Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı 2025 Doğum İstatistikleri, Türkiye genelindeki nüfus düşüşü eğiliminin Van’da da belirgin şekilde hissedildiğini ortaya koydu. Doğu Anadolu’nun genç nüfusuyla öne çıkan illerinden biri olan Van’da son yıllarda doğum sayılarındaki gerileme dikkat çekici boyutlara ulaştı.
VAN’DA DOĞURGANLIK HIZI HER YIL GERİLEDİ
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı verilere göre Van’da toplam doğurganlık hızı son 5 yılda kesintisiz şekilde düştü. 2020 yılında kadın başına ortalama çocuk sayısı 2,56 olarak hesaplanırken, bu oran yıllar içinde hızlı bir gerileme gösterdi.
Van’ın yıllara göre toplam doğurganlık hızı şöyle gerçekleşti:
2020: 2,56
2021: 2,35
2022: 2,29
2023: 2,03
2024: 1,98
2025: 1,87
Böylece Van’da doğurganlık oranı ilk kez 2,10 seviyesinin belirgin şekilde altına düşmüş oldu. Veriler, kentte ailelerin daha az çocuk sahibi olmayı tercih ettiğini ortaya koydu.
(2017)
(2025)
KIRSALDA DOĞURGANLIK DAHA YÜKSEK
Van’da kırsal bölgelerde doğurganlık oranlarının kent merkezlerine göre daha yüksek olduğu görüldü.
Yerleşim yerlerine göre doğurganlık oranları:
Kırsal bölgelerde 2,43
Orta yoğun kentlerde 1,94
Yoğun kentlerde 1,74
olarak hesaplandı.
Eğitim durumuna göre yapılan değerlendirmede ise eğitim seviyesi yükseldikçe doğurganlık oranının düştüğü görüldü.
Okuma yazma bilmeyen kadınlarda doğurganlık oranı 2,82,
Yükseköğretim mezunlarında ise 1,39 olarak kaydedildi.
Türkiye’de Doğurganlık Tarihin En Düşük Seviyesinde
TÜİK’in 2025 Doğum İstatistikleri’ne göre Türkiye genelinde canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 oldu. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ü erkek, yüzde 48,6’sı kız olarak kayıtlara geçti.
Bir kadının yaşamı boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı ise 2025 yılında 1,42 çocuk seviyesine geriledi.
Türkiye’de toplam doğurganlık hızı:
2001 yılında 2,38 çocuk seviyesindeydi,
2014 yılından itibaren ise düzenli düşüş eğilimine girdi.
Böylece Türkiye’de doğurganlık oranı son 9 yıldır nüfusun yenilenme seviyesi kabul edilen 2,10’un altında kalmayı sürdürdü.
EN YÜKSEK DOĞURGANLIK ŞANLIURFA’DA
2025 yılında toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu.
Şanlıurfa’yı:
2,53 çocuk ile Şırnak
2,23 çocuk ile Mardin takip etti.
En düşük doğurganlık oranı ise 1,09 çocuk ile Bartın’da görüldü.
76 İLDE KRİTİK EŞİĞİN ALTINDA
TÜİK verilerine göre Türkiye’de 76 ilin doğurganlık hızı nüfusun yenilenme seviyesi olarak kabul edilen 2,10’un altında kaldı.
2017 yılında yalnızca 4 ilde doğurganlık oranı 1,50’nin altındayken, bu sayı 2025 yılında 59 ile yükseldi. Ayrıca 2017’de doğurganlık oranı 3 çocuk ve üzeri olan il sayısı 10 iken, bugün yalnızca Şanlıurfa bu seviyeyi koruyabiliyor.
TÜRKİYE AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Avrupa Birliği ülkeleriyle yapılan karşılaştırmada Türkiye’nin doğurganlık hızının AB ortalamasının üzerinde olduğu görüldü.
AB ülkeleri arasında:
En yüksek doğurganlık oranı 1,72 çocuk ile Bulgaristan’da,
En düşük oran ise 1,01 çocuk ile Malta’da kaydedildi.
Türkiye ise 1,42 çocuk oranıyla Avrupa ülkeleri arasında 11’inci sırada yer aldı.
