Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan 16 maddelik Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını öngören kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Anlaşmaya göre taraflardan birine yapılan silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ortak savunma anlaşmasında yeni bir aşamaya geçildi. Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu’nda kabul edildi. Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu’nda da kabul edilmesi gerekiyor.
MEKKE’DE İMZALANAN ANLAŞMA 16 MADDEDEN OLUŞUYOR
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 7 Ağustos’ta Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından imzalandı.
Toplam 16 maddeden oluşan anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, 20 Ekim’de TBMM Başkanlığına sunuldu ve 21 Ekim’de Dışişleri Komisyonu’na havale edildi.
BİR ÜLKEYE SALDIRI, TÜM TARAFLARA YAPILMIŞ SAYILACAK
Anlaşmanın 2. maddesi, ortak savunmanın temelini oluşturuyor. Buna göre taraflardan birine yönelik silahlı saldırı, tüm taraflara yapılmış sayılacak. Taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye askerî imkânlar da dahil olmak üzere mevcut tüm araçlarla yardım edecek.
Anlaşma kapsamında ortak savunmanın yanı sıra savunma sanayisi, istihbarat paylaşımı, lojistik destek ve terörle mücadele alanlarında da iş birliği yapılması öngörülüyor.
STRATEJİK KOMİTE YILDA İKİ KEZ TOPLANACAK
Anlaşma çerçevesinde dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komite yılda iki kez toplanacak, sekretaryası ise Suudi Arabistan’da bulunacak. İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması planlanıyor. Anlaşmada tarafların ilk 10 yıl boyunca çekilme hakkını kullanamayacağı hükmü de yer alıyor.
GÜMRÜKÇÜ: “TAMAMEN SAVUNMA ODAKLI”
Komisyonda anlaşmaya ilişkin bilgi veren Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, düzenlemenin tamamen savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirtti. Gümrükçü, anlaşmanın uluslararası hukuka saygılı bölge ülkelerine açık olduğunu ifade ederek, Türkiye’nin NATO başta olmak üzere üyesi olduğu çok taraflı yapılara ilişkin yükümlülüklerinin devam edeceğini vurguladı.
FUAT OKTAY: ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE KARŞI BLOKLAŞMA DEĞİL
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay da anlaşmanın saldırı, yayılmacılık veya üçüncü ülkelere karşı bir bloklaşma amacı taşımadığını söyledi.
Oktay, iş birliğinin müşterek savunma, terörle mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkânların geliştirilmesi olmak üzere üç temel başlık üzerine kurulduğunu belirtti. Anlaşmaya yeni üyelerin katılmasının ise çekirdek tarafların onayına bağlı olacağını kaydetti. Ortak savunma hükümlerinin otomatik olarak devreye girmeyeceğini ifade eden Oktay, atılacak adımların tarafların anayasal ve ulusal prosedürlerine uygun şekilde yürütüleceğini dile getirdi.
GÖZLER TBMM GENEL KURULU’NDA
Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifinin yasalaşabilmesi için TBMM Genel Kurulu’nda da kabul edilmesi gerekiyor. Anlaşma, son onay belgesinin komite sekretaryasına teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek.
