Van’ın İpekyolu ilçesi bulunan Akdamar Oteli ve Pasajı, yıllardır kentin ticari ve sosyal hayatının önemli noktalarından biri olarak hizmet verdikten sonra yıkım sürecine girdi.Kazım Karabekir Caddesi üzerinde yer alan yapının çevresi güvenlik önlemleri kapsamında kapatılırken, iş makineleri yaklaşık 50 yıllık binanın duvarlarını kontrollü şekilde sökmeye başladı.Yıkımla birlikte yalnızca bir bina ortadan kalkmıyor. Van’ın yakın tarihine tanıklık eden, yüzlerce esnafın ekmek kapısı olan ve yıllar boyunca binlerce kişinin yolu kesişen bir adres de kent siluetinden siliniyor.
AKDAMAR OTELİ NE ZAMAN YAPILDI?
Akdamar Oteli’nin 1970’li yıllarda inşa edildiği yönünde bilgiler bulunurken, yapı hakkında araştırma kapsamında görüşlerine başvurulan kişiler otelin 1981 yılında faaliyete geçtiğini belirtiyor.Yaklaşık yarım asır boyunca Kazım Karabekir Caddesi’nde hizmet veren otel, özellikle Van’ın turizm hareketliliğinin gelişmeye başladığı dönemlerde kentin önemli konaklama adreslerinden biri oldu.2013 yılına ait Van turizmi verilerinde Akdamar Oteli; 3 yıldızlı, 66 odalı ve 147 yatak kapasiteli tesisler arasında yer aldı.Bu yönüyle Akdamar, yalnızca Vanlıların değil, kente farklı şehirlerden ve ülkelerden gelen ziyaretçilerin de yolu düşen yapılardan biri oldu.
SADECE OTEL DEĞİLDİ: AKDAMAR PASAJI’NDA YILLARCA ESNAF EKMEK KAZANDI
Akdamar Oteli’ni Van için önemli kılan yalnızca otel bölümü değildi.Yapının altında bulunan Akdamar Pasajı, uzun yıllar çok sayıda esnafa ev sahipliği yaptı. Pasajdaki dükkânlarda ticaret yapan esnaf, Kazım Karabekir Caddesi’nin hareketliliğine önemli katkı sağladı.Aynı binada otel müşterileri, pasaj esnafı, çalışanlar ve alışveriş için bölgeye gelen Vanlılar yıllarca bir araya geldi.Bu nedenle bugün başlayan yıkım, birçok kişi için yalnızca bir yapının ortadan kalkması anlamına gelmiyor.Bir dönemin iş yerleri, anıları ve günlük hayatın bir parçası da geride kalıyor.
AKDAMAR OTELİ’NİN ARKASINDA MEHMET KURALKAN’IN HİKÂYESİ VAR
Akdamar Oteli’nin geçmişi, Van’ın önemli girişimcilerinden Mehmet Kuralkan ile de anılıyor. Van 65 Haber Gazetesi olarak ulaştığımız kişilere göre, otel, Mehmet Kuralkan tarafından Van’a kazandırıldı ve 1981 yılında faaliyete geçti.1930 yılında Van’da dünyaya gelen Kuralkan’ın ticaret hayatına 1960’lı yıllarda kentte küçük bir dükkânda yedek parça ticaretiyle başladığı aktarılıyor.İlerleyen yıllarda İstanbul’a taşınan Kuralkan, otomotiv, motosiklet ve bilişim sektörlerinde yatırımlar yaptı.Mehmet Kuralkan’ın iş hayatı yalnızca otelcilikle sınırlı kalmadı.Kuralkan Motorlu Araçlar A.Ş., 1987 yılında MZ motosikletlerinin Türkiye distribütörlüğünü üstlenerek motosiklet sektöründe faaliyet göstermeye başladı. Şirket ilerleyen yıllarda Kanuni markasıyla yerli motosiklet üretimi gerçekleştirdi.Kuralkan ayrıca Sentim Bilgisayar aracılığıyla bilişim sektöründe de faaliyet gösterdi.Eğitim alanında da destekleriyle tanınan Kuralkan’ın çok sayıda öğrenciye burs verdiği aktarılıyor.2011 yılında hayatını kaybeden Mehmet Kuralkan, Van’da başlayan ticaret hayatını farklı sektörlerdeki yatırımlarla İstanbul’a taşıyan önemli girişimcilerden biri olarak anılıyor.
VAN’IN TURİZMİNDE ÖNEMLİ BİR DÖNEME TANIKLIK ETTİ
Akdamar Oteli’nin faaliyete geçtiği dönem, Van’ın turizm altyapısının bugünkü seviyeye ulaşmadığı yıllara denk geliyor.Kentte özellikle yabancı ziyaretçilerin görülmeye başladığı ancak nitelikli konaklama tesislerinin sınırlı olduğu dönemde Akdamar Oteli, Van’ın konaklama ihtiyacına cevap veren yapılardan biri oldu.Yıllar içerisinde kentte çok sayıda yeni otel açıldı. Van’ın turizm altyapısı gelişti.Ancak Akdamar Oteli, özellikle eski kuşağın hafızasında Kazım Karabekir Caddesi’nin simge yapılarından biri olarak kaldı.
YIKIMDAN ÖNCE ESNAF TAŞINDI
Kentsel dönüşüm süreciyle birlikte otel ve pasaj içerisindeki işletmeler tahliye edildi.Yıllardır aynı dükkânlarda faaliyet gösteren bazı esnaflar farklı adreslere taşınırken, binanın tamamen boşaltılmasının ardından yıkım çalışmalarına başlandı.Böylece pasaj içerisinde yıllarca devam eden ticari hayat da sona ermiş oldu.Şimdi ise iş makineleri, Vanlıların yıllardır alışık olduğu binanın duvarlarını birer birer söküyor.Akdamar Oteli’nin yıkımının, özel mülkiyete konu yapıdaki kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında gerçekleştirildiği belirtiliyor.Yaklaşık 50 yıllık yapının yerine günümüz ihtiyaçlarına uygun yeni bir yapılaşma planlanıyor.Eski yapının yeniden değerlendirilmesi, alanın modern bir yapılaşmaya kazandırılması ve bölgedeki ticari ihtiyaçların karşılanması sürecin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.Yeni projede ticari alanların yanı sıra bölgenin önemli sorunlarından biri olan otopark ihtiyacının nasıl çözüleceği de merak ediliyor.
AKDAMAR OTELİ’NİN YERİNE NE YAPILACAK?
Yıkımın tamamlanmasının ardından Akdamar Oteli ve Pasajı’nın bulunduğu alanda yeni bir yapılaşma sürecinin başlaması bekleniyor.Bölgede modern ticari alanlar ve yeni iş yerlerinin oluşturulmasının planlandığı aktarılırken, en fazla merak edilen konuların başında eski pasaj esnafının yeni projede yer alıp almayacağı geliyor.Yeni dükkânların ne zaman hizmete gireceği ve projenin Kazım Karabekir Caddesi’nin ticari yapısına nasıl bir değişiklik getireceği ise önümüzdeki dönemde netleşecek.
BİR BİNA YIKILIYOR, BİR DÖNEM GERİDE KALIYOR
Van’da yıllar içerisinde birçok eski yapı değişti, yenilendi veya tamamen ortadan kalktı.Akdamar Oteli de bu dönüşümün son halkalarından biri oldu.Bugün iş makinelerinin karşısında duran yapı, kısa süre içerisinde tamamen ortadan kalkacak. Ancak otelin hikâyesi, Vanlıların hafızasından kolay kolay silinmeyecek.Çünkü kent hafızası yalnızca tarihi eserlerden oluşmuyor.Bir otel, bir pasaj, yıllarca aynı dükkânda çalışan bir esnaf, otel lobisinde yapılan bir buluşma ya da Kazım Karabekir Caddesi’nde yaşanan sıradan bir gün de bir şehrin hafızasının parçası olabiliyor.Yaklaşık yarım asır boyunca Van’ın kent merkezinde yer alan Akdamar Oteli ve Pasajı’nın yıkılmasıyla Kazım Karabekir Caddesi’nin görüntüsü de değişiyor.Bir tarafta yeni yapılaşma ve kentsel dönüşüm süreci başlayacak.Diğer tarafta ise yaklaşık 50 yıllık geçmişi bulunan bir yapı, Van’ın eski fotoğraflarında ve kent sakinlerinin anılarında kalacak.
