Van'da yürütülen kanser taramaları hayat kurtarıyor. Uzman Dr. Emine Gülçin Ay, 2025 yılı içerisinde erken teşhis konulan 67 hastanın hızla tedaviye alındığını belirterek, hayati önem taşıyan bu taramalar için vatandaşlara çağrıda bulundu.
Dünya genelinde ve Türkiye’de en kritik halk sağlığı sorunlarının başında gelen kansere karşı, 1-7 Nisan Kanser Haftası kapsamında yürütülen farkındalık çalışmaları aralıksız sürüyor. Erken teşhisin hayatta kalma oranlarını doğrudan etkilediğine dikkat çeken uzmanlar, özellikle ücretsiz tarama programlarının hayati bir rol üstlendiğini belirtiyor. Van'da hayata geçirilen kanser taramalarından elde edilen güncel veriler de erken tanının önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
TÜRKİYE VE DÜNYADA KANSER TABLOSU BENZERLİK GÖSTERİYOR
Kanserin hem küresel çapta hem de ulusal düzeyde giderek artan bir sağlık problemi olduğunu vurgulayan Van İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkan Yardımcısı Uzman Dr. Emine Gülçin Ay, hastalığın nedenleri ve istatistiksel dağılımı hakkında şu bilgileri paylaştı:
"Kanserin başlıca nedenleri arasında; tütün ve alkol kullanımı, sağlıksız beslenme ve sedanter yaşam tarzı gibi bireysel faktörlerin yanı sıra hava kirliliği, elektromanyetik alanlar, radyasyon, kimyasallara maruziyet gibi çevresel etkenler ve genetik faktörler rol oynamaktadır. Ülkemizde kanser insidansı, yani yeni vaka oluşumu yıllar içinde artış göstermektedir. Özellikle Türkiye’deki ilk beş kanser türü, dünya geneliyle benzerlik taşımaktadır. Erkeklerde ilk sırada trakea, bronş ve akciğer kanserleri; kadınlarda ise meme kanseri en sık görülen türlerdir. Kolorektal kanserler ise hem kadınlarda hem de erkeklerde en sık görülen üçüncü kanser türü olarak yer almaktadır."
Sağlık Bakanlığı koordinesinde yürütülen Ulusal Kanser Kontrol Programı'nın uygulama adımlarına da değinen Uzman Dr. Ay, sözlerine şöyle devam etti:
"Bu programın ilk basamağını, primer koruma dediğimiz kanserin önlenmesine yönelik çalışmalar oluşturmaktadır. Özellikle ülkemizde sık görülen, yüksek ölüm oranına sahip ancak erken teşhis edildiğinde tedavisi mümkün olan meme kanseri, rahim ağzı kanseri ve kolorektal kanserlere karşı yürüttüğümüz tarama programlarımız bulunmaktadır. Meme kanseri tarama programımız kapsamında; kadınların 20 yaşından itibaren her ay kendi kendine meme muayenesi yapması, yılda bir kez hekim tarafından klinik muayene edilmesi ve 40-69 yaş aralığındaki kadınların iki yılda bir mamografi çektirmesi önerilmektedir. Rahim ağzı kanseri için 30-65 yaş aralığındaki kadınlara beş yılda bir HPV DNA testi uygulanırken; kolorektal kanserler için 50-70 yaş aralığındaki tüm vatandaşlarımıza iki yılda bir gaitada gizli kan testi ve 50 yaşından sonra her 10 yılda bir kolonoskopi taraması yapılmaktadır."
VAN'DA TARAMA SEFERBERLİĞİ: RİSKLİ HASTALAR HIZLA TESPİT EDİLDİ
İl genelinde büyük bir titizlikle sürdürülen tarama çalışmalarının meyvelerini verdiğini ve birçok vatandaşın hayatına dokunduklarını ifade eden Ay, Van özelindeki 2025 yılı verilerini şu sözlerle aktardı:
"İlimizde özellikle 2025 yılında yaptığımız taramalar neticesinde; 47 vatandaşımıza meme kanseri, bir vatandaşımıza rahim ağzı kanseri ve 19 vatandaşımıza kolorektal kanser tanısı koyarak hızlıca tedavilerine başladık. Aynı şekilde, henüz kanser aşamasına gelmemiş ancak riskli durumda olan kişiler de tarama programlarımızla tespit edilerek tedavi süreçlerine dahil edilmiştir. Taramalar sonucu tespit edilen pozitif veya şüpheli vakalar, ilimizde bulunan Kanser Teşhis Merkezine yönlendirilmektedir. Uzman hekim kadrosu ve günümüz teknolojisine uygun cihazlarla donatılan merkezimizde, gerekli tanılar konulduktan sonra tedavi ve yönlendirme işlemleri yapılmaktadır. Şüpheli bir sonuç çıktığında vatandaşlarımızla iletişime geçerek randevularını oluşturuyor ve merkezimize yönlendirilmelerini sağlıyoruz. Buradaki amacımız, erken tanı ile mümkün olduğunca çok kişiye ulaşarak hem hayatta kalma sürelerini uzatmak hem de kanser kaynaklı ölümlerin önüne geçmektir. Bu nedenle tüm vatandaşlarımızı aile sağlığı merkezleri, ilçe sağlık müdürlükleri, toplum sağlığı merkezleri, sağlıklı hayat merkezleri, hastanelerdeki KETEM noktaları ve mobil tarama araçlarımızda kanser taramalarını yaptırmaya bekliyoruz. Herkese sağlıklı günler diliyorum."
