Uzun kış mevsimi, kar ve doğa avantajına rağmen Van; festival iptalleri, plansız kayak yatırımı ve azalan uçak seferleri yüzünden turizm yarışında geride kaldı.
Türkiye’nin en uzun ve en sert kış mevsimlerinden birine sahip olan Van, yıllardır “kış turizmi” hedefiyle anılmasına rağmen bu potansiyeli bir türlü kazanca dönüştüremiyor. Aylarca süren kar örtüsü, donan göletler ve eşsiz doğa manzaralarına rağmen kent; plansız yatırımlar, iptal edilen organizasyonlar ve yetersiz ulaşım nedeniyle her yıl bir kışı daha kaybediyor.
Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB) Doğu Anadolu Bölge Temsil Kurulu Başkanı Cevdet Özgökçe, Van’ın kış turizmini daha sezon başlamadan kaybettiğini belirterek, yaşanan sorunların artık “kronikleştiğine” dikkat çekiyor.
“VAN KIŞI BAŞLAMADAN BİTİRİYOR”
Van’da turizmin plansızlık nedeniyle ivme kazanamadığını vurgulayan Özgökçe, geçmiş yıllarda yaşanan festival iptallerinin kent için bir dönüm noktası olduğunu söylüyor.
“Van gibi kışı uzun süren bir şehir için turizm sadece kayakla sınırlı olamaz. Kültür, eğlence ve organizasyonlarla desteklenmesi gerekir. Ancak biz ne yazık ki Van’da kışı daha başlamadan kaybediyoruz. Yanlış kararlar ve iptaller, bu şehrin önünü kesiyor” diyor.
BİR FESTİVAL, BİR ŞEHİR: VAN BİR HAFTA NEFES ALDI
Özgökçe, Van’da düzenlenen Gezgin Festin kentin turizm tarihinde eşine az rastlanır bir hareketlilik yarattığını belirtiyor.
Festival boyunca Biletix üzerinden 83 bin bilet satıldığını, çevre illerden gelen ziyaretçilerle birlikte yaklaşık 100 bin kişinin Van’a giriş yaptığını hatırlatan Özgökçe, şu değerlendirmeyi yapıyor:
“100 bin insan demek; 100 bin porsiyon yemek, 100 bin yatak, 100 bin çay, 100 bin ulaşım harcaması demek. Şehir bir hafta boyunca nefes aldı. Oteller doldu, restoranlar çalıştı, esnaf yüzü güldü. Van kazandı.”
SORUNSUZ FESTİVAL, YASAKLANAN DEVAM
Festivalin hiçbir güvenlik, asayiş ya da kamu düzeni sorunu yaşanmadan tamamlandığını vurgulayan Özgökçe, asıl kırılmanın ertesi yıl yaşandığını ifade ediyor.
“Tüm hazırlıklar tamamlanmıştı. Organizasyon firması ciddi bir yatırım yapmıştı. Ancak son anda alınan iptal kararı hem organizatörü büyük zarara uğrattı hem de Van’a olan güveni zedeledi. Bu şehir için çok ağır bir bedeldi.”
“DİN-İMAN TARTIŞMALARI VAN’I FESTİVALLERDEN ETTİ”
Festival sürecinde kamuoyunda oluşturulan algının belirleyici olduğuna dikkat çeken Özgökçe, billboard’lara asılan ifadeleri hatırlatıyor:
“‘Din, iman elden gidiyor’ gibi söylemlerle Van kendi ayağına kurşun sıktı. Aynı festival Türkiye’nin 38 ilinde yapıldı. Hiçbir yerde sorun olmadı. Ama Van’da yapılınca mesele din ve iman oluyor. Bu yaklaşım Van’a çok şey kaybettirdi.”
Bu süreçten sonra organizatörlerin Van’a mesafeli yaklaşmaya başladığını dile getiriyor.
“VAN DEYİNCE KİMSE RİSK ALMAK İSTEMİYOR”
Festival iptallerinin kent algısına ciddi zarar verdiğini belirten Özgökçe, organizatörlerin artık Van’ı riskli gördüğünü söylüyor:
“Bu sektör son dakika iptallerini kaldırmaz. Kimse milyonlarca liralık yatırım yapıp ‘iptal olur mu’ endişesi yaşamak istemez. Van denince herkes iki kez düşünüyor.”
FESTİVALSİZ KIŞ, TURİZMSİZ ŞEHİR
Van’da kış turizminin sadece kayakla sürdürülemeyeceğini vurgulayan Özgökçe, festival ve etkinliklerin hayati rol oynadığını belirtiyor.
“Kayak merkezimiz yetersiz. O yüzden Van’ın kışı; konserler, festivaller, kültürel etkinliklerle desteklenmeli. Festival Van’ın kış kurtarıcısı olabilir.
KAYAK MERKEZİ YANLIŞ YAMAÇTA, YANLIŞ KARARDA
Van’daki kayak merkezinin güney yamaca kurulmasının büyük bir planlama hatası olduğunu ifade eden Özgökçe, bu durumun kar kalitesini doğrudan etkilediğini söylüyor:
“Güneş vurduğu anda kar eriyor. Nitelikli kar oluşmuyor. İnsanlar geliyor, bir kez deniyor ve bir daha gelmiyor.”
VANLI KAYAKÇI ERZURUM YOLUNDA
Van’da kış sezonunun uzun olmasına rağmen değerlendirilemediğini söyleyen Özgökçe, kayak severlerin çevre illere yöneldiğini belirtiyor:
“Erzurum, Kars, Hakkâri bu işi başardı. Palandöken kışı paraya çevirdi. Biz ise sadece izliyoruz.”
ULAŞIM SORUNU: SEFER SAYILARI DÜŞTÜ
Van’ın ulaşımda da ciddi sorunlar yaşadığını vurgulayan Özgökçe, pandemi öncesi günlük 24 olan uçak sefer sayısının bazı günler 8-9’a kadar düştüğünü söylüyor.
“2 milyonu aşan nüfusu, İran’dan gelen yoğun turist potansiyeli olan bir şehirden bahsediyoruz. Buna rağmen uçak seferleri yetersiz.”
YETKİLİLERE ÇAĞRI: “VAN ZARAR EDEN HAT DEĞİL”
Türk Hava Yolları ve özel havayolu şirketlerine açık çağrıda bulunan Özgökçe, şu ifadeleri kullanıyor:
“Van zarar eden bir hat değil. Aksine en çok kazandıran parkurlardan biri. Önce kendi halkımıza, sonra turiste hizmet istiyoruz.”
VANLILAR NE DİYOR?
Vatandaşlardan Seyfettin Sürmeli, gençlerin kış aylarında vakit geçireceği etkinliklerin artırılması gerektiğini belirterek,
“Van’da kış çok uzun ama yapacak bir şey yok. Festival olsa şehir canlanır” diyor.
Eşref Kaya ise festivallerin ekonomik etkisine dikkat çekiyor:
“Bir festival demek binlerce insan, binlerce lira demek. Kış ancak bu şekilde değerlendirilir.”