6 Şubat 2023 felaketinin 3. yıl dönümünde Vanlılar, şehrin deprem hazırlıklarını değerlendirdi. Vatandaşlar; zemin yapısından denetimsizliğe, ekonomik sıkıntılardan "sahte güçlendirme" iddialarına kadar pek çok konuda endişelerini dile getirdi.
Türkiye, 6 Şubat 2023 sabahı tarihinin en büyük felaketlerinden birine uyandı. Aradan geçen 3 yıla rağmen depremin bıraktığı izler ve acılar tazeliğini korurken; gözler, geçmişte büyük acılar yaşayan ve aktif fay hatları üzerinde bulunan Van’a çevrildi. Vanlı vatandaşlar, olası bir sarsıntı karşısında duydukları güvensizliği ve hazırlık süreçlerindeki eksiklikleri ve düşüncelerini paylaştı.
"DENETİMLER YETERSİZ, YAPILAR GÜVENSİZ"
Şehrin deprem hazırlığına dair kurumsal bir eksikliğin olduğunu savunan Necip Sönmez, binaların güvenilirliği konusunda şu uyarılarda bulundu:
“Şu anda hiç kimse hazırlıklı değil. Depremin geldiği an içerisinde her şey olabilir. Ama kurum ve kuruluşlar buna el vermiyor. Van'da yapılacak binaların depreme dayanıklı olması gereklidir. Yapıların denetlenmesi gerekiyor. 11 ilde yapılan binaların da şu anda haberlerde izlediğimiz kadarıyla güvenilir bir şekilde yapılmadığı hususunu vurgulamak istiyorum.”
"ONARIMLAR VATANDAŞ İÇİN YETERLİ DEĞİL"
Geçmişteki Van depreminden sonra yapılan çalışmaların yüzeysel kaldığını belirten Faruk Turan, devletin daha etkin rol oynaması gerektiğini vurguladı:
“Şimdi daha önce Van depremi oldu. Tabii büyük çapta binaların yıkılması söz konusu oldu da hepsinin bugünkü depremin durumuna göre bir desteklenme durumu genelde söz konusu olmadı. Evet, bazı binalar onarıldı, destek verildi ama bence bu yeterli değil vatandaş için. Onun için önce devletin bu konuya el atması gerekiyor. İkinci bu trajedinin yaşanmaması için, daha fazla kaybın olmaması konusunda gerekli adımların atılması devlet tarafından bence olması gereken bir şey.”
AKKÖPRÜ İÇİN "ZEMİN" UYARISI
Kentin jeolojik yapısına ve hızlı yapılaşmaya dikkat çeken bir başka vatandaş ise zemin yapısındaki tehlikeye değindi:
“Bence Van depreme dayanıklı değil. Özellikle Akköprü tarafının kum bir zemini var. Orada da yeni binalar yapıldı. Şu anki binaların çoğu dıştan belki iyi duruyor olabilir ama bence temel iyi değil.”
"YIKIM EMRİ VERİLEN BİNALAR HALA AYAKTA"
Şehrin sahipsiz bırakıldığını ve tehlike arz eden yapıların hala yıkılmadığını savunan Kerim Yılmaz, ekonomik sorunların deprem hazırlığının önüne geçtiğini belirtti:
“Deprem ne zaman gelir ne zaman gelmez tabii ki biz bunu bilemeyiz. Ancak devlet depreme hazır mıdır, hazır değil midir? Bu zaten şu andaki pahalılık, bu yolsuzluk hep depremdir milletin başına. Yani her an Van'da da deprem olabilir. Şu anda yarı yarıya belki değişmiştir bazı evler. Yıkılma emri gelmiştir, daha da yıkılmamıştır, duruyor. Belki yarın milletin başına bir felaket olabilir. Türkiye'nin sahibi, hele hele Van'ın hiç sahibi yoktur. Bu memleketin sahibi yoktur. Memleket sorunları yerine getirilmiyor. İşte ne diyelim, artık bunu baştakiler düşünsünler.”
"SAHTE GÜÇLENDİRME İLE HAYATLARI RİSKE ATIYORLAR"
Van Gölü’nün sunduğu potansiyelin değerlendirilmediğini ve deprem sonrası barınma sorununun hala çözülmediği yerler olduğunu iddia eden Salih Özfidan ise denetimlerdeki açığı şu sözlerle özetledi:
“Van halkının durumu iyi değil. Bir yatırım yok, bir çalışma yok. Van halkının maddi durumu iyi değil. Van'a bakan yoktur. Mesela bu Van Gölü batı tarafında olsaydı, şimdi değişik değişik yatırımlar olurdu. Ama maalesef Van'da hiçbir şey yok. Deprem ile ilgili mesela yıkık yerler çoğu daha yapılmamış. Tespit etmişler ama evler daha ayakta. Daha çadırlarda yatanlar var. Yani onlara bir el atsalar çok iyi olur. Yapıların yeniden denetlenmesi lazım. Mesela Van'da bir sürü bina var; yıkım emri verilmiş ama adamlar bir yoluyla binaları yıktırmamış. Bir güçlendirme yapmış, 'tamamdır' diyor. Ne sigortası var... Yani halk kötü durumda. Van'a bir el atmaları lazım.”