Akaryakıt fiyatlarında yaşanan yükseliş, yalnızca araç sahiplerinin bütçesini değil, üretimden tüketime kadar uzanan geniş bir ekonomik zinciri de etkiliyor. Van Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı İskân Işık, özellikle sanayisi sınırlı olan ve birçok ürünü farklı illerden temin eden Van’ın artan maliyetlerden daha fazla etkilenebileceğini belirtti.
“Artık 100 Liraya Akaryakıt Alamıyorsunuz”
Akaryakıt fiyatlarındaki artışların vatandaşlarda ekonomik olduğu kadar psikolojik bir etki de oluşturduğunu ifade eden Işık, toplumun zaman içerisinde kademeli zamları normalleştirdiğini söyledi.
Işık, vatandaşların geçmişte belirli bir miktar parayla yakıt alabilme alışkanlığının değiştiğine dikkat çekerek, “Artık 100 liraya akaryakıt ofislerine gidemiyorsunuz, petrol ofislerine gidemiyorsunuz” dedi.
“Zamlara Psikolojik Olarak Alıştırıldık”
Fiyatların bir anda değil, küçük artışlarla yükselmesinin toplumda zamların normalleşmesine neden olduğunu savunan Işık, vatandaşların yeni fiyatlara psikolojik olarak alıştığını ifade etti.
Işık, “Birden 80 liradan 100 liraya kademeli bir artış şekli oluyor. Örneğin bugün 100 lira, yarın 200 lira gibi değil de 4 lira, 5 lira artıyor. Halkı artık bu sinerji psikolojik olarak hazırladı” ifadelerini kullandı.
Piyasanın mevcut durumunun vatandaşın ekonomik gücünü zorladığını belirten Işık, “Piyasa ne psikolojimizi kaldırabilecek, ne gücümüzü kaldırabilecek, ne de ekonomimizi kaldırabilecek niteliktedir. Çünkü piyasa artık alt üst oldu” diye konuştu.
Akaryakıt Zammı Van Ekonomisini Nasıl Etkileyecek?
Petrol fiyatlarındaki artışın yalnızca sürücüleri veya çiftçileri ilgilendirmediğini belirten Işık, akaryakıt maliyetlerinin ekonominin birçok alanına yansıdığını söyledi.
Van’ın sınır kenti olması ve sanayisinin gelişmişlik düzeyinin sınırlı olması nedeniyle dışarıdan ürün ve ham madde temin edildiğini belirten Işık, artan nakliye maliyetlerinin ticaret, tarım, hayvancılık ve gıda sektörlerine yansıyacağını dile getirdi.
Işık, “Bizde sanayi gelişmiş bir kent değildir. Bütün ham maddeyi dışarıdan alan bir kentiz. Ve öyle olunca bu ekonominin bütün alanlarını etkiliyor. Yani sadece çiftçi alanlarını etkilemiyor. Ticareti etkiliyor, dış ticareti etkiliyor, iç ticareti etkiliyor, hayvancılığı etkiliyor, tarımı etkiliyor, gıda alanını etkiliyor” dedi.
Van Sebze ve Meyvede Dışarıya Bağımlı
Van’ın sebze ve meyve ihtiyacının önemli bölümünü diğer illerden karşıladığını ifade eden Işık, Antalya, İzmir, Mersin ve Adana gibi üretimin yoğun olduğu bölgelerden kente ürün getirildiğini söyledi.
Bu durumun özellikle nakliye maliyetleri açısından Van’ı etkilediğini belirten Işık, akaryakıt fiyatlarındaki artışın ürünlerin tüketiciye ulaşma maliyetini yükselteceğini kaydetti.
“Nakliye Maliyeti Yüzde 100 Arttı”
Nakliye giderlerindeki artışa dikkat çeken Işık, geçmişte 1.000-2.000 lira seviyesinde olan bazı taşıma giderlerinin bugün 2.000-4.000 lira aralığına çıktığını belirterek, “Yani yüzde 100'lük bir etki elde ettik” ifadelerini kullandı.
Işık’a göre nakliye maliyetlerindeki yükseliş, ürünün tarladan pazara ve tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte fiyatlara yansıyacak.
“Maliyet Ürünün Üzerine Yansıyacak”
Üretici ve satıcının kar marjını düşürmesinin dahi artan maliyetlerin fiyatlara yansımasını tamamen engelleyemeyeceğini belirten Işık, “Bu maliyet ürün üzerine atacak. Kar marjı ne kadar düşük tutarsa tutsun yine maliyet fiyatı artar. Bu da piyasanın tüm alanlarını etkileyecek” dedi.
“Van’ı Çok Zor Günler Bekliyor”
Tarım ürünlerinde hasat döneminin sona ermesiyle birlikte üretimdeki bolluğun azalacağını ve maliyetlerin daha fazla hissedilebileceğini belirten Işık, özellikle nakliye ve diğer girdilerdeki artışın önümüzdeki dönemde fiyatlara yansıyabileceğini söyledi.
Petrol fiyatlarındaki artışın plastik ham madde maliyetlerini de yükseltebileceğini ifade eden Işık, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
“Özellikle petrolün artmasıyla plastik hammadde fiyatlarının artması anlamına gelecek. Petrolün artmasıyla birlikte nakliye ücretleri artacak. Bunlar ister istemez maliyetler, ürünlerin üzerine eklenip satışa çıkacaktır.”
