Van'da asırlık el emeği yün ürünler, dondurucu soğuklara karşı doğal koruma sağlarken kültürel mirası yaşatmaya devam ediyor. Van ve çevresinde dondurucu soğuklara karşı asırlardır kullanılan el emeği yün ürünler, modern giyim kuşam kültürüne karşı direnmeye devam ediyor. Geçmişin yaşam şartlarını ve kültürel mirasını günümüze taşıyan el örgüsü çoraplar, eldivenler ve başlıklar, doğal yapısı ve sağlığa faydalarıyla öne çıkıyor. ÇIRA IŞIĞINDA ÖRÜLEN TARİH El örgüsü ürünlerin tamamen doğal yünden elde edildiğini ve geçmişte zorlu şartlarda üretildiğini belirten yerel esnaf Halis Öz, bu ürünlerin kültürel değerine dikkat çekti. Öz, süreci şu sözlerle anlattı: "Bizim büyüklerimiz, nenelerimiz, dedelerimiz bunları giyerdi, takardı. Çoraplar dizlere kadar gelirdi, eldivenler püsküllü olurdu. Bunların hepsi el ürünü. O zamanlar elektrik yoktu, çıra lambasının önünde örülürdü. Bu yörenin ürünleri çok güzeldir ve çok sıcaktır." "DOKTORA GİTMEZLERDİ" Yün ürünlerin günümüzdeki fabrikasyon ürünlere oranla çok daha sağlıklı olduğunu vurgulayan Öz, geçmişteki yaşam kalitesine atıfta bulunarak şunları kaydetti: "Eskiden bu çorapları, eldivenleri giyen insanlar doktora bile gitmezdi. O kadar sıcak tutar ki, insan üşümezdi. Eskiden köylerde kar çok olurdu. Kapıyı açmak için tünel kazardık, o kadar kar vardı. Şimdi kar yok. Biz buna kar bile demiyoruz." DEVE YÜNÜNDEN ÖZEL ÜRETİM VE ULUSLARARASI KULLANIM Ürün çeşitliliğinin bölgedeki farklı kültürlerle harmanlandığını ifade eden Halis Öz, özellikle deve yününden yapılan ürünlerin dayanıklılığına ve sıcaklığına vurgu yaptı. Öz, bu kültürel bağın sınırları aştığını belirterek şunları söyledi: "Bunlar kulakların üzerine kadar gelir, rahatsız etmez. Bizim Kırgız köyünde Kırgızlar çok takar. Bu ürünler Rusya’da, Afganistan’da da kullanılır. Elhamdülillah nasip neyse o olur. Bazen satış çok olur, bazen az olur. Çeşit olursa iş olur, olmazsa olmaz. Şu anda bu ürünlerin fiyatı yaklaşık 350 lira civarında." KÜLTÜREL MİRASIN KORUNMASI ÇAĞRISI Halis Öz, el emeği yün ürünlerin sadece birer giysi olmadığını, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir yaşam biçimini temsil ettiğini belirterek, bu geleneksel değerlerin korunarak gelecek nesillere ulaştırılması gerektiğinin altını çizdi.