Van'da bir yıl içerisinde binlerce bebek dünyaya gelirken kent nüfusunun azalmaya devam etmesi dikkat çekiyor. Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılına ilişkin verileri, doğum sayısı ile nüfus değişimi arasındaki bu farkın anlaşılmasında göç hareketlerinin önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.
Van65 Haber olarak TÜİK'in nüfus, doğum, ölüm ve iç göç istatistiklerini birlikte değerlendirdik. Ortaya çıkan sonuçlara göre Van'da doğumlar ölümlerden fazla olmasına rağmen başka illere taşınanların sayısı kent nüfusunu aşağı çeken en önemli unsurlardan biri oldu.
Van'da nüfus 6 bin 74 kişi azaldı
TÜİK'in Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre Van'ın 2024 yılı sonundaki nüfusu 1 milyon 118 bin 87 kişiydi.
31 Aralık 2025 itibarıyla bu sayı 1 milyon 112 bin 13 kişiye geriledi.
Böylece Van'ın kayıtlı ikamet nüfusu bir yıl içerisinde 6 bin 74 kişi azaldı.
Ancak aynı döneme ait doğum istatistikleri incelendiğinde ilk bakışta farklı bir tabloyla karşılaşılıyor.
Bir yılda 17 bin 620 bebek doğdu
TÜİK'in 2025 yılı doğum istatistiklerine göre Van'da ikamet eden annelere ilişkin 17 bin 620 canlı doğum kaydedildi.
Aynı yıl Van'da ikamet eden nüfus için kaydedilen ölüm sayısı ise 3 bin 445 oldu.
Bu iki rakam karşılaştırıldığında doğumların ölümlerden 14 bin 175 kişi daha fazla olduğu görülüyor.
Normal koşullarda nüfusu artırıcı yönde etkili olan bu farkın, toplam nüfusa neden artış olarak yansımadığı sorusu gündeme geliyor.
Yanıtın önemli bir bölümü iç göç istatistiklerinde bulunuyor.
Van'dan 51 bin 818 kişi başka illere taşındı
TÜİK'in 2025 yılı iç göç verilerine göre Van, yıl içerisinde diğer illerden 31 bin 580 kişi göç aldı.
Buna karşılık Van'dan başka illere taşınanların sayısı 51 bin 818 olarak kaydedildi.
Böylece kentin iller arası net göçü eksi 20 bin 238 kişi oldu.
Başka bir ifadeyle Van'dan diğer illere gidenlerin sayısı, başka illerden Van'a gelenlerden 20 bin 238 kişi daha fazlaydı.
Bu fark, doğumların ölümlerden fazla olmasına rağmen kent nüfusunun neden gerilediğini büyük ölçüde açıklıyor.
Bununla birlikte doğum, ölüm, uluslararası göç ve nüfus kayıtlarına ilişkin istatistiklerin kapsamları farklı olabildiğinden söz konusu rakamlar birebir bir nüfus muhasebesi olarak değerlendirilmemeli.
Van'da doğum sayısı da yıllar içinde geriliyor
Van65 Haber'in karşılaştırdığı verilerde dikkat çeken bir başka gelişme ise canlı doğum sayısındaki uzun dönemli azalış oldu.
2015 yılında Van'da 29 bin 832 canlı doğum kaydedilirken bu sayı 2025 yılında 17 bin 620'ye geriledi.
On yıllık dönemde canlı doğum sayısı yaklaşık yüzde 41 azaldı.
Bu değişim, kentte yalnızca göçün değil, nüfusun doğal artışını etkileyen demografik dönüşümün de izlenmesi gerektiğini gösteriyor.
Ancak doğum sayısındaki gerilemenin nedenlerini yalnızca ekonomik koşullara veya göçe bağlamak mümkün değil. Doğurganlık, nüfusun yaş yapısı ve diğer demografik etkenler de birlikte incelenmeli.
Van'ın nüfusu neden azalıyor?
Ortaya çıkan veriler, Van nüfusunu etkileyen iki önemli gelişmeye işaret ediyor: Başka illere verilen göç ve geçmiş yıllara göre azalan doğum sayıları.
Özellikle göç verileri, kentte yaşayan nüfusun yıldan yıla değişiminde il dışına taşınmaların güçlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Öte yandan bu istatistikler, Van'dan ayrılan herkesin hangi gerekçeyle taşındığını tek başına açıklamıyor. Eğitim, istihdam, ailevi nedenler ve yaşam koşulları gibi başlıkların Van özelindeki dağılımının ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Van65 Haber'in resmî istatistiklerden derlediği bu karşılaştırma, kent nüfusunu anlamak için yalnızca doğum sayılarına veya ilçe nüfuslarına bakmanın yeterli olmadığını gösteriyor.
