Yaşar Kemal'in 1951 yılında yıkılmasını engellediği Akdamar Kilisesi bugün Van'ın simgeleri arasında yer alırken, Van Gölü'ndeki tarihi Çarpanak Adası ve üzerindeki Ktutz Manastırı ile Saint Jean Kilisesi yıllardır kaderine terk edilmiş durumda.
Van'ın eşsiz doğal ve kültürel miraslarından biri olan Çarpanak Adası, tarihi yapılarıyla dikkat çekmesine rağmen uzun yıllardır ihmal edilmiş durumda. Bir zamanlar bölgenin önemli dini merkezlerinden biri olan adadaki tarihi manastır ve kilise, zamana ve doğa koşullarına karşı ayakta kalma mücadelesi verirken, tarih araştırmacıları bu mirasın korunması için acil restorasyon çağrısında bulunuyor.
YAŞAR KEMAL AKDAMAR'I KURTARMIŞTI
1951 yılında genç bir gazeteci olarak Van'a gelen usta yazar Yaşar Kemal, dönemin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yıkılması planlanan Akdamar Kilisesi'nin kurtarılması için büyük mücadele vermişti. Cumhuriyet Gazetesi'nde yayımlanan haberleriyle Ankara'nın dikkatini Van'a çeken Yaşar Kemal'in girişimleri sonucunda tarihi yapı yıkımdan kurtuldu. Bugün ise Akdamar Kilisesi, Van'ın en önemli turizm değerlerinden biri olarak binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.
ÇARPANAK AYNI İLGİYİ GÖREMEDİ
Akdamar ile benzer tarihi ve kültürel öneme sahip Çarpanak Adası'ndaki Ktutz Manastırı ile Saint Jean Kilisesi aynı şansı yakalayamadı. Van'ın Tuşba ilçesine bağlı Dibekdüzü (Çitören) Mahallesi açıklarında bulunan adaya yalnızca teknelerle ulaşılabiliyor. Buna rağmen bölgede yeterli tanıtım, koruma ve restorasyon çalışmalarının yapılmaması tarihi yapının her geçen gün daha fazla yıpranmasına neden oluyor.
YÜZYILLARA MEYDAN OKUYAN TARİHİ YAPI
9 ile 11'inci yüzyıllar arasında inşa edilen manastır kompleksi, 1703 yılında meydana gelen depremde ağır hasar gördü. Yapı, 1712-1720 yılları arasında yeniden inşa edilerek bugünkü görünümüne kavuştu. Aradan geçen yüzlerce yılın ardından ise bakımsızlık ve doğal etkenler tarihi mirası tehdit ediyor.
RESTORASYON VE ULAŞIM ÇAĞRISI
Tarih araştırmacıları, Çarpanak Adası'nın korunması ve turizme kazandırılması için kapsamlı bir restorasyon çalışmasının kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor. Ulaşım imkanlarının geliştirilmesi ve adanın tanıtımına yönelik projelerin hayata geçirilmesi halinde Çarpanak Adası da Akdamar gibi Van turizminin simge noktalarından biri olabilir.
