Türkiye’de il sayısının artırılmasına yönelik tartışmalar yeniden gündeme gelirken, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı il olma kriterlerini karşılayan 24 ilçe belli oldu. Nüfus ve mesafe şartlarını sağlayan ilçeler arasında Van’ın Erciş ilçesinin de yer alması, “Erciş il olacak mı?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
İl Olabilmek İçin Hangi Şartlar Aranıyor?
Türkiye’de il olma kriterlerini karşılayan ilçeler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından değerlendirilen kriterlere göre, nüfus yoğunluğu, ekonomik kapasite ve il merkezine uzaklık gibi unsurlar il olma sürecinde belirleyici rol oynuyor.
TÜİK’in açıkladığı kriterlere göre bir ilçenin il statüsüne yükselebilmesi için en az 100 bin nüfusa sahip olması ve bağlı bulunduğu il merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunması gerekiyor.
Nüfusu Birçok İlden Fazla İlçeler Dikkat Çekiyor
Açıklanan listede yer alan bazı ilçelerin nüfuslarının Türkiye’deki birçok ilin nüfusunu geride bırakması dikkat çekti. Antalya’nın önemli turizm merkezlerinden Alanya, 371 bin 547 kişilik nüfusuyla listenin ilk sırasında yer aldı. Mersin’in Tarsus ilçesi 358 bin 510, Tekirdağ’ın Çorlu ilçesi ise 306 bin 939 kişilik nüfusuyla öne çıkan ilçeler arasında bulunuyor.
Van’dan Erciş, Hakkari’den Yüksekova Listede
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden de birçok ilçe il olmaya aday gösterildi. Van’ın Erciş ilçesi 170 bin 209 kişilik nüfusuyla listede yer alırken, Hakkari’nin Yüksekova ilçesi ise 121 bin 314 nüfusuyla kriterleri karşılayan ilçeler arasında gösterildi.
Bölge halkı ve yerel yöneticiler, uzun yıllardır il olma taleplerini gündeme getirirken, olası bir yasal düzenlemenin ardından bu ilçelerin statülerinin yeniden değerlendirilebileceği belirtiliyor.
İl Olma Kriterlerini Karşılayan 24 İlçe
TÜİK kriterlerine göre il olmaya aday gösterilen ilçeler ve nüfusları şöyle:
- Alanya (Antalya): 371.547
- Tarsus (Mersin): 358.510
- Çorlu (Tekirdağ): 306.939
- İnegöl (Bursa): 306.004
- Siverek (Şanlıurfa): 277.399
- Manavgat (Antalya): 266.480
- İskenderun (Hatay): 228.149
- Fethiye (Muğla): 187.332
- Edremit (Balıkesir): 176.251
- Ereğli (Zonguldak): 173.000
- Erciş (Van): 170.209
- Bandırma (Balıkesir): 169.476
- Cizre (Şırnak): 166.290
- Nazilli (Aydın): 162.156
- Ereğli (Konya): 158.010
- Lüleburgaz (Kırklareli): 157.136
- Ergani (Diyarbakır): 141.098
- Kahta (Adıyaman): 136.769
- Ünye (Ordu): 135.914
- Kozan (Adana): 132.572
- Elbistan (Kahramanmaraş): 132.036
- Polatlı (Ankara): 131.894
- Midyat (Mardin): 125.791
- Yüksekova (Hakkari): 121.314
Gözler Meclis’te
İl olma kriterlerini karşılayan ilçelerin açıklanmasının ardından gözler olası yasal düzenlemelere çevrildi. Ancak uzmanlar, nüfus ve mesafe kriterlerinin tek başına yeterli olmadığını, yeni bir ilin kurulabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin çıkaracağı özel bir yasal düzenlemenin gerektiğini belirtiyor.
Özellikle ekonomik büyüklüğü, ulaşım ağı ve bölgesel etkisi yüksek olan ilçeler için il olma taleplerinin önümüzdeki dönemde daha sık gündeme gelmesi bekleniyor.