Van’da artan gıda fiyatları dar gelirli vatandaşların mutfak bütçesini her geçen gün daha fazla zorluyor. Peynirden zeytine, yumurtadan süte kadar temel ürünlerin fiyatı yükselirken, vatandaşlar alışveriş miktarını azaltıyor. Birçok kişi artık ihtiyaçlarını kilo kilo değil, daha küçük miktarlarda alırken, emekliler ve asgari ücretliler geçinebilmek için temel gıdadan kısmak zorunda kalıyor.
Van’da hayat pahalılığının en fazla hissedildiği alanların başında gıda alışverişi geliyor. Market ve pazar tezgâhlarına giden vatandaşlar, artan fiyatlar karşısında daha önce rahatlıkla alabildikleri ürünleri artık hesap yaparak satın alıyor. Peynir, zeytin, yumurta, süt, çay ve makarna gibi temel ürünlerdeki fiyat artışları dar gelirli ailelerin mutfak bütçesini zorlarken, bazı vatandaşlar sofraya daha az ürün koyduklarını söylüyor. Özellikle emekliler, maaşlarının temel ihtiyaçlara yetmediğini belirterek geçinebilmek için çalışmaya devam etmek zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Van’da vatandaşın alışveriş hesabı değişti
Van’da market alışverişine çıkan vatandaşların ilk gündemi fiyatlar oluyor. Temel gıda ürünlerinin etiketlerini inceleyen vatandaşlar, bütçelerine göre alışveriş listesini yeniden oluşturuyor. Bir vatandaş, yaşanan tabloyu, “Her şeye zam geliyor. Her şey pahalı. Peynir olsun, zeytin olsun, yumurta olsun” sözleriyle anlattı.
“Öğlen yemeğim ekmek”
Van’da geçim sıkıntısının geldiği noktayı anlatan bir vatandaş ise öğle yemeğini göstererek yaşadığı ekonomik zorluğu gözler önüne serdi. Vatandaş, “Bak ben ne yiyorum şimdi. Öğlen yemeği. Göstereyim. Bu nedir? Ekmek boş. Öğlen yemeğim bu şimdi benim” diyerek yalnızca ekmekle öğün geçirmek zorunda kaldığını söyledi.
Temel gıdada fiyatlar katlandı
Makarna, un, süt, çay, kaşar peyniri ve zeytinden oluşan 6 temel gıda ürününün fiyatında bir yılda yüzde 76,4 oranında artış yaşandığı belirtiliyor. Ancak vatandaşlar, market raflarında karşılaştıkları fiyatların açıklanan resmi enflasyon rakamlarından çok daha farklı olduğunu savunuyor. Bir vatandaş, “TÜİK kendi bildiğini konuşuyor. Bir de gelsin halkın içine girsin. Gerçek enflasyonu biz yaşıyoruz” diyerek tepki gösterdi.
Makarnadan çaya, etiketler değişti
Dar gelirli vatandaşların en sık tercih ettiği ürünlerden makarnanın fiyatındaki değişim de dikkat çekiyor. Geçen yıl 12,95 liraya satılan bir paket makarnanın fiyatının 35 liraya kadar yükseldiği belirtilirken, artış oranı yüzde 170’e ulaştı. Çayın fiyatı da benzer şekilde yükseldi. Geçen yıl 154,95 liradan satılan 1 kilogramlık siyah çayın fiyatı 325 liraya çıktı.
Emeklinin sofrasından et ve peynir çıktı
Artan fiyatlardan en fazla etkilenen kesimlerden biri de emekliler. Düşük maaşla geçinmeye çalışan emekliler, temel gıda ürünlerini dahi almakta zorlandıklarını söylüyor. Bir vatandaş, “Asla, inanın ki asla. Süt ürünleri, peynir, ete zaten hiç yanaşılmıyor. Gerçekten fakirin hali perişan” ifadelerini kullandı.
“Az az tane ile alışveriş yapıyoruz”
Geçim sıkıntısı, vatandaşların alışveriş alışkanlıklarını da değiştirdi. Daha önce toplu alınan temel gıda ürünleri artık küçük miktarlarda satın alınıyor. Vatandaşlar, “Market arabaları da, sofraları da boş kalan dar gelirli temel gıda ürünlerinden kısıyor çaresizce. Az az tane ile alışveriş yapıyorlar” sözleriyle yaşanan değişimi anlattı. Bir başka vatandaş ise, “Geçen yıldan daha fazla azaldı. Gerçekten beslenemiyoruz yani. Makarna, çay, şeker ve insanların temel ihtiyaçları bunlar” diyerek mutfaktaki daralmaya dikkat çekti.
Maaş eriyor, çalışma zorunluluğu büyüyor
Van’da düşük gelirle geçinmeye çalışan emekliler için artan fiyatlar yalnızca alışveriş bütçesini değil, çalışma hayatını da etkiliyor. Maaşı temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyen bazı emekliler, yaşlarına ve sağlık sorunlarına rağmen çalışmayı sürdürüyor.Çalışmak zorunda kalan bir emekli, yaşadığı zorluğu şu sözlerle anlattı:
“Ayaklarım ağrıyor, dizlerim ağrıyor, belim ağrıyor. Felaket bir ağrı var ama çalışmasam geçinmem mümkün değil. İnsanın hayatta kalması mümkün değil.”