Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası Başkanı Sabri Işık ve yönetimi, kent esnafının giderek ağırlaşan ekonomik sorunlarına dikkat çekerek yetkililere çağrıda bulundu. SGK ve Bağ-Kur primlerinden vergi borçlarına, banka POS kesintilerinden Kapıköy Sınır Kapısı'ndaki eksikliklere kadar 11 başlıkta taleplerini sıralayan oda yönetimi, “Artık söz değil, icraat bekliyoruz! Artık vaat değil, çözüm istiyoruz!” ifadelerini kullandı.
Van'da ekonomik zorluklarla mücadele eden küçük esnafın sorunları yeniden gündeme geldi. Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası Başkanı Sabri Işık ve yönetim kurulu, kamuoyuna yönelik açıklama yaparak esnafın yaşadığı sorunların ertelenmemesini ve çözüm için somut adımlar atılmasını istedi. Artan işletme maliyetleri, yüksek vergi yükleri, SGK ve Bağ-Kur primleri, banka kesintileri ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılara dikkat çeken oda yönetimi, Van'ın ekonomik kalkınması için yatırım ve turizm alanında da harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı.
“SORUNLARIMIZIN DİNLENMESİNİ DEĞİL, ÇÖZÜME KAVUŞTURULMASINI İSTİYORUZ”
Esnafın yalnızca kendi geçimini sağlayan işletme sahiplerinden oluşmadığını belirten oda yönetimi, esnafın istihdam sağlayan, ailesini geçindiren, vergi ödeyen ve kent ekonomisine katkı sunan önemli bir güç olduğunu ifade etti. Açıklamada, “Ancak bugün esnafımızın sırtındaki yük her geçen gün ağırlaşmaktadır. Sorunları dile getirmekten yorulduk, çözüm beklemekten vazgeçmedik. Artık sorunlarımızın dinlenmesini değil, çözüme kavuşturulmasını istiyoruz.” denildi.
SGK VE BAĞ-KUR PRİMLERİNE DÜZENLEME TALEBİ
Esnafın en önemli sorunlarının başında SGK ve Bağ-Kur primlerinin geldiğine dikkat çekilen açıklamada, geçmiş dönem prim borçlarına uygulanan gecikme faizlerinin borçları katlayarak artırdığı belirtildi. Borçlar nedeniyle banka hesaplarına bloke konulmasının ticari faaliyetleri sekteye uğrattığına işaret edilerek şu talepler sıralandı:
- SGK ve Bağ-Kur primleri esnafın ödeme gücüne göre yeniden düzenlenmeli.
- Biriken borçlara uygulanan gecikme faizleri ve cezalar silinmeli.
- Ana para uzun vadeli ve uygun taksitlere bölünmeli.
- Ticari hayatı durma noktasına getiren hesap blokelerine yönelik düzenleme yapılmalı.
VERGİ BORÇLARINDA FAİZLER SİLİNSİN
Vergi borçları konusunda da düzenleme isteyen oda yönetimi, esnafın vergi ödemekten kaçınmadığını, ancak ekonomik şartlar nedeniyle ödeme güçlüğü yaşadığını kaydetti. Açıklamada, “Esnafımız vergisini ödemek istemeyen değil, vergisini ödeyebilmek için mücadele eden kesimdir.” ifadelerine yer verildi. Vergi borçlarının gecikme faizlerinin silinmesi, ana paranın uygun vadelerle taksitlendirilmesi ve hesap blokeleri konusunda adil düzenlemeler yapılması istendi.
YÜZDE 9'LUK KDV FARKI ESNAFIN SIRTINDA
Gıda ve yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin KDV uygulamasından kaynaklanan yüküne de dikkat çekildi. Mal alımında yüzde 1, satışta ise yüzde 10 KDV uygulandığını belirten oda yönetimi, aradaki yüzde 9'luk farkın özellikle kâr marjı düşük işletmeleri zorladığını bildirdi. Açıklamada, “Esnafımızın talebi vergi vermemek değildir. Talebimiz, adil ve sürdürülebilir bir vergi sistemidir.” denilerek sektörün gerçek maliyetleri ve kâr marjları dikkate alınarak düzenleme yapılması istendi.
BANKALARIN POS KESİNTİLERİNE TEPKİ
Bankaların POS cihazlarından aldığı komisyonlar, bakım, yıllık kullanım ve diğer ek ücretlerin de esnafın kazancını azalttığı belirtildi. Oda yönetimi, “Esnaf ürününü satıyor, emeğini ortaya koyuyor; fakat kazancının önemli bir bölümünü daha eline geçmeden banka kesintilerine vermek zorunda kalıyor.” ifadelerini kullandı.
POS komisyonlarının makul seviyelere çekilmesi, ek ücretlerin denetlenmesi ve esnafın bilgisi dışında alınan kesintilerin önüne geçilmesi talep edildi.
BAĞ-KUR'DA 7 BİN 200 GÜN TALEBİ
Bağ-Kur kapsamında çalışan esnafın emeklilik şartlarının da yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Mevcut 9 bin günlük prim şartının 7 bin 200 güne düşürülmesini isteyen oda yönetimi, çalışan esnaf ile diğer çalışanlar arasındaki prim günü farklılığının adalet duygusunu zedelediğini belirtti. Açıklamada, “Esnafımızın yıllarca verdiği emeğin karşılığı daha fazla bekletilmemelidir.” denildi.
VAN HAK ETTİĞİ YATIRIMI ALMALI
Van'ın coğrafi konumu, genç nüfusu, doğal güzellikleri, tarihi mirası, sınır ticareti ve turizm potansiyeline rağmen sahip olduğu değerleri yeterince ekonomik kazanca dönüştüremediğine dikkat çekildi. Şehirde yatırımların artırılması, üretim ve istihdam alanlarının genişletilmesi, ticaretin desteklenmesi gerektiği belirtilerek, “Van artık ertelenen yatırımların değil, hayata geçirilen projelerin şehri olmalıdır.” ifadeleri kullanıldı.
TURİZM POTANSİYELİ EKONOMİYE KAZANDIRILSIN
Van Gölü, Akdamar Adası, tarihi yapıları, doğal güzellikleri, kültürü ve mutfağıyla önemli bir turizm potansiyeline sahip olan kentin bu değerlerini değerlendirebilmesi için daha fazla tanıtım ve yatırım yapılması istendi. Turizmin yalnızca otel ve seyahat acentelerine değil, bütün şehir ekonomisine katkı sunduğu vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Turizm yalnızca otelcinin veya seyahat acentesinin kazancı değildir. Turizm; lokantacının, fırıncının, pastanecinin, kasabın, taksicinin, esnafın ve bütün şehir ekonomisinin kazancıdır.”
KAPIKÖY'DEKİ BEKLEMELER VE EKSİKLİKLER GİDERİLSİN
İranlı turistlerin Van ekonomisi açısından önemli bir yere sahip olduğu belirtilerek Kapıköy Sınır Kapısı'nda yaşanan uzun bekleme süreleri ve kontrol süreçlerindeki aksaklıkların çözülmesi istendi. Açıklamada, “Güvenlik kontrollerinin elbette yapılması gerekmektedir. Ancak bu süreçler daha hızlı, planlı, modern ve insan odaklı bir şekilde yürütülmelidir.” denildi.
Kapıköy'de personel ve teknik altyapının güçlendirilmesi, yoğun dönemlerde beklemelerin azaltılması ve geçiş işlemlerinin kolaylaştırılması talep edildi. Sınır kapısındaki lavabo, tuvalet, bekleme alanı ve sosyal donatı eksikliklerine de dikkat çekilerek, “Sınır kapımız, Van'a yakışır modern ve donanımlı bir yapıya kavuşturulmalıdır.” ifadeleri kullanıldı.
SEYYAR SATICI SORUNU ÇÖZÜLSÜN
Van'da uzun süredir gündemde olan seyyar satıcı sorununun kayıtlı esnaf açısından haksız rekabete neden olduğu belirtildi. İş yeri kirası ödeyen, vergisini veren, SGK ve Bağ-Kur primlerini yatıran, personel çalıştıran işletmelerin denetimsiz ve kontrolsüz satış noktalarıyla aynı koşullarda rekabet edemediğine dikkat çekildi. Oda yönetimi, “Bizler kimsenin ekmeğiyle oynamak istemiyoruz. Her vatandaşımızın çalışma ve geçimini sağlama hakkına saygı duyuyoruz. Ancak bir tarafta bütün yasal yükümlülüklerini yerine getiren kayıtlı esnaf, diğer tarafta denetimsiz ve kontrolsüz ticari faaliyetler olamaz.” açıklamasında bulundu.
“VAN'IN SORUNLARI İÇİN ORTAK AKIL OLUŞTURULMALI”
Kentteki sorunların yalnızca bir meslek odasının veya sektörün meselesi olmadığına işaret edilen açıklamada, yerel yönetimler, milletvekilleri, siyasi partiler, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarına sorumluluk çağrısı yapıldı. Açıklamada, “Sorunları yalnızca toplantılarda konuşmak, açıklamalar yapmak ve temennilerde bulunmak yeterli değildir. Van'ın meseleleri için ortak akıl oluşturulmalı, ilgili kurumlar bir araya gelmeli, talepler raporlaştırılmalı ve çözüm için takip mekanizması kurulmalıdır.” ifadeleri kullanıldı.
ANAYASA'NIN 173. MADDESİ HATIRLATILDI
Oda yönetimi, açıklamasında esnafın korunmasına ilişkin Anayasa'nın 173. maddesine de dikkat çekti. Söz konusu maddede yer alan “Devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır.” hükmünü hatırlatan yönetim, esnafın korunmasının devletin anayasal sorumluluklarından biri olduğunu vurguladı. Açıklamada, “Anayasa'nın 173. maddesi yalnızca kitaplarda yazılı kalan bir hüküm olmamalı, esnafın günlük hayatında karşılığını bulmalıdır.” denildi.
Yetkililere açık çağrıda bulunan Van Lokantacılar, Fırıncılar, Tatlıcılar, Pastaneciler ve Kasaplar Odası Başkanı Sabri Işık ve yönetim kurulu, esnafın taleplerinin seçim dönemlerinde hatırlanan vaatler olarak değil, çözülmesi gereken ekonomik ve sosyal meseleler olarak değerlendirilmesini istedi. Açıklama, “Esnafın korunması anayasal bir sorumluluktur. Bu sorumluluğun gereği yerine getirilmeli, esnafımızın ayakta kalmasını sağlayacak koruyucu ve destekleyici tedbirler bir an önce hayata geçirilmelidir. Artık söz değil, icraat bekliyoruz! Artık vaat değil, çözüm istiyoruz!” ifadeleriyle sona erdi.
