Dünya’da sadece Van Gölü’nde yaşayan inci kefali için kritik dönem başlıyor. 15 Nisan itibarıyla av yasağı yürürlüğe giriyor. Kaçak avcılık, kuraklık, kirlilik ve iklim değişikliğiyle mücadele eden inci kefali için önümüzdeki 90 gün, türün geleceğini belirleyecek.
Van Gölü’nün tuzlu ve sodalı suyunda yaşamayı başaran tek balık türü olan inci kefali için yarın itibarıyla kritik süreç başlayacak. Her yıl milyonlarca inci kefali, üreme dönemi geldiğinde yaşamını devam ettirebilmek için gölün sert sularını terk ederek tatlı sulara göç ediyor.
15 Nisan – 15 Temmuz tarihleri arasında devam edecek bu yolculuk boyunca balıkların avlanması, satılması, taşınması ve ticaretinin yapılması yasak olacak.
MİLYONLARCA BALIĞIN GÖÇ YOLCULUĞU
İnci kefali her yıl baharın gelmesiyle birlikte gölden çıkarak Deliçay, Bendimahi, Zilan Çayı ve göle dökülen diğer akarsulara yöneliyor. Yumurtalarını bırakmak için akıntının tersine yüzen balıklar, önlerine çıkan taşları ve setleri metrelerce sıçrayarak aşmaya çalışıyor.
Bu göç sırasında ortaya çıkan görüntüler, Van’ın en dikkat çekici doğa olaylarından biri. Özellikle Erciş Balık Bendi ile Muradiye çevresinde her yıl binlerce kişi bu doğa şölenini izlemek için bölgeye gidiyor.
KAÇAK AVCILAR İÇİN EN KOLAY HEDEF
Üreme döneminde sürüler halinde sığ sulara çıkan inci kefali, bu süreçte kaçak avcıların en kolay hedeflerinden biri haline geliyor. Ağlarla, çuvallarla ve yasa dışı yöntemlerle yapılan avcılık, balığın nesline doğrudan zarar veriyor.
Yetkililerin, bu nedenle yarından itibaren Van Gölü kıyıları, dere ağızları ve göç yollarında sıkı denetim uygulaması bekleniyor.
ŞİŞMAN: “7 GÜN 24 SAAT SAHADA OLACAĞIZ”
Van İl Tarım ve Orman Müdürü Turgay Şişman, inci kefalinin korunması için tüm kurumların ortak çalışma yürüttüğünü söyledi.
Şişman, “Balık yumurtlama döneminde savunmasız hale geliyor ve doğal olarak kaçak avcıların hedefi oluyor. Bu nedenle Sahil Güvenlik Komutanlığı, Jandarma, Emniyet, Tarım Müdürlüğü, muhtarlıklar ve okullarla birlikte kapsamlı bir planlama yaptık. Yarından itibaren ekiplerimiz 7 gün 24 saat sahada olacak” dedi.
“GEÇEN SENE 7 BİN TON AV GERÇEKLEŞTİ”
Geçen yıl kuraklık nedeniyle av veriminin düştüğünü belirten Şişman, bu yıl ise yağışların sevindirici seviyede olduğunu ifade etti. Şişman, “Geçen yıl 8 ila 10 bin tonluk beklentiye rağmen yaklaşık 7 bin ton av gerçekleşti. Ancak bu yıl yağış rejimi daha düzenli. Akarsuların debileri daha iyi seviyede. Bu durum, üreme döneminin daha sağlıklı geçeceğini gösteriyor” diye konuştu.
“KAÇAK AVLANMANIN CEZASI 16 BİN LİRA”
Kaçak avcılığa yönelik cezaları da hatırlatan Şişman, “Geçen yıl yüzlerce kişiye toplam milyonlarca lira ceza uygulandı. Bu yıl da kaçak avlanmanın cezası 16 bin liraya kadar çıkıyor. Vatandaşlarımızdan da ihbar konusunda destek bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
ÇEVDER: “SORUN SADECE KAÇAK AVCILIK DEĞİL”
Van Çevre, Tarihi Eserleri Koruma Araştırma ve Geliştirme Derneği (Van ÇEVDER) Başkanı Zafer Çelebi ise inci kefalinin geleceğini tehdit eden risklere dikkat çekerek, sorunun yalnızca kaçak avcılıkla sınırlı olmadığını söyledi.
“Her yıl av yasağı uygulanıyor ancak tek başına yeterli olmuyor. Çünkü sorun sadece kaçak avcılık değil. Su kaynakları kuruyor, dere yatakları kirleniyor, balığın göç yolları bozuluyor. Üreme alanları zarar gördükçe inci kefalinin geleceği de risk altına giriyor” dedi.
TOPLUMSAL SORUMLULUK ÇAĞRISI
Çelebi, “Bu mesele sadece yetkililerin çözebileceği bir konu değil. Van Gölü çevresinde yaşayan herkesin duyarlı olması gerekiyor. İnci kefalini korumak, Van’ın doğasını ve geleceğini korumaktır” ifadelerini kullandı.
“DENETİMLER SIKILAŞTIRILMALI”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş ise korumanın sadece kolluk kuvvetleriyle sağlanamayacağını söyledi.
Akkuş, “Van Gölü devasa bir ekosistemdir. Her noktaya asker ya da polis koymak mümkün değildir. Bu nedenle koruma zincirinin en önemli halkası toplumdur. Eğer vatandaş kaçak avlanan balığı satın almazsa, o balığı tutan da olmayacaktır” dedi. Kaçak satışların şehir merkezlerinde de engellenmesi gerektiğini belirten Akkuş, zabıta ve polis ekiplerinin pazarlarda ve satış noktalarında daha etkin denetim yapması gerektiğini söyledi.
