Prof. Dr. Sebahattin Çelik tarafından hazırlanan raporda, evre bilgisi bulunan kanser hastalarının yüzde 84,9’unun ileri evrede tanı aldığı belirlendi. Çalışmada Van’da toplum tabanlı mide ve yemek borusu kanseri taramalarının başlatılması çağrısı yapıldı.
Van’dan Türkiye’nin kanserle mücadele politikalarına katkı sağlayacak önemli bir bilimsel çalışma geldi. Prof. Dr. Sebahattin Çelik, Van’ın 11 yıllık sağlık verilerini inceleyerek hazırladığı mide ve özofagus (yemek borusu) kanserlerinde erken tanı ve tarama raporunu Mide ve Özofagus Cerrahisi Derneği (MÖCED) 2. Ulusal Kongresi’nde sundu.
Van Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Ozan Balcı’nın katkılarıyla basılı yayın haline getirilen rapor, kongreye Türkiye’nin farklı illerinden katılan genel cerrahlara dağıtıldı. Çalışma, Van’da elde edilen bilimsel verileri ulusal sağlık gündemine taşırken mide ve yemek borusu kanserlerinde erken tanının önemini yeniden gündeme getirdi.
VAN’DA 11 YILLIK KANSER ARAŞTIRMASINDA DİKKAT ÇEKEN SONUÇ
Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 2015-2025 yılları arasındaki endoskopi ve patoloji kayıtları üzerinden hazırlanan araştırmada önemli verilere ulaşıldı.
Araştırmaya göre 11 yıllık dönemde 66 bin 380 kişiye üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapıldı. Patoloji sonuçlarına ulaşılabilen 45 bin 264 hastanın 1.469’unda malignite (kanser) tespit edildi.
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise kanser hastalarının tanı aldığı evrelerde ortaya çıktı. Evre bilgisi bulunan hastaların yüzde 84,9’unun lokal ileri veya metastatik evrede olduğu belirlendi.
Bu sonuç, mide ve yemek borusu kanserlerinde erken tanıya yönelik çalışmaların önemini ortaya koyarken hastalığın ileri aşamaya ulaşmadan tespit edilmesinin gerekliliğine dikkat çekti.
PROF. DR. SEBAHATTİN ÇELİK’TEN VAN İÇİN TARAMA ÇAĞRISI
Prof. Dr. Sebahattin Çelik’in kongrede gerçekleştirdiği sunumda, mide ve özofagus kanserlerinin erken evrede tespit edilmesi, ileri evrede tanı alan hasta sayısının azaltılması ve kansere bağlı ölümlerin önlenmesi için endoskopik tarama programlarının gerekliliği ele alındı.
Raporda, Van ve Van Gölü havzasının mide ve özofagus kanserleri açısından taşıdığı risk nedeniyle bölgenin özel olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Türkiye genelinde bütün yetişkin nüfusu kapsayacak bir endoskopik tarama programı için mevcut bilimsel verilerin henüz yeterli olmadığı belirtilirken Van ve çevresinde toplum tabanlı bilimsel çalışmaların vakit kaybetmeden başlatılması önerildi.

VAN’DA KANSER TARAMASI NASIL YAPILMALI?
Raporda, öncelikle Van ve çevresindeki kanser görülme sıklığının yaş ve cinsiyete göre standardize edilerek belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
Bu aşamanın ardından hedef nüfusu kapsayan bölgesel bir tarama pilotunun hayata geçirilmesi önerildi. Prospektif ve randomize olarak planlanması önerilen çalışmada katılım oranları, endoskopi ve patoloji kapasitesi, maliyet-etkililik ve bütçe etkisinin değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.
Böylece Van’da elde edilen bilimsel verilerin sağlık politikalarına dönüştürülmesi ve bölgenin ihtiyaçlarına uygun bir erken tanı modelinin oluşturulması hedefleniyor.

ERKEN TANI HEM HAYAT KURTARIYOR HEM MALİYETİ AZALTIYOR
Raporda erken evrede tanı alan hastaların tedavi maliyetlerinin, lokal ileri evrede tanı alan hastalara göre daha düşük olduğuna da dikkat çekildi.
Meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanserlerinde uygulanan toplum temelli tarama modellerine benzer bilimsel yaklaşımların mide ve özofagus kanserleri için de geliştirilmesinin önemi vurgulandı.

MÖCED 2. Ulusal Kongresi’nde sunulan çalışma, Van’ın 11 yıllık bilimsel verilerini Türkiye genelinde sağlık alanında yürütülen tartışmalara taşıdı.
Araştırmanın ortaya koyduğu temel mesaj ise Van’da mide ve yemek borusu kanserlerine yönelik toplum tabanlı tarama çalışmalarının bilimsel veriler ışığında başlatılması ve erken tanı olanaklarının güçlendirilmesi oldu.




