Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) ve İngiltere Leeds Üniversitesi tarafından yürütülen ortak uydu radar çalışması, Van’ın doğusunda devasa bir sismik riskin biriktiğini ortaya koydu. Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, bölgedeki 250 kilometrelik fay hattının homojen bir gerginlik taşıdığını belirterek, "6 Şubat Hatay depremlerine benzer yıkıcı bir sarsıntı ihtimal dahilinde" uyarısında bulundu.
UYDU RADAR TEKNOLOJİSİYLE RİSK HARİTASI ÇIKARILDI
Türkiye’nin sismik hareketliliğini mercek altına alan Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, Leeds Üniversitesi ile yürütülen uluslararası proje kapsamında yer kabuğundaki değişimleri anlık olarak izlediklerini kaydetti. "Radar İnterferometri" adı verilen ileri teknolojiyle Türkiye’nin gerginlik haritasını çıkardıklarını belirten Kutoğlu, verilerin Van’ın doğusundaki kritik bir hattı işaret ettiğini vurguladı. Kutoğlu, Türkiye genelinde yıllık bazda en yüksek stres birikiminin bu bölgede yoğunlaştığına dikkat çekti.
"250 KİLOMETRELİK DEVASA ALANDA SESSİZLİK HAKİM"
Bölgenin geçmişteki deprem hafızasını hatırlatan Prof. Dr. Kutoğlu, Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında 7.3 büyüklüğünde yıkıcı sarsıntılar ürettiğini, Van merkezli ise 1881 ve 2011’de büyük depremler yaşandığını belirtti. Ancak son verilerin, bu kırılmalara rağmen enerjisini boşaltmamış devasa bir alanı işaret ettiğini söyleyen Kutoğlu, haritadaki "kırmızı" bölgelerin homojen bir stres birikimini kanıtladığını ifade etti.
6 ŞUBAT SENARYOSU: SİSTEM BİRLİKTE ÇALIŞABİLİR
Tespit edilen 250 kilometrelik hattın tek bir blok halinde hareket etme riskine değinen Prof. Dr. Kutoğlu, şu kritik uyarıları yaptı:
"Burada baktığımız zaman şu kırmızı bölge homojen bir şekilde yüksek gerilim bölgesini elde ediyor, gerginlik bölgesini. Her yıl bu gerginlik üst üste koyuluyor ve devam ediyor. Çaldıran fayı burada kırılmış ama burada hiçbir büyük deprem kaydı olmayan kocaman bir alan söz konusu. Bu alanın uzunluğu yukarıdan aşağıya kadar 250 km ve bunların homojen bir şekilde kırmızı renkte görünmesi bu sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor. Birlikte çalışması da şu anlama geliyor. Biraz korkutucu olacak ama bu 6 Şubat 2023'te Hatay'da görmüş olduğumuz gibi 250 kilometrenin aynı anda çalışması da ihtimal dahilinde bir durum. Buradaki harita bölgenin eşit oranda gerildiğini gösteriyor. Homojen bir gerginlik söz konusu. Biz sürekli tabii nüfusun büyük bir bölümü batıda yaşadığı için sürekli batıdaki faaliyetler üzerinde konuşuluyor ama bizim Türkiye geneli üzerinde yaptığımız çalışmalar bu bölgenin en fazla gelinen bölgelerden bir tanesi olduğunu gösteriyor. Bu bölgeye de dikkat etmek ve gereken tedbirleri almak gerekiyor."
"2011 DEPREMİ ENERJİYİ BOŞALTMADI"
Kamuoyunda 2011 Van depreminin bölgedeki riski bitirdiğine dair yanlış bir algı olduğunu savunan Kutoğlu, mevcut tablonun çok daha büyük bir mekanizmaya işaret ettiğini belirterek sözlerini şöyle noktaladı:
"2011'de burada bir deprem oldu. Her şey bittiği anlamına gelmiyor. 2011'de deprem olan yer sadece bu küçük bölgeydi. Ama gördüğünüz gibi burada çok daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor."
