Van’ın İpekyolu ilçesinde, kentin en işlek güzergâhlarından Kazım Karabekir Caddesi’nde bulunan Akdamar Oteli ve Pasajı yıkılıyor. Uzun yıllar kentin turizm ve ticaret hayatında önemli bir yere sahip olan yapı, hem konaklama hizmeti hem de alt katındaki pasajla Van’ın yakın tarihine tanıklık etti.
Yıllarca farklı meslek gruplarından işletmelere ev sahipliği yapan Akdamar Pasajı’nın boşaltılmasıyla birlikte esnaf yeni adreslerinde ticari hayatını sürdürmeye çalışıyor. Yıkım kararıyla sonuçlanan süreçte toplantılar, hukuki girişimler ve tahliye işlemleri gündeme gelirken, eski pasaj esnafının yeni projede yer alıp almayacağı ise merak konusu oldu.
Akdamar Oteli Ne Zaman Açıldı? İşte Tarihi
Van’ın önemli yapılarından Akdamar Oteli’nin 1970’li yıllarda inşa edildiği ve 1981 yılında hizmete açıldığı belirtiliyor. Mehmet Kuralkan tarafından kente kazandırılan otel, yıllar boyunca Van’a gelen yerli ve yabancı ziyaretçileri ağırladı.
Yalnızca konaklama tesisi olarak değil, alt katındaki pasajla da kentin ticari hayatında yer edinen yapı, farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin buluşma noktalarından biri oldu.
2013 yılına ait turizm verilerinde Akdamar Oteli’nin 3 yıldızlı, 66 odalı ve 147 yatak kapasiteli bir tesis olarak kayıtlarda yer aldığı görülüyor.
Akdamar Pasajı'nda 28 Dükkân, Yaklaşık 25 Esnaf Vardı
Akdamar Oteli’nin alt katında bulunan pasajda toplam 28 dükkân yer alıyordu. Pasaj esnaflarından Serkan Özünmezer’in verdiği bilgilere göre dükkânların yaklaşık 18’i mülk sahiplerine aitken, pasajda yaklaşık 25 esnaf ticari faaliyet yürütüyordu.
Matbaacılık başta olmak üzere farklı iş kollarının bulunduğu pasaj, yıllar boyunca kent merkezindeki ticari hareketliliğin önemli adreslerinden biri oldu.
Ancak yıkım süreciyle birlikte aynı adreste uzun yıllar çalışan esnaf dükkânlarını boşaltmak zorunda kaldı. Esnaf için bu süreç, yalnızca iş yeri değiştirmekten ibaret olmadı. Yıllar içinde oluşturulan müşteri çevresi, ticari ilişkiler ve ailelerin geçim kaynakları da bu değişimden etkilendi.
Akdamar Oteli'nin Satılmasıyla Esnaf İçin Yeni Süreç Başladı
Pasaj esnafının aktardığına göre süreç, otelin icraya düştüğü ve daha sonra satın alındığı haberlerinin duyulmasıyla başladı. Binanın el değiştirmesinin ardından tahliye edileceğine yönelik gelişmeler, yıllardır aynı yerde çalışan işletmeler arasında endişeye neden oldu.
Güven Matbaası’nın sahibi Serkan Özünmezer, esnafın iş yerlerinin geleceğini öğrenmek ve haklarını korumak amacıyla çeşitli girişimlerde bulunduğunu belirtti.
Özünmezer, yıkım öncesinde yapılan görüşmelerde projenin büyük ölçüde hazırlandığını ve esnafın görüşlerinin yeterince dikkate alınmadığını savundu.
Yıkım Öncesi Üç Toplantı Yapıldı
Özünmezer’in anlatımına göre tahliye sürecinden yaklaşık 6 ila 8 ay önce pasaj esnafı üç ayrı toplantıya çağrıldı. Binayı satın alan ve projeyi yürüten inşaat firması tarafından düzenlenen toplantılarda yeni proje ve yıkım süreci hakkında bilgi verildi.
Toplantılarda esnafın görüşlerinin yeterince etkili olmadığını öne süren Özünmezer, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:
“Bizi 6-8 ay önce üç defa toplantıya çağırdılar. Firma kendi yanında inşaat projesini hazırlamıştı. Nasıl yıkacağını, yerine ne yapacağını anlattı. Bizim toplantıya katılmamız sanki hiçbir şeyi değiştirmiyordu. Çünkü adam projesini zaten hazırlamıştı.”
Akdamar Pasajı Esnafı Yıkım Kararına İtiraz Etti
Yapının boşaltılması yönündeki kararın ardından bazı esnaflar hukuki yollara başvurdu. Özünmezer, 2011 Van Depremi sonrasında binanın hafif hasarlı olarak değerlendirildiğini ve güçlendirme çalışması yapıldığını belirterek sonraki yıllarda yapının teknik durumuna ilişkin soru işaretleri yaşadıklarını söyledi.
Karot ve beton örneği alınması sırasında kolonların zarar gördüğünü iddia eden Özünmezer, yıkım kararının gerekçelerini anlamaya çalıştıklarını ifade etti.
Özünmezer, sürece ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“2011 yılında deprem oldu. Bu bina hafif hasarlı olarak değerlendirildi ve güçlendirme yapıldı. Aradan yıllar geçtikten sonra yıkım kararı çıktı. Mahkemeye başvurduk, ilgili yerlere gittik. Ancak bir noktadan sonra bütün başvurularımız sonuçsuz kaldı.”
Binanın teknik durumu ve yıkım kararının dayanakları konusunda kesin değerlendirme yapılabilmesi için ilgili resmî raporların esas alınması gerekiyor.
ü
Van'da Esnafa Tahliye İçin İki Saat Verildiği İddiası
Pasaj esnafının anlatımına göre 29 Temmuz’da yaşanan tahliye süreci, işletmeler açısından en zor anlardan biri oldu. Özünmezer, yaklaşık 50 polisin binaya geldiğini ve iş yerlerinin kısa sürede boşaltılmasının istendiğini söyledi.
Tahliye için iki saat süre verildiğini belirten Özünmezer, o gün yaşananları şöyle anlattı:
“29 Temmuz'da yaklaşık 50 polis geldi. Bize acilen burayı boşaltmamız gerektiğini söylediler. İki saat süremiz olduğunu belirttiler. İki saat içerisinde burayı tahliye etmemiz istendi.”
Özünmezer, tahliye sırasında elektrik, su, doğal gaz ve telefon bağlantılarının da kesildiğini ifade etti. İşletmelerdeki makineler, ürünler, evraklar ve diğer malzemeler kısa süre içerisinde taşınmak zorunda kaldı.
70 Yıllık Güven Matbaası'nın Akdamar Pasajı'ndaki Hikâyesi
Akdamar Pasajı’nın yıkımından etkilenen işletmeler arasında Güven Matbaası da bulunuyor. İşletme sahibi Serkan Özünmezer, ailelerinin matbaacılık mesleğini dedesinden devraldığını, babasının ardından kendilerinin sürdürdüğünü anlattı.
Yaklaşık 70 yıllık geçmişe sahip aile işletmesinde 28 yıl önce babasından bayrağı devraldığını belirten Özünmezer, üç kardeşiyle birlikte mesleği yaşatmaya devam ettiklerini söyledi.
Güven Matbaası’nın kendisi için yalnızca bir iş yeri olmadığını vurgulayan Özünmezer, işletmenin ailelerinin emeğini ve geçmişini temsil ettiğini dile getirdi.
Yetkililerin esnafı ziyaret ederek yaşadıklarını dinlemesini istediğini belirten Özünmezer, şöyle konuştu:
“Ben isterdim ki oraya bir valimiz, belediye yetkilimiz, emniyet yetkilimiz, bu memleketin yöneticileri gelsin. Şehrin en işlek yerlerinden birinde yıllardır faaliyet gösteren bir işletmeydik. Bizim derdimizi dinlesinler isterdim.”
Akdamar Oteli'nde Yıkım 29 Ekim'de Başladı
Tahliye işlemlerinin ardından Akdamar Oteli ve Pasajı’ndaki yıkım çalışmaları 29 Ekim 2026 tarihinde başladı. İş makinelerinin binaya girmesiyle yapının duvarları sökülürken, yaklaşık yarım asırlık geçmişe sahip otelde yeni bir dönem başladı.
Yıkım çalışmaları nedeniyle kentin işlek noktalarından Kazım Karabekir Caddesi’nin araç trafiğine kapatıldığı bildirildi. Çalışmaların ilerlemesiyle birlikte Van’ın ticari ve sosyal hafızasında iz bırakan yapı ortadan kalkmaya başladı.
Akdamar Pasajı'nın Esnafı Yeni Projede Yer Alacak mı?
Akdamar Oteli ve Pasajı’nın yıkılmasının ardından gözler aynı alanda yapılması beklenen yeni projeye çevrildi. Yeni yapının nasıl şekilleneceği, iş yerlerinin hangi koşullarda düzenleneceği ve eski pasaj esnafına yer verilip verilmeyeceği henüz netlik kazanmadı.
Serkan Özünmezer, yeni projenin kimseyi mağdur etmeden tamamlanmasını istediklerini belirterek belirsizliğin sürdüğünü ifade etti.
Özünmezer, “Dileriz ki güzel ilerlesin. Kimse zarar görmesin. Bir an önce yıkım tamamlanır ve şehrin en işlek bölgesinde güzel bir proje yapılır. Ancak anlaşma süreci nasıl sonuçlanır, eski esnaf ne olacak, yeni projede kimlere yer verilecek, bunları bilemiyorum.” dedi.
Van'da Akdamar Oteli'nin Yıkımı Bir Dönemi Kapatıyor
1981 yılında hizmete açıldığı belirtilen Akdamar Oteli, yıllar boyunca Van’ın turizm ve ticaret hayatında önemli bir yer tuttu. Otelin altındaki pasajda faaliyet gösteren esnaf ise şimdi farklı adreslerde yeni bir düzen kurmaya çalışıyor.
Toplam 28 dükkânın bulunduğu ve yaklaşık 25 esnafın faaliyet gösterdiği pasajın boşaltılması, Van’daki dönüşümün yalnızca fiziksel boyutuyla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor.
Akdamar Oteli ve Pasajı’nın yıkılmasıyla birlikte kentin hafızasında yer edinen bir yapı tarihe karışırken, eski esnafın yeni projede yer bulup bulamayacağı ve yıllar içinde kurdukları ticari hayatı nasıl sürdürecekleri soruları gündemdeki yerini koruyor.
