Van Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başdanışmanı Emre Küçükgökçe, İran-ABD çatışmasının Van üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi. Küçükgökçe, güvenlikten ekonomiye, mülteci hareketliliğinden enerji krizine kadar birçok başlıkta kentin karşı karşıya kalabileceği riskleri anlattı.
Van’ın Türkiye’nin doğu sınırında yer aldığını ve İran’a doğrudan komşu olduğunu hatırlatan Küçükgökçe, kentin stratejik konumuna dikkat çekti. Van’ın İran sınırına yaklaşık 100 kilometre mesafede bulunduğunu ve Kapıköy Sınır Kapısı üzerinden İran’la doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Küçükgökçe, bu kapının yıllardır ticaret ve geçişler açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.
“Mülteci akınları bölgeyi etkileyebilir”
İran-Türkiye sınırının toplam 560 kilometre uzunluğunda olduğunu, Van’ın bu sınırın önemli bir kısmını kapsadığını kaydeden Küçükgökçe, tarihsel olarak İran-Irak Savaşı gibi çatışmalarda mülteci akınlarının bölgeyi etkilediğini, benzer bir durumun şimdi de gündemde olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin NATO üyesi olmasına rağmen çatışmada tarafsız kalmayı tercih ettiğini ve İran’ın egemenliğine saygı duyduğunu belirten Küçükgökçe, bu tutumun Van’ı doğrudan askeri hedef olmaktan koruduğunu ancak dolaylı etkileri artırdığını söyledi.
“En büyük endişemiz mülteci dalgası”
Küçükgökçe, en büyük endişelerden birinin mülteci dalgası olduğunu vurguladı. İran’da çatışmanın şiddetlenmesi halinde yüz binlerce İranlı ve İran’da yaşayan Afgan mültecinin Türkiye’ye yönelmesinin beklendiğini ifade etti. Türkiye’nin hâlihazırda 3,5 milyondan fazla Suriyeli mülteciye ev sahipliği yaptığını hatırlatan Küçükgökçe, yeni bir akının sosyal istikrarsızlığa yol açabileceğini belirtti. Van’ın bu akının ilk durağı olabileceğini kaydeden Küçükgökçe, Kapıköy üzerinden girişlerin artabileceğini dile getirdi. Hükümetin sınır kapılarında kısıtlamalara gittiğini ifade eden Küçükgökçe, Van-Kapıköy hattında yalnızca ticari kargo ve Türk vatandaşlarının geçişine izin verildiğini, yolcu girişlerinin durdurulduğunu, bunun mülteci akınını önlemeye yönelik bir adım olduğunu söyledi.
“Enerji fiyatları yükselebilir”
Çatışmanın enerji piyasalarını etkilediğini belirten Küçükgökçe, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla petrol fiyatlarının yükseldiğini ve bunun Van ekonomisini de etkileyeceğini kaydetti. Türkiye’nin doğal gazının yaklaşık yüzde 15’ini İran’dan aldığını belirten Küçükgökçe, olası kesintilerin elektrik ve ısınma maliyetlerini artırabileceğini ifade etti.
“Sınır kapılarının kapatılması yerel esnafı zorlayacak”
Van’ın İran’la sınır ticareti yapan önemli illerden biri olduğunu hatırlatan Küçükgökçe, tekstil, gıda ve inşaat malzemeleri üzerinden yıllık milyonlarca dolarlık ticaret hacmi bulunduğunu, sınır kapılarındaki kısıtlamaların yerel esnafı zorlayacağını belirtti.
Turizmin de olumsuz etkilenebileceğini dile getiren Küçükgökçe, Van Gölü ve tarihi mekanlarıyla bilinen kentin pandemi sonrası toparlanma sürecinde olduğunu, güvenlik endişeleri nedeniyle turist sayısında düşüş yaşanabileceğini kaydetti. Küresel ticarette yaşanabilecek bozulmaların Van’ın tarım ve hayvancılık sektörünü de etkileyebileceğini, ihracat maliyetlerinin artabileceğini söyledi.
“Türkiye ABD ve İran arasında arabulucuk görevi üstlenebilir”
Ankara’nın çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesini savunduğunu ifade eden Küçükgökçe, Türkiye’nin ABD ile İran arasında arabuluculuk rolü üstlenebileceğini belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın saldırıları kınadığını ve İran halkıyla dayanışma mesajı verdiğini hatırlatan Küçükgökçe, Türkiye’nin dengeli bir politika izlediğini kaydetti.
“Van sınırında güvenlik önlemleri artırıldı”
Van özelinde ise mülteci önlemleri ve sınır güvenliğinin artırıldığını belirten Küçükgökçe, yerel yönetimlerin olası senaryolara karşı hazırlık yaptığını, acil yardım depoları ve güvenlik tatbikatlarının gündemde olduğunu söyledi.
“Uzun Vadeli Etkiler Kaçınılmaz Olabilir”
Sonuç olarak İran-ABD çatışmasının Van’ı doğrudan savaş alanı yapmadığını ancak mülteci baskısı, ekonomik sıkıntılar ve güvenlik riskleriyle karşı karşıya bıraktığını ifade eden Küçükgökçe, bu krizin bölgenin kırılganlığını bir kez daha gösterdiğini dile getirdi. Küçükgökçe, Vanlılar için en iyi senaryonun çatışmanın kısa sürede sona ermesi olduğunu belirterek, aksi halde uzun vadeli etkilerin kaçınılmaz olabileceğini sözlerine ekledi.
