Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ekim ayı dış ticaret verilerini açıkladı. Veriler, bir önceki aya göre ihracatta artış gösterse de Van, diğer illerin gerisinde kalmaya devam etti. Ayrıca Van’ın ithalat rakamları da iki katına yükseldi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 Ekim ayı dış ticaret verilerini açıkladı. Van, Doğu’nun önemli sınır kapılarına sahip olmasına rağmen, ihracatta beklenen performansı gösteremezken diğer illerin gerisinde kalmaya devam ediyor. Sınır kapılarının sunduğu lojistik ve ticaret potansiyeli yeterince kullanılamazken, Van’ın ithalat rakamları iki katına çıkarak bölgenin dış ticaret dengesinde dikkat çeken bir artışa işaret ediyor. Veriler, Türkiye genelinde ihracatın bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,0 artarak 23 milyar 941 milyon dolara, ithalatın ise yüzde 7,2 yükselerek 31 milyar 521 milyon dolara ulaştığını ortaya koyuyor. Ocak-Ekim döneminde ihracat yüzde 3,9, ithalat ise yüzde 6,1 artış gösterdi. Van özelinde ise ihracat 2 milyon 634 bin dolar, ithalat 4 milyon 335 bin dolar olarak kaydedildi.
Van’ın İhracatı Artıyor, Ancak Diğer İllerin Gerisinde
Van’ın ihracatı Ekim ayında genel ticaret sistemine göre 2 milyon 634 bin dolar, ithalatı ise 4 milyon 335 bin dolar olarak gerçekleşti. Komşu illerle karşılaştırıldığında Van’ın ihracatı diğer illerin gerisinde kaldı. Muş’ta ihracat 13 milyon 26 bin dolar, ithalat 18 milyon 576 bin dolar, Bitlis’te ihracat 250 bin dolar, ithalat 256 bin dolar, Hakkari’de ise ihracat 7 milyon 423 bin dolar, ithalat 5 milyon 653 bin dolar olarak kaydedildi.
Enerji Ürünleri ve Altın Hariç Dış Ticaret
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, Ekim ayında yüzde 3,8 artarak 22 milyar 25 milyon dolardan 22 milyar 826 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat yüzde 5,2 artarak 22 milyar 684 milyon dolardan 23 milyar 865 milyon dolara ulaştı. Enerji ve altın hariç dış ticaret açığı Ekim ayında 1 milyar 10 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi yüzde 4,5 artışla 46 milyar 721 milyon dolar oldu. Bu dönemde enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 95,8 olarak kaydedildi.
Dış Ticaret Açığı Hızla Artıyor
Ekim ayında Türkiye’nin dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27,6 artarak 5 milyar 938 milyon dolardan 7 milyar 580 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Ekim ayında yüzde 79,8 iken, 2025 Ekim ayında yüzde 76,0’a geriledi. Ocak-Ekim döneminde dış ticaret açığı yüzde 13,3 artışla 65 milyar 913 milyon dolardan 74 milyar 683 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 75,0 olarak kaydedildi.
Sektörel Dağılım ve Ekonomik Faaliyetler
Ekonomik faaliyetlere göre ihracatta 2025 Ekim ayında imalat sanayinin payı yüzde 94,4, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,3, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,6 oldu. Ocak-Ekim döneminde imalat sanayinin ihracattaki payı yüzde 94,5, tarım ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,3, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,6 olarak kaydedildi.
İthalatta ise 2025 Ekim ayında ara mallarının toplam ithalattaki payı yüzde 68,3, sermaye mallarının payı yüzde 16,0 ve tüketim mallarının payı yüzde 15,5 olarak gerçekleşti. Ocak-Ekim döneminde ara mallarının payı yüzde 68,9, sermaye mallarının payı yüzde 14,6 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,2 oldu.
En Fazla İhracat Almanya’ya, İthalatta İlk Sırayı Çin Aldı
Ekim ayında Türkiye ihracatında Almanya ilk sırada yer aldı. Almanya’ya yapılan ihracat 2 milyar 3 milyon dolar olurken, Birleşik Krallık 1 milyar 423 milyon dolar, ABD 1 milyar 409 milyon dolar, Irak 1 milyar 210 milyon dolar ve İtalya 1 milyar 152 milyon dolar ile ilk beş sırayı paylaştı. Bu ülkeler toplam ihracatın yüzde 30,1’ini oluşturdu. Ocak-Ekim döneminde Almanya’ya yapılan ihracat 18 milyar 554 milyon dolar olarak kaydedildi.
İthalatta ise Çin ilk sırayı aldı. Ekim ayında Çin’den yapılan ithalat 3 milyar 977 milyon dolar oldu. Çin’i sırasıyla 3 milyar 712 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 2 milyar 326 milyon dolar ile Almanya, 2 milyar 5 milyon dolar ile İsviçre ve 1 milyar 828 milyon dolar ile ABD takip etti. Ocak-Ekim döneminde Çin’den yapılan ithalat 40 milyar 731 milyon dolar olarak kaydedildi.
Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Veriler
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre 2025 Ekim ayında ihracat bir önceki aya göre yüzde 1,7 artarken, ithalat yüzde 4,8 yükseldi. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,0, ithalat yüzde 7,2 arttı.
Yüksek Teknoloji ve İmalat Sanayi Ürünleri
Teknoloji yoğunluğuna göre imalat sanayi ürünleri ihracatta Ekim ayında yüzde 94,4’lük paya sahip oldu. Yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payı yüzde 3,4 olarak kaydedildi. Ocak-Ekim döneminde imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,5, yüksek teknolojili ürünlerin payı yüzde 3,6 oldu. İthalatta ise imalat sanayi ürünlerinin payı yüzde 84,4, yüksek teknolojili ürünlerin payı yüzde 12,7 olarak gerçekleşti. Ocak-Ekim döneminde ithalatta imalat sanayi ürünlerinin payı yüzde 81,8, yüksek teknolojili ürünlerin payı yüzde 11,5 oldu.
Özel Ticaret Sistemine Göre Durum
Özel ticaret sistemine göre 2025 yılı Ekim ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,7 artışla 22 milyar dolar, ithalat yüzde 9,5 artışla 29 milyar 959 milyon dolar oldu. Ekim ayında dış ticaret açığı yüzde 34,4 artarak 5 milyar 921 milyon dolardan 7 milyar 959 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 73,4’e geriledi. Ocak-Ekim döneminde ihracat yüzde 4,2 artışla 203 milyar 993 milyon dolar, ithalat yüzde 6,9 artışla 280 milyar 748 milyon dolar olarak kaydedildi. Dış ticaret açığı ise yüzde 14,9 artışla 76 milyar 755 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 72,7 olarak gerçekleşti.