Van Gölü’ndeki mikrobiyalitlerde bulunan karbonat nanokürelerin kökeni ve oluşum mekanizmalarını araştıran bilim insanları, elde edecekleri sonuçları ilk etapta Salda Gölü örnekleriyle karşılaştıracak. Gelecekte Mars’tan getirilecek örneklerin bilim dünyasına açılmasıyla birlikte Van Gölü ve Salda Gölü’nden elde edilen verilerin Mars’taki Jezero Krateri örnekleriyle karşılaştırılması hedefleniyor.
Van Gölü’nün Derinliklerinden Numune Alındı
“Van Gölü'ndeki (Doğu Anadolu) Güncel Mikrobiyalitler Üzerinde Gelişen Biyofilmlerde Karbonat Nanokürelerin Kökeninin İncelenmesi” başlıklı proje kapsamında bilim insanları önce kıyı ve yüzey alanlarında, ardından tekneyle gölün daha derin kesimlerinde çalışma yaptı.
Projenin yürütücüsü Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Yeşilova, alınan numunelerin uygun koşullarda muhafaza edilerek laboratuvarlarda ayrıntılı analizlerden geçirileceğini belirtti.
Yeşilova, araştırmanın temel amacının mikrobiyalitlerde bulunan karbonat nanokürelerin kökenini ortaya çıkarmak olduğunu ifade etti. Elde edilecek sonuçların öncelikle Salda Gölü örnekleriyle karşılaştırılacağını belirten Yeşilova, Mars örneklerinin bulunması halinde daha kapsamlı bir karşılaştırma yapılacağını söyledi.
Araştırmanın Gözü Mars’taki Jezero Krateri’nde
Proje kapsamında Van Gölü’nden elde edilen verilerin Salda Gölü ile karşılaştırılmasının ardından, ilerleyen süreçte Mars’taki Jezero Krateri örnekleriyle korelasyon yapılması planlanıyor.
Yeşilova, Mars’tan örneklerin 2029'da gelmesinin beklendiğini belirterek, bu örneklerin elde edilmesinin ardından karşılaştırmalı çalışmaların sürdürülebileceğini ifade etti.
Bilim insanları böylece farklı doğal ortamlardaki mikrobiyalit yapılarını ve karbonat nanoküreleri karşılaştırarak bu yapıların nasıl oluştuğuna ilişkin daha ayrıntılı veriler elde etmeyi amaçlıyor.
Farklı Ülkelerden Bilim İnsanları Van’da
Uluslararası projede Türkiye’nin yanı sıra İtalya, Çin ve Polonya’daki üniversite ve araştırma kurumlarından bilim insanları da yer alıyor.
Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ezher Tagliasacchi, saha çalışmalarında farklı noktalardaki mikrobiyalitlerden ve sudan numuneler alındığını belirtti.
Tagliasacchi, mikrobiyalit örneklerinde farklı mikroorganizma topluluklarının bulunduğunu ifade ederek, farklı renklerdeki katmanların farklı mikroorganizma gruplarını temsil ettiğini aktardı. Araştırmacılar, karbonat nanokürelerinin biyolojik, inorganik ya da her iki sürecin etkisiyle mi oluştuğunu belirlemeye çalışacak.
Van Gölü’nün Yüksek pH Değeri Araştırmanın Önemli Noktalarından
Polonya Varşova Üniversitesi Jeoloji Fakültesi Jeokimya, Mineraloji ve Petroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Miroslaw Slowakiewicz ise Van Gölü’nün yüksek pH değeri nedeniyle araştırma açısından dikkat çekici bir doğal ortam sunduğunu belirtti.
Slowakiewicz, Van Gölü’nün pH değerinin 10'a yaklaştığını ve bu koşullarda yaşayan mikroorganizmaların yüksek alkaliniteye uyum sağlamak zorunda olduğunu ifade etti.
Araştırmada 200 nanometreden daha küçük yapıların yüksek büyütme altında inceleneceğini belirten Slowakiewicz, Van Gölü ve Salda Gölü'ndeki mikrobiyalitlerin benzerlik ve farklılıklarının ortaya çıkarılmasının amaçlandığını söyledi.
Altınsaç Kıyılarında Sualtı Çalışması
Saha çalışmalarının bir bölümü de Van’ın Gevaş ilçesine bağlı Altınsaç Mahallesi kıyılarında gerçekleştirildi. Polonya’dan araştırmaya katılan Bruno Garret, Dalış Rehberi Serkan Ök ile birlikte su altındaki mikrobiyalitlerden numune aldı.
Van Gölü’nden toplanan örneklerin farklı ülkelerde yapılacak ayrıntılı laboratuvar analizlerinin ardından projenin bilimsel sonuçlarının ortaya konulması bekleniyor.
