Türkiye’de vatandaşların kişisel verilerine hukuka aykırı yollarla erişim sağladığı iddia edilen “panel” sistemlerine yönelik soruşturmalar sürüyor. Son operasyon kapsamında 31 avukat hakkında gözaltı kararı verilirken, 39 farklı avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemi yapıldı.
Adalet Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, soruşturma kapsamında bazı hukuk bürolarında vatandaşların kişisel verilerine yasa dışı şekilde erişim sağlandığı öne sürülen “HukukBİS” ve “AsistBİS” isimli dijital panellerin kullanıldığına yönelik delillere ulaşıldığı bildirildi.Peki, kamuoyunda “panel” olarak adlandırılan bu sistemler nasıl çalışıyor ve kişisel veriler hangi yollarla sorgulanabiliyor?
PANEL SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
“Panel” ifadesi, özel bir bilgisayar korsanlığı teknolojisinin adı olarak kullanılmıyor. Bu sistemler, internet üzerindeki yönetim veya sorgulama ekranlarına benzer şekilde çalışıyor.Farklı kaynaklardan elde edilen kişisel bilgiler tek bir sistemde bir araya getiriliyor ve kullanıcıların arama yaparak bu kayıtlara ulaşmasına imkan sağlanıyor.Sisteme kişinin adı, soyadı veya başka bir bilgisi girilerek mevcut kayıtlarda arama yapılabiliyor.
KİŞİSEL VERİLER NEREDEN TOPLANIYOR?
Yasa dışı panellerdeki bilgilerin tek bir kaynaktan elde edilmesi gerekmiyor. Farklı dönemlerde meydana gelen veri sızıntıları, güvenlik açıkları veya yasa dışı yollarla ele geçirilen veri tabanlarından elde edilen bilgiler bir araya getirilebiliyor.Örneğin bir veri tabanında kişinin adı ve T.C. kimlik numarası bulunurken, başka bir kaynakta telefon numarası, başka bir kayıtta ise adres bilgisi yer alabiliyor.Bu bilgilerin birbiriyle eşleştirilmesiyle farklı kaynaklardaki veriler tek bir kişi üzerinden bir araya getirilebiliyor.Dolayısıyla yasa dışı bir panelin doğrudan devlet sisteminin kendisi olması gerekmiyor. Panel, farklı kaynaklardan toplanan bilgilerin tek ekrandan sorgulanmasını sağlayan bir arayüz olarak da kullanılabiliyor.
HANGİ BİLGİLER SORGULANABİLİYOR?
Soruşturma kapsamında incelenen panellerde çok sayıda kişisel verinin sorgulanabildiği belirtiliyor.
Bunlar arasında:
T.C. kimlik numarası ve kimlik bilgileri
Adres ve yerleşim yeri bilgileri
Aile bilgileri
Telefon ve GSM kayıtları
SGK ve çalışan bilgileri
Tapu kayıtları
Mükellef bilgileri
Ada ve parsel bilgileri
gibi çeşitli veriler bulunuyor.
31 AVUKAT HAKKINDA NEDEN GÖZALTI KARARI VERİLDİ?
4 Eylül’de yürütülen soruşturma kapsamında 31 avukat hakkında gözaltı kararı verildi. Bunun yanı sıra 39 farklı avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildi.Adalet Bakanlığının açıklamasına göre soruşturma dosyalarında bazı hukuk bürolarıyla bağlantılı olduğu değerlendirilen panel erişim kayıtları, kullanıcı bilgileri, doğrulama kodları, uzaktan bağlantı kayıtları ve kişisel veri içeren sorgu çıktıları tespit edildi.Toplu Word ve Excel dosyaları ile panel kullanımına ilişkin yazışmaların da soruşturma kapsamında incelendiği belirtildi.Bazı panellerin hukuk bürolarındaki bilgisayarlara uzaktan bağlantı programları üzerinden kurulduğu ve kullanıcı hesaplarının büro içerisinden aktif şekilde yönetildiğine ilişkin bulgulara ulaşıldığı aktarıldı.
KİŞİSEL VERİLERİN ELE GEÇİRİLMESİ NEDEN TEHLİKELİ?
Tek başına bir T.C. kimlik numarasının bilinmesi, kişinin banka hesabına veya e-Devlet hesabına doğrudan erişilebileceği anlamına gelmiyor.Ancak kimlik numarası, telefon, adres ve aile bilgileri gibi çok sayıda verinin aynı yerde toplanması ciddi güvenlik ve mahremiyet riskleri oluşturabiliyor.Bu tür bilgiler dolandırıcılık, tehdit, şantaj ya da kişiye özel hazırlanmış sahte mesaj ve telefon aramalarında kullanılabiliyor.Kişi hakkında çok sayıda ayrıntıya sahip olan dolandırıcıların, kendilerini banka, polis veya farklı bir kurumun görevlisi gibi göstermeleri de kolaylaşabiliyor.
YASA DIŞI PANEL OPERASYONLARI DAHA ÖNCE DE YAPILDI
Türkiye’de yasa dışı panel sistemlerine yönelik operasyonlar daha önce de gerçekleştirilmişti.Ocak 2025’te İstanbul merkezli 25 ilde düzenlenen operasyonda, kişisel verileri yasa dışı paneller üzerinden sattıkları veya tehdit ve şantaj amacıyla kullandıkları iddia edilen 69 kişi gözaltına alınmıştı.Şüphelilerden 35’inin çocuk olduğu açıklanırken, 44 kişinin tutuklandığı bildirilmişti.Soruşturma kapsamında T.C. kimlik bilgilerinin yanı sıra tapu ve sağlık bilgileri gibi çeşitli kişisel verilerin de ele geçirildiği öne sürülmüştü.
PANELLER DEVLET SİSTEMLERİNE BAĞLI MI?
Yasa dışı olarak kullanılan panellerin tamamının devlet kurumlarının sistemlerine doğrudan bağlı olduğu anlamına gelmiyor.Bu sistemlerde geçmişte meydana gelen veri sızıntılarından elde edilen bilgiler bulunabileceği gibi, farklı kaynaklardan toplanan veriler de tek bir platformda birleştirilebiliyor.Öte yandan daha önce yürütülen bazı soruşturmalarda, yetkili kullanıcıların şifrelerinin ele geçirilmesi yoluyla kamu sistemlerine erişim sağlandığına ilişkin iddialar da gündeme gelmişti.
