Van’da hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte kışlık alışveriş telaşı başladı. Ancak bot, mont ve yakacak fiyatları vatandaşın bütçesini zorluyor. Mikrofon uzattığımız Vanlılar, artan fiyatlar karşısında kışa hazırlanmakta güçlük çektiklerini belirtirken, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar geçim sıkıntısına dikkat çekti.
Kış mevsiminin etkisini göstermeye başladığı Van’da vatandaşın gündeminde bu kez soğuk havalar kadar kışlık alışverişin maliyeti de var. Mont ve bot fiyatlarının yükselmesi, özellikle asgari ücretliler, emekliler ve dar gelirli ailelerin bütçesini zorluyor. Van sokaklarında vatandaşlara kışa hazır olup olmadıklarını ve alışveriş yaparken zorlanıp zorlanmadıklarını sorduk.
“FİYATLAR ÇOK UÇUK, EKONOMİYE UYGUN DEĞİL”
Kışlık alışverişte fiyatların yüksek olduğunu belirten Şevval Çağlı, soğuk havaların beklenenden erken başladığını söyledi. Bot ve mont alırken vatandaşların zorlandığını ifade eden Çağlı, özellikle köylerde yaşayanların daha büyük sıkıntılarla karşılaştığını dile getirdi. Çağlı, “Bence fiyatlar çok uçuk. Kışımız da çok erken geldi, hiç beklemiyorduk. Daha kasımdayız. Van genel olarak soğuk. Fiyatlar yüksek ve ekonomiye uygun değil. Alışverişlerde zorlanıyoruz. Belki bazılarımız zorlanmıyor ama köyde yaşayanlar çoğunlukla zorlanıyor. Ekonomimiz iyi değil” dedi.
“BİR AYAKKABIYA 3 BİN 500 LİRA İSTEDİLER”
Kışlık alışveriş için fiyat araştırması yaptığını ancak karşılaştığı rakamlar nedeniyle zorlandığını belirten Ramazan Aykan, hem vatandaşın hem de esnafın ekonomik sıkıntı yaşadığını söyledi. Vatandaşın yüksek fiyatlar nedeniyle alışveriş yapamadığını, esnafın da siftah açmakta güçlük çektiğini ifade eden Aykan, şunları söyledi:
“Esnaf doğru diyor, siftah açamıyoruz. Biz de 23 bin 500 lirayla hiçbir şey göremiyoruz. Sabahtan beri mont ve bot için fiyat araştırıyoruz. Nerede bir kuruş aşağıysa oraya bakıyoruz ama yine de pahalı geliyor. Burada bir ayakkabı sordum, 3 bin 500 lira dediler. Benim aldığım maaş da 23 bin 500 lira. Hakikaten zorlanıyoruz. Esnaf da pahalı olduğu için satış yapamıyor. Millet alamıyor, onlar da siftah yapamıyor. Allah yardım etsin hepimize.”
“ASGARİ ÜCRETLE ÇALIŞAN İNSANA ALLAH YARDIM ETSİN”
Van'da iş imkânlarının kısıtlı olduğunu ve ekonomik şartların özellikle dar gelirli aileleri etkilediğini belirten İzzet Değer, kışlık alışverişin birçok vatandaş için karşılanması güç bir masrafa dönüştüğünü söyledi. Doğu Anadolu'da çalışma imkânlarının sınırlı olduğuna dikkat çeken Değer, “Bizim milletin fakirlik durumu çoktur. İş olanağı çok kısıtlı. 3-4 ay çalıştıktan sonra memlekete kış çöküyor. Asgari ücretle çalışan insana Allah yardım etsin. Doğu bölgesi için çok zor. Ekonomik durum kötü” ifadelerini kullandı.
“ADAMIN KİRASINI MI ÖDESİN, ÇOCUĞUNA BOT MU ALSIN?”
Çalışma hayatındaki ücretlerin ve uzun mesai saatlerinin de vatandaşın geçim sıkıntısını artırdığını savunan Değer, özellikle çocuklarının çalışma koşullarından örnek verdi. Değer, “Van esnafında asgari ücreti kimseye vermiyor. Çocuklarımız çalışıyor, benim kendi çocuğum da çalışıyor. 12 saat çalıştırıyorlar, verdikleri maaş 15-20 bin lira. Düzen yok. Çalışanı da işvereni de sorgulayan yok. Millet günlük ekmeğini zor çıkarıyor. Bugün bir adam mont alacak, 3 bin liradan aşağı yok. Adamın çalıştığı asgari ücret. 15 bin lirayı ev kirasına mı versin, çocuğuna bot mu alsın? Çok zorlanıyorlar. Yarım yamalak yaşıyoruz artık. Gerçekten çok kötü” diye konuştu.
“FAKİR FUKARA ÇOK ZOR DURUMDA”
Sosyal yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaşmadığını ileri süren Değer, belediye ve valiliklerin dar gelirli vatandaşlara yönelik daha fazla çalışma yapması gerektiğini dile getirdi. Değer, “Fakir fukaraya devlet tarafından bir olanak, yardım, kolaylık sağlanmıyor. Cumhurbaşkanı kaymakam ve valilere kapı kapı gezin, fakirleri tespit edin, yardım edin diyor. Ancak insanlar yardım almak için gittiklerinde kapıdan içeri alınmadıklarını söylüyor. Gerçekten tanıdığımız fakirler var. Adam belediyeye gittim, hiçbir şey olmadı diyor. Durum çok kötü. Allah yardım etsin” ifadelerini kullandı.
“10 SENELİK CEKETİMLE GEÇİNİYORUM”
Ekonomik sıkıntıların emeklileri de etkilediğini belirten Ali Rıza Geçer, emekli maaşlarının mevcut yaşam koşullarında yetersiz kaldığını söyledi. Yıllarca çalışıp prim ödediklerini ancak aldıkları maaşla geçinemediklerini ifade eden Geçer, emeklilerin zor durumda olduğunu dile getirdi. Geçer, “Emekli maaşıyla geçinmek bu dönemde çok zor. Emekliler perişan. Bu emekli sistemi çok yanlış. Biz senelerce çalıştık, primlerimizi ödedik. Aldığımız maaşın en azından 70-80 bin lira olması lazımdı. Ama düşük maaş alıyoruz, geçinemiyoruz. Her şey ateş pahası. Alamıyorsun. Biz eskilerimizle geçiniyoruz. Ben 10 senelik ceketimle şu anda senin karşındayım” sözleriyle yaşadığı ekonomik sıkıntıyı anlattı.
“FAKİR DOĞALGAZ YAKAMAZ, ODUN KÖMÜR ALAMIYOR”
Kış aylarında artan ısınma giderlerinin de vatandaşın bütçesini zorladığını belirten Geçer, doğalgaz ve yakacak fiyatlarına dikkat çekti. Doğalgaza gelen zamların dar gelirli aileleri etkilediğini söyleyen Geçer, “Doğalgaza zam geldi. Fakir doğalgaz yakamaz. Daha fakir olan, köyde yaşayan kesimler var. Onlar da odun kömür alamıyor. Şu an paranın değeri kalmamış. Para olmuş çöp. Bizim paramızın değeri yok” ifadelerini kullandı.
