Van’da havaların soğumasıyla birlikte kış hazırlıkları başlarken, vatandaşın ısınma maliyeti de giderek ağırlaşıyor. Özellikle kırsal bölgelerde doğalgaz kullanımının yaygın olmaması nedeniyle kömür ve odunla ısınan vatandaşlar, geçen yıla göre ciddi oranda artan fiyatlarla karşı karşıya kaldı. Van Bostaniçi Kömürcüler Sitesi’nde faaliyet gösteren esnaf, kömür fiyatlarının 20 bin liraya kadar yükseldiğini, odun fiyatlarının ise 8-10 bin lira seviyesine çıktığını belirterek satışların yok denecek kadar azaldığını söyledi.
KÖMÜR FİYATI 20 BİN LİRAYA ÇIKTI
Sonbaharın gelmesi ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte Van’da kış hazırlıkları hız kazandı. Kentin bazı ilçelerinde mevsimin ilk karı görülürken, uzun ve sert kış şartlarının yaşandığı kentte vatandaşlar ısınma ihtiyaçlarını karşılamak için yakacak arayışına girdi. Ancak artan odun ve kömür fiyatları, özellikle dar gelirli vatandaşların kış hazırlığını zorlaştırıyor. Geçen yıl 10-14 bin lira arasında satılan bazı kömür çeşitlerinin fiyatı bu yıl 16-20 bin liraya kadar yükseldi. Van’ın önemli yakacak satış noktalarından biri olan Bostaniçi Kömürcüler Sitesi’nde esnaf da artan fiyatlar nedeniyle satışların düştüğünü belirtiyor.
“MİLLET ZORLUK ÇEKİYOR, ALAMIYORLAR”
Bostaniçi Kömürcüler Oduncular Kooperatifi Başkanı Selahattin Geçer, kömür fiyatlarının geçen yıla oranla ciddi şekilde yükseldiğini söyledi. Geçer, geçen yıl 10-11 bin liraya satılan kömürlerin bu yıl 18-20 bin liraya çıktığını belirterek vatandaşın alım gücünün düştüğünü ifade etti. Geçer, “Vallahi fiyatlar, geçen sene 10.000 lira, 11.000 liraydı. Bu sene 18, 19, 20.000 liraya çıkmış. Kömür fiyatları. Bir iki üç çeşittir. Bir alt tabaka var, bir üst var. Bunlar, eee, fiyatları böyledir. Yalnız millet zorluk çekiyor, alamıyorlar bunları” dedi.
Geçer, en düşük fiyatlı kömür çeşitlerinden birinin Şırnak kömürü olduğunu belirterek, “En kötü kömür Şırnak'tır. O da 9 bin-10 bin liradan veriyoruz” ifadelerini kullandı.
“RAĞBET YOK”
Doğalgaz kullanımının kent merkezinde yaygınlaşmasıyla birlikte kömür satışlarının önemli ölçüde azaldığını belirten Geçer, artık ağırlıklı olarak kırsal bölgelerden gelen vatandaşların kömür aldığını söyledi.
Geçer, “Rağbet yok. Zaten, merkez hep doğalgaza çevrildi. Sadece köylüler gelip alıyor. Köylüler de yardım kömürleri onlara ulaşılıyor. Yardım kömürü almayanlar mecbur gelip buradan kömür almak zorunda kalıyorlar” diye konuştu.
ODUN FİYATLARI DA YÜKSELDİ
Kömür fiyatlarının yanı sıra odun fiyatlarında da ciddi artış yaşandı. Geçer, özellikle kavak ve meşe odununun geçen yıla göre daha yüksek fiyatlardan satıldığını belirtti. Geçer, “Odun fiyatları da geçen yıla göre arttı. Odun fiyatları 7-8 bin lira kavak, meşe odunu 10 bin liradan veriliyor” dedi.
“DOĞALGAZ MERKEZDE İŞLERİMİZİ BİTİRMİŞ SAYILIR”
Doğalgazın kent merkezinde yaygınlaşmasıyla birlikte odun ve kömür sektörünün ciddi şekilde daraldığını belirten Geçer, satışların bu saatten sonra önemli ölçüde artmasını beklemediklerini söyledi. Geçer, “Vallahi işler yok. Kömür ihtiyacı olanlardan şimdiye kadar kim almışsa alır. Bundan sonra nadir alır. Herkes tedbirini görmüştür şimdiye kadar. Bakalım nasıl vatandaş idare edecek?” ifadelerini kullandı.
GEÇEN YIL 14 BİN LİRA OLAN KÖMÜR 20 BİN LİRAYA ÇIKTI
Van Bostaniçi Kömürcüler Sitesi Başkan Yardımcısı Hacı Kabul de kömür fiyatlarında yaşanan artışın satışlara doğrudan yansıdığını söyledi. Kabul, “Bayağı bir arttı. Bu sene talep o yüzden yoktur. Geçen yıl 14 bin liraya satılan kömür bu yıl 20 bin liraya çıktı. Geçen sene ikinci kalite 10-11 bin liradan verdiğimiz kömür şu an 16 -17 bin liradan veriyoruz. Şırnak Kömürü var, 8 bin 500'e, 10 bin lira var. Geçen sene 5 bin liradan veriyorduk” ifadelerini kullandı.
KAVAK ODUNU 8 BİN LİRAYA ULAŞTI
Kömürde olduğu gibi odun fiyatlarının da arttığını belirten Kabul, geçen yıl 4-5 bin liraya satılan kavak odununun bu yıl 7-8 bin liraya yükseldiğini söyledi. Kabul, “Geçen sene kavağı biz 4 bin-5 bin liradan veriyorduk. Şu an 8 bin liradan veriyoruz. Tabii 7.000 lira da var” dedi.
“NE ODUNA NE KÖMÜRE RAĞBET YOK”
Kömür fiyatlarındaki artışın vatandaşları oduna yöneltip yöneltmediği sorusunu da yanıtlayan Kabul, sektörde genel bir durgunluk yaşandığını belirtti. Kabul, “Yok, hiçbir şekilde ne oduna ne kömüre rağbet yok. Satış yok. Yani, millete doğrusunu istersen para yok yani. Kimisi yardımı bekliyor. Ne bileyim yani neyi bekliyorlar onu da tam olarak bilmiyorum ama şu an bir satış yok” diye konuştu.
“TAKSİTLİ VEREMEDİĞİMİZ İÇİN SATIŞ OLMUYOR”
Vatandaşların yakacak alırken ödeme konusunda da zorlandığını ifade eden Kabul, geçmişte uygulanan taksitli satışların artık yapılamadığını söyledi. Kabul, “Doğrudur. Eskiden verebiliyorduk. Şu an veremiyoruz. Şu an taksitli veremediğimiz için de genelde satış olmuyor. Çünkü alamadığımız için veremiyoruz. Yani bulunmuyor da” ifadelerini kullandı.
ESNAF DA VERGİ YÜKÜNDEN ŞİKAYETÇİ
Bostaniçi Kömürcüler Sitesi esnaflarından Cundi Özdemir ise düşük satışların yanı sıra artan vergi yükünün de esnafı zor durumda bıraktığını söyledi. Günlük satışların oldukça düşük seviyelerde kaldığını belirten Özdemir, mevcut şartlarda işletmelerin ayakta kalmakta zorlandığını ifade etti. Özdemir, “İşimiz yoktur. Bir bir kamyon iki kamyon odun satıyoruz. Onu da vergiye veriyoruz. Eskiden böyle değildi. Eskide 3 ay 2 senede 2 sefer vergi geliyor. Bu her ayda vergi geliyor. E peki biz kapatacağız yani bu işi yapamıyoruz. Ekmek yok bu işte” dedi.
“KURTARMIYOR, BU VERGİ BİZİ MAHVETTİ”
Yardım kömürü satışlarının da esnafın yaşadığı sorunları tamamen ortadan kaldırmayacağını belirten Özdemir, artan maliyetler ve vergi yükünün sektörü ciddi şekilde etkilediğini söyledi. Özdemir, “Yine kurtarmayacak. Kurtarmıyor. Bu vergi bizi mahvetti” diye konuştu.
“YAVAŞ YAVAŞ MİLLET KAPATIYOR”
Bostaniçi Kömürcüler Sitesi’nde faaliyet gösteren esnaf sayısının geçmiş yıllara göre ciddi şekilde azaldığını belirten Özdemir, birçok işletmenin kapanma noktasına geldiğini söyledi. Özdemir, “Kapatacağız zaten. Yavaş yavaş millet kapatıyor. Diğer depolar 63’tü, şimdi 17 kişi kalmıştır. Biz kapatacağız. Bu vergi bizi çalıştırmıyor. Her taraf doğalgaz olmuştur. Doğalgaz bizi çok etkiledi. Burada vergi çok. Ne yapacağız?” ifadelerini kullandı.
