Van’da kış ve bahar aylarında etkili olan kar yağışları ile yağmur, Van Gölü Havzası’ndaki baraj ve göletlerde su seviyesini önemli ölçüde artırdı. Türkiye genelinde yaşanan yoğun yağışlar, bölgedeki su kaynaklarına olumlu yansırken özellikle Zernek Barajı başta olmak üzere birçok barajda doluluk oranları yükseldi. Yüksek kesimlerde biriken karların erimesiyle birlikte su akışının artması, barajlarda dikkat çekici bir toparlanma sağladı.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Akkuş, Van Gölü Havzası’nın kapalı bir havza olduğunu belirterek su döngüsünün tamamen yağışlara bağlı olduğuna dikkat çekti. Akkuş, havzaya dışarıdan su girişi olmadığını ve suyun yalnızca yağışlarla beslendiğini ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Van Gölü havzası kapalı bir havza. Dışarıdan havzaya hiçbir su girdisi yok ve havzadan da dışarıya hiçbir su çıktısı yok. Yazın ve kışın yağan yağmur yağışları ve özellikle kışın yağan kar yağışı havzaya ana su girdisini oluştururken buharlaşma havzadan su çıktısını teşkil ediyor. Bu yüzden kar ve yağmur yağışının bol olduğu zamanlarda bu etkisini özellikle baraj göllerinde çok bariz bir şekilde kendini gösteriyor. Geçtiğimiz yıllarda barajların su seviyesi oldukça düşüktü ve barajlar yüzey alanı olarak küçülmüştü. Fakat 2026 yılında yağışların yüzde 100’den fazla bir oranda artması barajlarda hemen etkisini gösterdi.”
Akkuş, mevcut durumda barajlarda doluluk oranının oldukça iyi seviyelere ulaştığını belirterek, özellikle tarımsal sulama açısından yaz aylarının kritik olduğuna vurgu yaptı. Su kaynaklarının verimli kullanılmasının hayati önem taşıdığını ifade eden Akkuş, yanlış sulama yöntemlerinin tüm su rezervlerini tehdit edebileceğini söyledi.
“Suyu çok etkili ve efektif bir şekilde kullanmamız lazım” diyen Akkuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün barajlar Van Gölü havzasında geçen yıla göre büyük bir hacimsel genişlemeye sahip ve barajlar neredeyse yüzde 100’e yakın bir doluluk oranına sahip. Bu durum özellikle önümüzdeki haziran, temmuz, ağustos ayları için hayati bir öneme sahip. Çünkü şu anda halen yağışlar devam ediyor. Tarımsal olarak da ciddi bir sulama suyuna ihtiyaç yok. Fakat önümüzdeki aylarda tarımsal sulama başladığı zaman bu barajlardaki sular adeta bir can suyu gibi çiftçinin imdadına yetişecek. Akarsulardaki yaşayan balıkların da yaşamını sürdürebilmesi için kritik bir kaynak olacak. Eğer suyu verimli kullanmazsak, eski sulama yöntemleri hiçbir su kaynağını uzun vadede taşıyamaz.”
Bölgedeki yağış artışıyla birlikte barajlarda gözlenen doluluk seviyesinin hem tarım hem de ekosistem açısından önemli bir avantaj sağladığı belirtiliyor. Uzmanlar, bu olumlu tablonun sürdürülebilir olması için su yönetimi ve modern sulama tekniklerinin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade ediyor.
Van Gölü Havzası’nda son yıllarda yaşanan kuraklık riskinin ardından gelen bu yağışlı dönem, hem çiftçiler hem de çevresel denge açısından kritik bir rahatlama sağlarken, uzmanlar benzer dönemlerin sürdürülebilir su politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.