Van’da temelleri 2010 yılında atılan ve aradan geçen 16 yıla rağmen bir türlü tamamlanamayan Van Çevre Yolu projesi, kronikleşen bir yılan hikayesine dönüşmüş durumda. Son olarak Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) koordinasyonunda projenin 2026 yılı içerisinde tamamen bitirileceği taahhüt edilse de, sahada yaşanan son gelişmeler projenin sadece bitiş takvimini değil, yapılan mühendislik ve işçilik kalitesini de ortaya çıkardı.Yerel basına yansıyan görüntüler ve sosyal medyada büyüyen tepkiler üzerine, büyük umutlarla trafiğe açılan milyarlık etapların üzerinden henüz bir yıl bile geçmeden adeta köstebek yuvasına döndüğünü ve sürücüler için ölüm tuzağı haline geldiğini gözler önüne seriyor.
Van’ın ulaşım sorununu çözmesi ve kent trafiğini büyük ölçüde rahatlatması beklenen Çevre Yolu, 16 yıllık serüveninin ardından bu kez de yol kalitesi tartışmasıyla gündemde. Temelleri 2010 yılında atılan ve 41 kilometrelik güzergâhıyla kentin en önemli ulaşım projelerinden biri olan Çevre Yolu’nun 2025 sonunda trafiğe açılan kesimlerinde kısa sürede çukur, çatlak ve çökmelerin oluşması tepkilere neden oldu. Projenin 2026 yılı içinde tamamen tamamlanacağı açıklanırken, bir yandan henüz bitirilemeyen 2. etap bekleniyor, diğer yandan trafiğe açılan bölümlerde yaşanan deformasyonlar sürücüler için ciddi güvenlik riski oluşturuyor.
"AÇILAN KISIMLARDA ÇUKURLAR OLUŞTU!"
Projenin toplam 41 kilometrelik güzergahının 28 kilometresini oluşturan 1. ve 3. etaplar (Edremit-Kurubaş ve Özalp Kavşağı-Erciş yolu arası kesimler), uzun rötarların ardından Aralık 2025'te tamamlanarak trafiğe açılmıştı. Uluslararası transit taşımacılığı rahatlatması, ağır vasıta trafiğini kent merkezinden uzaklaştırması ve sınır kapılarına kesintisiz ulaşım sağlaması beklenen otoyol, açılmasının üzerinden henüz bir yıl bile geçmeden deformasyon sürecine girdi.
Bölgede yaşanan ilk kış ve ilkbahar yağışlarının ardından, Bitümlü Sıcak Karışım (BSK) kaplamalı olması gereken bölünmüş yolda derin çukurlar, geniş zemin çatlakları, tümsekler ve çökmeler meydana geldi. Çevre yolunu kullanan sürücüler, yüksek hızla seyrettikleri esnada aniden karşılarına çıkan dev çukurlar yüzünden büyük kaza tehlikeleri atlattıklarını, onlarca aracın jant, lastik ve ön takım parçalarının hasar gördüğünü belirterek isyan ediyor. Sosyal medyada "Yılan hikayesine dönen Van Çevre Yolu bitmedi, tamamlanan kısımlarda çukurlar oluştu!" başlığıyla paylaşılan fotoğraflar, yol yapımındaki denetimsizlik ve kalite yetersizliğini bir kez daha gözler önüne serdi.
BİR PROJE NEDEN 16 YIL BOYUNCA BİTİRİLEMEZ?
Van kamuoyunda ve meclis kürsülerinde yıllardır sorulan "Bu yol neden bitmiyor?" sorusunun arkasında birden fazla yapısal, hukuki ve idari kriz yer alıyor:Projenin bu denli uzun yıllara yayılmasındaki en büyük hukuki bariyer, yol güzergahı üzerindeki arazilerde uygulanan İmar Kanunu'nun 18. maddesi (parselasyon ve mülkiyet düzenlemeleri) oldu. Hak kaybına uğradığını belirten yüzlerce toprak sahibinin açtığı iptal davaları ve idare ile vatandaşlar arasında yaşanan mülkiyet krizleri, kamulaştırma süreçlerini yıllarca kilitledi ve iş makinelerinin sahaya girmesini engelledi.
ÖDENEK YETERSİZLİĞİ VE MÜTEAHHİT KRİZLERİ
Yıllara sâri olarak projeye ayrılan bütçelerin yetersiz kalması, bütçe planlamalarındaki sapmalar ve yüklenici firmaların çalışma takvimlerine uymaması nedeniyle inşaat çalışmaları defalarca durma noktasına geldi.Doğu Anadolu Bölgesi'nin ve Van'ın sert kış şartları, sahada aktif asfaltlama ve altyapı çalışması yapılabilecek süreyi yılda sadece 4-5 ayla sınırlandırıyor.
YOLUN ANATOMİSİ
Toplamda 41 kilometre uzunluğunda, 3 gidiş 3 geliş olmak üzere 6 şeritli (2x3) bölünmüş yol standardında projelendirilen Van Çevre Yolu’nda Ağustos 2026 itibarıyla son durum şu şekildedir:
1)ETAP (EDREMİT - KURUBAŞ KESİMİ - 10 KM)
Edremit ilçesindeki giriş kavşağından başlayıp Van-Hakkari yolundaki Kurubaş mevkiine bağlanan bu hat Aralık 2025'te açıldı ancak şu an yoğun asfalt aşınması ve çukurlarla mücadele ediyor.
2)ETAP (İPEKYOLU MERKEZ KESİMİ - 13 KM)
Projenin en kritik ve merkez kalbi niteliğindeki bu bölümde imar sorunlarının aşılmasının ardından altyapı, sanat yapıları, menfez inşaatları ve asfalt hazırlığı çalışmaları sürüyor. Bostaniçi ve Kevenli mahallelerini keserek Kurubaş'a bağlanan bu 13 kilometrelik son halka tamamlanmadan, çevre yolunun bütüncül olarak şehri rahatlatması mümkün görünmüyor.
3)ETAP (ÖZALP KAVŞAĞI - ERCİŞ YOLU KESİMİ - 18 KM)
Van-Özalp yolu ile Van-Erciş yolu arasındaki kuzey koridorunu bağlayan hat trafiğe açık durumda.
GECİKMENİN MALİYETİ: MİLYARLARCA LİRA HAVAYA UÇUYOR
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün resmi projeksiyonlarına göre, çevre yolunun eksiksiz olarak tamamlanması halinde; zamandan yıllık 2,4 milyar lira, akaryakıttan ise 300 milyon lira olmak üzere toplamda yıllık 2,7 milyar lira tasarruf sağlanması hedefleniyordu. Ayrıca kent merkezindeki dur-kalk trafiğinin azalmasıyla karbon emisyonunun yıllık 15 bin ton düşürülmesi planlanıyordu.Ancak projenin bitirilemediği her yıl Van ekonomisi milyarlarca liralık zarara uğrarken, yeni açılan yolların bir yılı devirmeden çökmesi bununla birlikte, Van halkı ve sürücüler, yetkililerden sadece 2. etabın hızlıca bitirilmesini değil, aynı zamanda çöken mevcut etapların da standartlara uygun olarak acilen yeniden asfaltlanmasını ve denetlenmesini talep ediyor.
