Tevhid Topal, bağlama yapımına 1979 yılında Erzurum’da, halk arasında Aşık Dermani olarak bilinen babası İbrahim Topal’ın yanında başladı. 1992 yılında mesleğini Van’a taşıyan Topal, o günden bu yana hem bağlama üretmeye hem de çalmaya devam ediyor. Atölyesinde geleneksel yöntemlerle çalışan usta, edindiği bilgi ve deneyimi bugüne kadar çok sayıda öğrenci, usta ve çırağa aktardı.
“30 YIL ÖNCE YAPTIĞIM BAĞLAMA BAKIMA GELİYOR”
El işçiliğiyle yapılan bağlamaların seri üretim enstrümanlara göre daha uzun ömürlü olduğunu belirten Topal, kendi yaptığı bağlamaların yaklaşık 30 yıl kullanılabildiğini söyledi. Topal, “30 yıl önce yaptığım bağlama bakıma geliyor, yani hâlâ çalınabiliyor. 20 yıl önce, 15 yıl önce yaptığım enstrümanlar, bağlamalar bakıma geliyor” dedi.
SERİ ÜRETİME KARŞI EL İŞÇİLİĞİNİ TERCİH EDİYOR
Atölyesinde seri üretim anlayışı yerine kaliteyi ve el emeğini ön planda tutan Topal, fabrikasyon enstrümanların kullanım ömrünün el yapımı bağlamalara kıyasla daha kısa olduğunu ifade etti. Usta sanatçı, seri üretim bağlamaların bazı üst kalite örnekleri bulunsa da el işçiliğiyle üretilen enstrümanların dayanıklılık açısından önemli bir fark oluşturduğunu belirtti.
VAN’DAN TÜRKİYE’NİN DÖRT BİR YANINA BAĞLAMA GÖNDERİYOR
Topal’ın atölyesine Van’ın yanı sıra çevre il ve ilçelerden de yoğun sipariş geliyor. Ustanın elinden çıkan bağlamalar Türkiye’nin farklı bölgelerine gönderilirken, zaman zaman yurt dışından gelen talepler de karşılanıyor.
GENÇLERE MESLEK ÖĞRETMEYE DEVAM EDİYOR
Bağlama yapımını yalnızca bir meslek olarak görmeyen Topal, gençlere meslek kazandırmanın da önemli olduğunu vurguluyor. Yıllar içerisinde çok sayıda öğrenci ve çırağın yetişmesine katkı sağlayan usta, geleneksel bağlama yapımının gelecek kuşaklara aktarılması için çalışmalarını sürdürüyor.
“İŞİMİZİ AŞKLA YAPTIK”
Günümüzde gençlerin meslek seçiminde daha çok kazanç odaklı düşündüğünü belirten Topal, kendi dönemlerinde ise mesleğe bağlılığın daha farklı olduğunu söyledi. Topal, “Bizler bir meslek edindiğimizde başka bir şey aramadık. ‘Daha başka kârlı iş var’ diye bakmazdık. İşimizi aşkla yaptık çünkü başka bir şey düşünmedik” ifadelerini kullandı.
YILLAR SONRA AYNI ATÖLYEYE DÖNÜYORLAR
Tevhid Topal’ın yıllar önce yaptığı bağlamaların bakım ve onarım için yeniden ustasının atölyesine gelmesi, el işçiliğinin kalıcılığını da gözler önüne seriyor. Yaklaşık yarım asırdır sürdürülen ustalık, Van’da geleneksel bağlama yapımının yaşatılmasına katkı sunuyor.
