Van’daki pazarlarda ve manavlarda sebze ile meyve fiyatlarındaki hızlı artış vatandaşın alışveriş alışkanlıklarını etkiliyor. Esnaf, yükselen maliyetler ve alım gücündeki düşüş nedeniyle satışları çevirmekte zorlandıklarını söylüyor.
Van’ın pazar ve manav tezgahlarında sebze ve meyve fiyatlarındaki hızlı artış, vatandaşın cebini yakarken esnafın da satışlarını doğrudan etkiliyor. Kışın etkisiyle üretimin düşmesi, nakliye maliyetlerinin artması ve dış illerden gelen ürünlerin fiyat farkları, Van’da sebze ve meyve fiyatlarını adeta uçurdu. Marul, maydanoz ve domates gibi temel ürünlerin fiyatları vatandaşın günlük alışverişini zorlaştırırken, esnaf ürünleri yüksek maliyetle almak zorunda kaldığını ve kar marjlarını minimal seviyede tutmak zorunda olduklarını dile getiriyor.
FİYATLAR TAVAN YAPTI
Pazarlarda ve manavlarda sebze ile meyve fiyatlarının sürekli değişmesi tüketicilerin en çok takip ettiği konular arasında yer alıyor. Son dönemde marul, maydanoz ve domates gibi temel ürünlerin fiyatları dikkat çekici seviyelere ulaştı. Vatandaşlar, “Alıyoruz ama nasıl tene tene. Üç tane, beş tane bir marul bir maydanoz” diyerek fiyatların yüksekliğine tepki gösteriyor. Bazı ürünlerin fiyatları ise adeta uçmuş durumda: “Maydanozun tanesi 50 TL, marul TL, domates 70 TL. Nasıl geçineceğiz?”
ARTAN MALİYETLER ESNAFI ZORLUYOR
Van’daki esnaf, fiyat artışlarının temel nedenlerinden birinin maliyetlerdeki yükseliş ve alım gücündeki düşüş olduğunu belirtiyor. Pazarlardaki en yüksek fiyat şu anda kapya biberde görülüyor. Esnaf, kış koşulları nedeniyle şehirde yeterli üretim yapılamadığını, toplumun üretim yerine tüketim odaklı olduğunu söyleyerek, “Öncelikle memleketimiz kış koşulları nedeniyle çok fazla üretim yapamıyoruz. Genellikle hep tüketime yönelik bir toplumuz. Çok fazla üretim yapmayı sevmiyoruz. Bu yüzden de dışa bağımlı oluyoruz.” dedi.
DIŞARIDAN GELEN ÜRÜNLER FİYATLARI BELİRLİYOR
Esnaf, ürünlerin büyük ölçüde dış illerden geldiğini ve bu illerdeki fiyatların Van’daki satış fiyatlarını doğrudan etkilediğini vurgulayarak, “Domatesi yazın 10 TL’ye satarken, şimdi 40-45 bandında alıyoruz. Ortalama 10-15 lira kar marjımız oluyor. 50-60 liraya satıyoruz. Kapya biberi 2-3 hafta önce 45-50 liraya alırken, bu hafta 75 liraya almak zorunda kaldık. Bu ürünü yüzde 25 kar marjıyla satmamız gerekiyor, fiyat 100 liraya denk geliyor. Buna nakliye, işçilik, elektrik ve vergiler eklenince kışın Van’ın esnafı para kazanamıyor.” ifadelerini kullandı.
ÇARKI DÖNDÜRMEKTEN BAŞKA ÇARE YOK
Esnaf, fiyat artışları ve maliyetler karşısında sadece nakit akışını sürdürebildiklerini belirterek, “Sadece bir nevi çarkını çeviriyor, yani çark dönüyor. Bu kadar. Van’da kışın para kazanmak neredeyse imkânsız. Sepet, fire, nakliye ve diğer giderleri eklediğimizde kar etmek çok zor.” diye konuştu