekipmanları kullanması zorunludur. İşletmenin zemini, duvarı, tavanı ve kullanılan ekipmanlar gıdaya uygun olmalıdır. Ancak sahada görüyoruz ki ne ortam ne personel ne de işletme bu şartları karşılıyor. Et ve sakatat ürünleri iç içe, açıkta ve uygunsuz alanlarda tutuluyor” dedi.
ZEHİRLENMELER VE GÜVEN KAYBI
Bu tür görüntülerin toplumda ciddi bir güven kaybına yol açtığını ifade eden Bayık, bunun ötesinde doğrudan sağlık tehdidi oluşturduğunu belirtti. Özellikle yaşlılar, çocuklar ve hamileler için gıda zehirlenmelerinin ölümcül sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
DENETİMLER YETERSİZ, PERSONEL SAYISI AZ
Denetim sistemine de değinen Bayık, sorunun yalnızca uyarılarla çözülemeyeceğini, önleyici ve sürekli denetimlerin şart olduğunu söyledi. Rutin denetimlerin yanı sıra hafta sonları ve mesai saatleri dışında da kontrollerin yapılması gerektiğini belirtti.
“Van merkezde kamuda çalışan yaklaşık 30–40 gıda mühendisi varken, denetlenmesi gereken 10 binden fazla gıda işletmesi bulunuyor. Bu sayı, kişi başına yüzlerce denetim anlamına geliyor ve bunun yetişmesi mümkün değil. Üstelik denetçi arkadaşlarımızın büyük bölümü zamanını evrak işleriyle geçiriyor. Personel sayısının artırılması şart” dedi.
KOORDİNASYON EKSİKLİĞİ SORUNU DERİNLEŞTİRİYOR
Bayık, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri arasında yeterli koordinasyonun sağlanamamasının da denetim yetersizliğinin önemli nedenlerinden biri olduğunu ifade etti. “Kurumlar arası ortak ve eşgüdümlü bir çalışma yürütülmeden bu sorun çözülemez” diye konuştu.
Van’da özellikle Sakatçılar Çarşısı ve Peynirciler Çarşısı’nın yüksek risk taşıdığına dikkat çeken Bayık, marketlerde dahi açıkta satılan ürünlerin mikroorganizmalara davetiye çıkardığını söyledi.
EĞİTİM VE HİJYEN BELGESİ ŞART
Son olarak işletme sahipleri ve çalışanların mutlaka hijyen eğitimi alması, hijyen belgelerinin sorgulanması gerektiğini vurgulayan Bayık, “Bu iş yalnızca ceza kesmekle değil, eğitim ve sürekli denetimle çözülebilir” dedi.