Van’da kentleşme ve imar planlarına ilişkin tartışmalar sürerken, TMMOB Mimarlar Odası Van Şubesi ile TMMOB Şehir Plancıları Odası Van İl Temsilciliği’nden dikkat çeken açıklamalar geldi. Mimarlar Odası, yaklaşık 12 bin 500 metrekarelik alana ilişkin plan değişikliğinin iptali için dava açarken, Şehir Plancıları Odası ise Edremit ilçesinde yaklaşık 500 hektarlık alanı kapsayan imar planları ile Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı kararının iptali için hukuki süreç başlattı.
Van’da kentin geleceğini ilgilendiren imar planlarına yönelik meslek odalarının hukuki girişimleri gündeme geldi. TMMOB Mimarlar Odası Van Şubesi, Van Büyükşehir Belediye Meclisinin 17 Nisan 2026 tarih ve 129 sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin iptali istemiyle yargıya başvurdu.
TMMOB Şehir Plancıları Odası Van İl Temsilciliği Edremit ilçesi Kıyıcak, Bakımlı ve Eskicami mahalleleri sınırlarında bulunan yaklaşık 500 hektarlık alana ilişkin imar planları ile alanın Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edilmesine yönelik işlemin iptali için dava açıldığını duyurdu.
MİMARLAR ODASI: “KENT VE KAMU YARARINA AYKIRI”
Mimarlar Odası Van Şubesi, dava konusu plan değişikliğinin kent ve kamu yararı açısından önemli sorunlar barındırdığını savundu. Odadan yapılan açıklamada, mevcut ulaşım sistemi ile D-300 Karayolu bağlantılarının dikkate alınması gerektiğine dikkat çekilerek, plan değişikliğinin trafik yoğunluğunu artıracağı ifade edildi.
STADYUM ÇEVRESİNDEKİ ULAŞIM VE ALTYAPIYA DİKKAT ÇEKİLDİ
Mimarlar Odası, stadyum kullanımından kaynaklanacak yaya, toplu taşıma, otopark ve acil erişim ihtiyaçlarının da yeterince değerlendirilmediğini belirtti. Açıklamada, “Park, cep otoparkı, yaya yolu ve resmi kurum alanı gibi sosyal ve teknik altyapı alanları azaltılmış / kaldırılmıştır” denildi.
Aynı hizmet etki alanı içerisinde eşdeğer sosyal ve teknik altyapı alanlarının ayrılmadığı savunulan açıklamada, yoğunluk artırıcı nitelikteki plan değişikliğine rağmen kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesinin yapılmadığı ileri sürüldü.
“KAMUSAL NİTELİKLİ ALANLARIN AZALMASINA İZİN VERİLMEMELİ”
TMMOB Mimarlar Odası Van Şubesi, kent merkezindeki kamusal alanların korunması gerektiğini vurguladı. Odadan yapılan açıklamada, söz konusu plan değişikliğinin “kent merkezinde kamusal nitelikli alanların azalması, yapılaşma baskısının artması ve kentsel kimliğin zayıflaması” sonucunu doğurabileceği belirtilerek, planın iptali için hukuki sürecin başlatıldığı kaydedildi. Açıklama, “Kamusal alanlar, geleceğimizdir. Kentimize sahip çıkıyoruz!” ifadeleriyle sonlandırıldı.
ŞEHİR PLANCILARI ODASI’NDAN 500 HEKTARLIK ALAN İÇİN DAVA
Öte yandan TMMOB Şehir Plancıları Odası Van İl Temsilciliği, Edremit ilçesindeki Kıyıcak, Bakımlı ve Eskicami mahallelerini kapsayan yaklaşık 500 hektarlık alana ilişkin 1/5000 ölçekli İlave-Revizyon Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli İlave-Revizyon Uygulama İmar Planı’na dava açıldığını açıkladı. Van Büyükşehir Belediye Meclisinin 12 Mayıs 2026 tarih ve 148 sayılı kararıyla onaylanan planların yanı sıra, söz konusu alanın Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı ilan edilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı’nın da dava konusu edildiği belirtildi.
Şehir Plancıları Odası, mahkemeden öncelikle yürütmenin durdurulmasını, ardından söz konusu işlemlerin iptal edilmesini talep etti.
PLANDA KONUT VE KENTSEL ÇALIŞMA ALANLARI ÖNGÖRÜLÜYOR
Dava konusu alana ilişkin hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ile düşük ve orta yoğunlukta gelişme konut alanları oluşturulduğu belirtildi.
“TARIM VE MERA ALANLARI YAPILAŞMA BASKISI ALTINDA”
Şehir Plancıları Odası, söz konusu alanın daha önce onaylanan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda farklı kullanım kararlarıyla planlandığına dikkat çekti. Açıklamada, yaklaşık 500 hektarlık alanın 2011 yılında onaylanan Muş-Bitlis-Van Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda “Tarım Arazisi, Çayır-Mera, Enerji İletim Hattı ve Mania Sınırı” olarak planlandığı belirtildi. Oda, üst ölçekli plana uyum ve planlar arası kademeli birliktelik ilkelerinin göz ardı edildiğini savundu.
SULAK ALAN VE ARKEOLOJİK SİT VURGUSU
Şehir Plancıları Odası açıklamasında, alanın bir bölümünün sulama alanı sınırında ve Van Ferit Melen Havaalanı Mania Planı yaklaşma ve kalkış tırmanış yüzeyleri içerisinde bulunduğu belirtildi.
Ayrıca alanın bir bölümünün ulusal önemi haiz Dönemeç Deltası Sulak Alanı tampon bölgesi içerisinde bulunduğu ve 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan Şamran (Menua) Kanalı ile sınır komşuluğunun bulunduğu ifade edildi.
Oda, söz konusu doğal, tarımsal, ekolojik ve kültürel değerlerin yeterince değerlendirilmediğini savundu.
“BİLİMSEL VE TEKNİK GEREKLİLİKLER GÖZETİLMELİ”
Planın getireceği yapılaşma ve nüfus artışının kentsel altyapı ile sosyal donatı sistemi üzerindeki etkilerini ortaya koyacak etki değerlendirme raporlarının hazırlanmadığı ileri sürüldü. Şehir Plancıları Odası; ulaşım, içme ve kullanma suyu, kanalizasyon, enerji, eğitim, sağlık ve yeşil alan ihtiyaçlarının bilimsel verilerle ortaya konulmadığını belirtti. Odanın açıklamasında şu ifadeler kullanıldı:
“Planlama esaslarını, şehircilik ilkelerini, bilimsel ve teknik gereklilikleri ve kamu yararını gözetmeyen; tarım ve mera alanlarını, sulak alanları ve kültürel miras değerlerini yapılaşma baskısı altına sokan bu planlama yaklaşımının hukuka aykırı olduğunu değerlendiriyoruz.”
