Van’ın geleneksel lezzetleri arasında yer alan tuzlu inci kefalinin kilogram fiyatı bu yıl 350 liraya yükseldi. Esnaf Hasan Kayhan, tuzlu balık alırken rengine ve kullanılan tuza dikkat edilmesi gerektiğini belirtirken, Ümit Şığva ise balığın geleneksel kurutma yöntemleri, hazırlanışı ve fiyatındaki değişim hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Van’da özellikle kış aylarında sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden biri olan tuzlu inci kefali, bu yıl da tüketicilerin ilgisini çekiyor. Geleneksel yöntemlerle tuzda ve kumda kurutulan balık, hem yöre halkı hem de kenti ziyaret eden turistler tarafından tercih ediliyor. Geçen yıl kilogramı 300 lira civarında satılan tuzlu balığın fiyatı bu yıl 350 liraya yükselirken, esnaf Hasan Kayhan ve Ümit Şığva, tüketicilerin dikkat etmesi gereken noktaları anlattı.
HASAN KAYHAN’DAN TUZLU BALIK UYARISI
Van esnafından Hasan Kayhan, tuzlu balık satın alırken öncelikle ürünün rengine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Balığın daha parlak ve açık renkli olmasının önemine değinen Kayhan, bazı kişilerin ölü balıkları tuzlayarak satışa sunduğunu belirtti. Balığın havyarını bıraktıktan sonra renginin koyulaşabildiğini ifade eden Kayhan, bu dönemde toplanan balıkların sarımtırak bir renge sahip olabileceğine dikkat çekti. Tüketicilerin balığın görünümünü dikkatle incelemesi gerektiğini vurgulayan Kayhan, kullanılan tuzun da önemli olduğunu dile getirdi. Kayhan, tüketicilere yönelik uyarısında şu ifadeleri kullandı:
“Açık renkli balıklara dikkat ediyorsunuz. Eski tuzu bir daha kullanmamaya dikkat ediyorsunuz. Yani tuzun rengi de beyaz değilse ondan da uzak durmaya çalışıyoruz. Tuz ikinci defa kullanılmaz.”
ÜMİT ŞIĞVA: “BİZİM DENİZİMİZ VAR”
Ümit Şığva ise Van Gölü’nün simgelerinden inci kefalinin geleneksel yöntemlerle tuzlanarak ve kurutularak hazırlanmasının kültürel bir değer taşıdığını belirtti. Dünyanın farklı bölgelerinde balıkların çeşitli yöntemlerle kurutulduğunu söyleyen Şığva, Van’daki yöntemin tuz ve kum kullanılmasıyla öne çıktığını ifade etti. Şığva, geleneksel yöntemi anlatırken, “Herkesin, dünyanın her yerinde tuzlu balık değişik değişik şekilde kurutulur. Bizimki de tuzda ve kumda kurutulur. Bizim de denizimiz var. Yani denizimizin hani her ne kadar göl olsa da biz onu deniz görürüz. Oranın kızgın kumunda da bunu kurutabilirsiniz” dedi.
Geçmişte balıkların kum ve tuz kullanılarak kurutulduğunu dile getiren Şığva, bu yöntemin tarihsel geçmişine ilişkin araştırmalarında Çaldıran ilçesine bağlı Karahan köyüne de ulaştığını belirtti.
“EN AZ 2-3 SAAT SOĞUK SUDA BEKLETİYORUZ”
Tuzlu balığın tüketilmeden önce tuzundan arındırılması gerektiğine dikkat çeken Şığva, geleneksel hazırlama yöntemini de anlattı. Balığın soğuk suda bekletilmesinin ardından kızartılarak tüketildiğini belirten Şığva, şu ifadeleri kullandı:
“Balıkları ilk önce biz soğuk suyun içerisinde en az 2-3 saat dinlendiririz. Tuzu çöker. Ondan sonra bunu kızartıp yeriz. Yediğimizde de balık aynı balık değildir. Kavurma tarzı balık olmuştur.”
Şığva, özellikle tuzlu balığı ilk kez satın alan turistlerin, ürünü nasıl hazırlayacakları ve tuzunu nasıl giderecekleri konusunda satıcılardan bilgi almalarının önem taşıdığını vurguladı.
TUZLU BALIKTA FİYAT ARTIŞI
Tuzlu inci kefalinin fiyatına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ümit Şığva, geçen yıl kilogramı 300 lira civarında olan ürünün bu yıl 350 liradan satıldığını belirtti. Ancak çiğ balığın kilogram fiyatı ile kurutma sonrasında elde edilen ürün miktarı arasındaki farkın fiyatları etkileyebileceğini söyledi. Şığva, fiyatlarla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Geçen sene 300 lira bandındaydı. Bu sene 350 lira. Ama tabii bu fiyatların olmayacağını gösteriyor. Çünkü çiğ balık 150 liradan satılıyor. 3 kilo balıktan 2 kilo balık çıkıyor. Tuzları, suyu gider içerisinde. Ondan dolayı da fiyatlarda galiba ileriki dönemlerde bir oynama olacak diye düşünüyoruz.”
