Erzincan’ın İliç ilçesinde 13 Şubat 2024’te meydana gelen toprak kayması sonrası faaliyetlerine ara verilen Çöpler Altın Madeni’nin uzun süredir kapalı olması, bölge ekonomisini ve istihdamı olumsuz etkiliyor.
Türkiye Altın Üreticileri Derneği ile sektör kaynaklarının verilerine göre, söz konusu maden doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 4 bin kişiye istihdam sağlıyordu. 17 aydır üretimin durmasıyla birlikte bu ekonomik zincir kesintiye uğradı.
Erzincan Ticaret Borsası Başkanı Nadir Akar, “Sadece İliç değil, bölgedeki birçok esnaf ciddi gelir kaybına uğradı. Maden açıkken ilçede güçlü bir ticaret döngüsü vardı. Üretimin durmasıyla bu çark tamamen bozuldu” ifadelerini kullandı.
“ALTIN İTHALATI CARİ AÇIĞI DERİNLEŞTİRİYOR”
Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Ahmet Tanoğlu ise madendeki belirsizliğin ülke ekonomisine olan etkisine dikkat çekerek, “Altın ithalatı Türkiye’nin cari açığında büyük yer tutuyor. Bu nedenle maden güvenli bir şekilde yeniden faaliyete geçmeli. Bölge halkı da üretimin başlamasını bekliyor” dedi.
İliç’teki sosyo-ekonomik tablo, çeşitli verilerle de destekleniyor. CHP Erzincan İl Başkanı Yalçın Tanrıverdi, kısa süre önce yaptığı açıklamada, Sağlık Bakanlığı’nın açtığı 67 kişilik temizlik kadrosuna 14 bin kişinin başvurduğunu, bu sayının bölgedeki işsizlik oranını gözler önüne serdiğini belirtti.
“TÜM TEDBİRLER ALINMALI, ÜRETİM GÜVENLİ ŞEKİLDE YENİDEN BAŞLAMALI”
CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül de mayıs ayında yaptığı açıklamada, üretimin yeniden başlamasının ancak çevre ve insan sağlığı açısından gerekli tüm tedbirlerin alınmasıyla mümkün olabileceğini söyledi. Sarıgül, “Kapalı liç yöntemi yüzde 99 güvenli olarak tanımlanıyor. Tüm önlemler sağlandıktan sonra üretim artmalı ve emekçinin hakkı verilmeli” dedi.
AKADEMİSYEN: “ÇEVRESEL RİSK ORTADAN KALKTI, ÜRETİM YAPILABİLİR”
Dokuz Eylül Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Cemalettin Okay Aksoy, maden sahasında yapılan denetimler sonrası çevresel bir riskin kalmadığını ifade etti.
“Bakanlık ve şirket testlerine göre çevre açısından riskli bir durum söz konusu değil. Sabırlı Vadisi’nde yaklaşık 6 bin su ve 700 toprak örneği analiz edildi. Rehabilitasyon çalışmaları tamamlandı, bugüne dek yaklaşık 210 milyon dolarlık yatırım yapıldı. Üretimin kapalı sülfit tesisi ile yeniden başlaması, hem çevresel hem de iş güvenliği açısından daha sağlam bir sistem sağlayacaktır” açıklamasında bulundu.
Aksoy, kırsal bölgelerde madenciliğin kalkınma için önemli bir rol oynadığını ve üretimin uzun süre durmasının hem yerel halk hem de ülke ekonomisi üzerinde ciddi baskı yarattığını vurguladı.
ALTIN ÜRETİMİNDEKİ DÜŞÜŞ, İTHALATI ARTIRIYOR
Merkez Bankası ve Dünya Altın Konseyi verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’nin altın üretimi 32,2 ton seviyesinde kalırken, toplam talep 153 ton, ithalat ise 123,8 ton olarak gerçekleşti.
Son 24 yılda Türkiye, üretiminin yaklaşık 8 katı kadar altın ithalatı yaptı. 2024 yılı itibarıyla sadece altın ithalatı, 10 milyar dolarlık cari açık oluşturdu.
