Van’ın Çaldıran ilçesinde yapımı süren Çubuklu Barajı nedeniyle kamulaştırma sürecinde taşınmazların değerlerinin düşük gösterildiği yönündeki iddialar TBMM gündemine taşındı. DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit’in yazılı soru önergesine Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen yanıtta, kamulaştırma işlemlerinin mevzuata uygun yürütüldüğü belirtilirken, proje sahasında vatandaşlara yönelik herhangi bir mağduriyet tespit edilmediği savunuldu.
Çaldıran ilçesinde Çubuklu Barajı projesi nedeniyle yürütülen kamulaştırma çalışmaları, yurttaşların taşınmazlarının değerlerinin düşük belirlendiği yönündeki şikâyetlerle TBMM gündemine taşındı. DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, Çubuklu Mahallesi’nde yaşayan yurttaşların, kamulaştırma sırasında ev ve tarla gibi kendilerine ait taşınmazların “kerpiç ev” olarak kaydedilerek bedellerinin çok düşük gösterildiği yönündeki şikâyetlerini Tarım ve Orman Bakanlığı’na yönelttiği yazılı soru önergesiyle Meclis gündemine getirdi. Önergeye Tarım ve Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından verilen cevapta, kamulaştırma sürecinin yasal mevzuat çerçevesinde sürdürüldüğü ifade edildi.
“SÜREÇ YASAL PROSEDÜRLERE UYGUN ŞEKİLDE YÜRÜTÜLMEKTEDİR”
Bakanlığın yanıtında, Çubuklu Barajı inşaatı kapsamında kamulaştırma çalışmalarının 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde devam ettiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Van ili Çaldıran ilçesi Çubuklu Barajı inşaatı işi kapsamında kamulaştırma çalışmaları, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde devam etmekte olup süreç yasal prosedürlere uygun şekilde yürütülmektedir.”
Bakanlık, kamulaştırma kapsamında 237 hektar tarım arazisi ile 329 yapının bedel tespitlerinin gerçekleştirildiğini açıkladı.
YAPILARIN DEĞERİ NASIL BELİRLENDİ?
Kamulaştırma kapsamında yapıların değerlemesine ilişkin iddialara da yanıt veren Bakanlık, hesaplamaların belirli kriterler doğrultusunda yapıldığını belirtti. Yanıtta, yapıların değerleme işlemlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ” kapsamında belirlenen yapı sınıf ve gruplarının esas alındığı kaydedildi. Bakanlık açıklamasında şu ifadeler kullanıldı:
“Teknik inceleme ve tespitler sonucunda bahsi geçen konutlar, ‘3'üncü Sınıf (A) Grubu Yapılar’ sınıfında değerlendirilmiş olup yapı bedelleri de bu sınıfa ait birim maliyetler dikkate alınarak hesaplanmıştır.”
402 HAK SAHİBİ İÇİN İSKÂN SÜRECİ BAŞLATILMIŞ
Çubuklu Barajı projesinden etkilenecek hak sahiplerinin iskân sürecine ilişkin de bilgi veren Bakanlık, Çubuklu Mahallesi’nde 402 hak sahibi vatandaşın bulunduğunu bildirdi. Bakanlığın cevabına göre, 21 Kasım 2023 tarihinde 5543 sayılı İskân Kanunu kapsamında yerleşim bilgilendirme toplantısı yapıldı ve iskân duyurusuna çıkıldı. Aynı tarihte 30 günlük askı süresiyle birlikte toplam 120 günlük müracaat süreci başlatıldı. Bakanlık, 20 Mart 2024 tarihine kadar devam eden devlet eliyle iskân sürecinde herhangi bir başvuru yapılmadığını belirterek, 30 günlük fiziksel iskân sürecinin başlatıldığını, bu süreçte de müracaat olmayınca iskân işlemlerinin sonlandırıldığını açıkladı.
50 TAŞINMAZ İÇİN DAVA AÇILDI
Çubuklu Barajı inşaatı kapsamında kamulaştırma sürecinin bir bölümünün yargıya taşındığı da Bakanlığın cevabında yer aldı. Bakanlık, 2026 yılı itibarıyla 50 taşınmaz için dava açıldığını, dava açılan 21 taşınmaza ilişkin el koyma bedel ödemelerinin yapıldığını bildirdi. Açıklamada ayrıca proje kapsamında 357 parselin kamulaştırılacağı, bunların 63’ünün köy yerleşim yerinde bulunduğu belirtildi.
“KAMULAŞTIRMA TAMAMLANMAYAN ALANLARDA ÇALIŞMA YAPILMIYOR”
Barajın yapım faaliyetlerinin hangi alanlarda sürdürüldüğüne ilişkin de açıklama yapan Bakanlık, yüklenici firmanın yalnızca gerekli mülkiyet ve kullanım izinlerinin tamamlandığı alanlarda çalıştığını bildirdi. Bakanlığın yanıtında, “Yüklenici tarafından yürütülen yapım faaliyetleri, yalnızca mülkiyet ve kullanım yönünden gerekli izin ve işlemlerin tamamlandığı alanlarda yürütülmektedir. Kamulaştırma işlemleri tamamlanmayan alanlarda çalışma yapılmamaktadır.” ifadelerine yer verildi.
BAKANLIK: “HERHANGİ BİR MAĞDURİYET TESPİT EDİLMEDİ”
Kamulaştırma sürecine ilişkin yurttaşların şikâyetleri TBMM gündemine taşınırken, Bakanlık ise proje sahasında yapılan incelemeler sonucunda herhangi bir mağduriyet tespit edilmediğini savundu. Bakanlığın cevabında konuya ilişkin şu değerlendirme yapıldı:
“Proje sahasında gerçekleştirilen inceleme ve çalışmalar neticesinde, kamulaştırma faaliyetleri ve yapım çalışmaları nedeniyle vatandaşlarımıza yönelik herhangi bir mağduriyet tespit edilmemiştir.”
