TMMOB Van İl Koordinasyon Kurulu, 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde yaptığı açıklamada Van’ın yüksek deprem riski altında olduğuna dikkat çekerek, planlama ve yapılaşma süreçlerinde bilimsel ve mühendislik ilkelerinin esas alınması çağrısında bulundu.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Van İl Koordinasyon Kurulu, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümü dolayısıyla yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, depremlerde hayatını kaybeden yurttaşlar anılırken, bilimsel ve planlı yapılaşmanın hayati önemine dikkat çekildi.
“Deprem sadece doğal bir olay değildir”
TMMOB Van İl Koordinasyon Kurulu tarafından yapılan açıklamada, 6 Şubat depremlerinin yalnızca doğal bir afet olmadığı vurgulanarak, bilimsel bilgiye ve mühendislik ilkelerine aykırı uygulamaların büyük yıkımlara yol açtığı belirtildi. Açıklamada, “Yaşanan bu büyük afet, bilimsel bilgiye, planlama ilkelerine ve mühendislik gereklerine aykırı uygulamaların büyük toplumsal yıkımlara neden olduğunu bir kez daha acı biçimde ortaya koymuştur” ifadelerine yer verildi.
“Plansız kentleşme kayıpları artırdı”
Depremlerin, yapı stokunun niteliği ve yerleşim kararlarındaki yanlışlıkları açıkça ortaya koyduğuna dikkat çekilen açıklamada, plansız kentleşme, jeolojik ve jeoteknik etütlere dayanmayan imar uygulamaları ile mühendislik hizmeti almamış yapıların can ve mal kayıplarını artırdığı vurgulandı.
“Van yüksek deprem riski altında”
Açıklamada, Doğu Anadolu Fay Sistemi’ne yakınlığı ve geçmişte yaşanan depremler hatırlatılarak Van’ın yüksek deprem tehlikesi altında bulunduğu belirtildi. Kentte yapılacak tüm planlama ve yapılaşma süreçlerinin TMMOB’ye bağlı Şehir Plancıları Odası, Jeoloji Mühendisleri Odası ve İnşaat Mühendisleri Odası’nın bilimsel görüşleri doğrultusunda yürütülmesi gerektiği ifade edildi.
“Zemin etütleri yapılmadan yapılaşmaya izin verilmemeli”
Jeoloji mühendisliği açısından ayrıntılı zemin ve jeoteknik etütlerin zorunlu olduğuna dikkat çekilen açıklamada, diri fay analizleri ile sıvılaşma ve heyelan riskleri değerlendirilmeden yapılaşmaya izin verilmemesi gerektiği kaydedildi. Şehir planlamada ise sakınım temelli planlama anlayışının esas alınması, riskli alanların yapılaşmaya kapatılması gerektiği vurgulandı.
“Mevcut yapı stoku gözden geçirilmeli”
İnşaat mühendisliği açısından mevcut yapı stokunun performans analizlerinin yapılmasının önemine değinilen açıklamada, deprem yönetmeliklerine uygun olmayan yapıların güçlendirilmesi ya da güvenli şekilde yenilenmesi çağrısında bulunuldu.
“Bilim yaşama tutunmaktır”
Açıklamanın sonunda bilimsel veriye dayalı karar alma süreçlerinin önemine vurgu yapılarak, “Bilimi yok sayan her yapı bir risktir; bilimi rehber alan her karar ise yaşama tutunmaktır” ifadeleri kullanıldı.