Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya’nın Van Organize Sanayi Bölgesi’ne ilişkin açıklamalarıyla başlayan tartışma büyüyor. İş insanı Feridun Irak, Kaya’nın çağrı merkezi ve faal fabrika sayılarına itiraz ederken OSB Başkanı Memet Aslan’ın “Milletin vekili, yemin ettiği milletin kürsüsünde milleti bilgilendiriyor” sözleri gündem oldu. Eski OSB Başkanı Şemsettin Bozkurt ise yaklaşık 160 fabrikadan 80’inin kapalı, 40’ının üretimde, 40’ının depo olarak kullanıldığını öne sürüyor. Öte yandan Bakanlığın TBMM’ye verdiği yanıtta Van ve Erciş OSB’lerinde 9 bin 505 kişilik toplam istihdam verisi yer alıyor. Peki, Van sanayisinde gerçek tablo ne?
Van’ın yıllardır çözüm bekleyen işsizlik, üretim ve yatırım sorunları, Organize Sanayi Bölgesi’ndeki (OSB) fabrikaların faaliyet durumu üzerinden yeniden gündeme geldi. Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya’nın Meclis kürsüsünde yaptığı açıklamalar, Van OSB’deki fabrika sayısı ve üretim kapasitesi üzerine yeni bir tartışma başlattı. Kaya, Van OSB’de 170 fabrikanın bulunduğunu, bunlardan 40’ının faal olduğunu ve faal işletmelerin yarıdan fazlasının çağrı merkezi olarak çalıştığını söyledi. OSB’nin tam kapasiteyle çalışması hâlinde 30-50 bin kişiye istihdam sağlayabilecek bir potansiyele sahip olduğunu savundu. Ancak bu açıklamalara iş insanı Feridun Irak’tan itiraz geldi. Van OSB Başkanı Memet Aslan’ın da tartışmaya ilişkin sözleri gündeme taşındı.Üstelik bu tartışma yeni değil. Eski Van OSB Başkanı ve iş insanı Şemsettin Bozkurt da eylül ayında yaptığı açıklamalarda fabrikaların önemli bölümünün üretim yapmadığını ileri sürerek sanayi politikalarına tepki göstermişti.
MUSTAFA KAYA NE DEDİ, TARTIŞMA NASIL BAŞLADI?
Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Mustafa Kaya, Van’da gerçekleştirdiği ziyaretlerde siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, kanaat önderleri ve vatandaşlarla görüştüğünü belirterek kentte kendisine aktarılan sorunları Meclis gündemine taşıdı.Kaya’nın konuşmasında en dikkat çekici başlıklardan biri Van OSB oldu.Kaya, bölgede 170 fabrika bulunduğunu, bunlardan 40’ının faal olduğunu ve faal işletmelerin yarıdan fazlasının çağrı merkezi olarak çalıştığını ifade etti.Bu değerlendirmeler üzerinden Van’ın sanayi potansiyelinin yeterince değerlendirilemediğini savunan Kaya, üretim ve istihdam kapasitesinin artırılması gerektiğini vurguladı.Ancak açıklamadaki fabrika ve çağrı merkezi sayılarına itiraz edilmesi, tartışmanın yönünü değiştirdi.
FERİDUN IRAK: “BU BİLGİ DOĞRU DEĞİL”
İş insanı Feridun Irak, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Kaya’nın Van’a ilişkin değerlendirmelerinin bir bölümüne katıldığını, ancak OSB’deki fabrika ve çağrı merkezi sayılarına ilişkin ifadelerini doğru bulmadığını belirtti.Irak, Van OSB’de bildiği kadarıyla iki çağrı merkezi bulunduğunu ifade ederek Kaya’nın verdiği bilgilerin gerçeği yansıtmadığını savundu.Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Kaya’nın konuşmasında faal işletmelerin yarıdan fazlasının çağrı merkezi olarak çalıştığı ifade ediliyor. Bu anlatım, çağrı merkezi sayısının toplam fabrika sayısıyla karıştırılmaması gerektiğini gösteriyor.Tartışmanın netleşmesi için OSB’de kaç çağrı merkezinin bulunduğunun, bu işletmelerin kaç kişiyi istihdam ettiğinin ve hangi tesislerin hangi faaliyet alanında kayıtlı olduğunun açıklanması gerekiyor.
MEMET ASLAN'DAN ÇIKIŞ GELDİ
Van OSB Başkanı Memet Aslan da tartışmaya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:“Ne diyelim sayın başkan, milletin vekili, yemin ettiği milletin kürsüsünde milleti bilgilendiriyor. Aslan’ın bu sözleri, tartışmanın yalnızca fabrika sayılarıyla sınırlı kalmadığını gösterdi. Konu, kamuoyunun hangi bilgilerle bilgilendirildiği ve açıklamalarda kullanılan verilerin ne kadar doğru olduğu noktasına taşındı.
ŞEMSETTİN BOZKURT: 160 FABRİKANIN 80’İ KAPALI!
Van OSB’deki üretim tartışmasının en dikkat çekici başlıklarından biri olmuştu. Bozkurt, 2 Eylül 2026’da yayımlanan açıklamalarında Van OSB’de yaklaşık 160 fabrikanın bulunduğunu, bunların 80’inin kapalı olduğunu, 40’ının üretim yaptığını ve kalan 40’ının depo olarak kullanıldığını ileri sürdü.Bozkurt, fabrikaların yalnızca dörtte birinin üretim gerçekleştirdiğini savunarak mevcut sanayi yatırımlarının yeterince değerlendirilemediğini belirtti.
BOZKURT’TAN YENİ ÇIKIŞ: “ALGILARLA EKONOMİ YÖNETİLEMEZ”
Şemsettin Bozkurt, eylül ayının ilerleyen günlerinde yaptığı açıklamalarda da Van OSB’deki üretim durumuna ilişkin eleştirilerini sürdürdü. Bozkurt, yaklaşık 160-170 fabrikanın bulunduğunu, bunların 80’inin kapalı olduğunu, açık tesislerin bir bölümünün depo olarak kullanıldığını ve yaklaşık 40 işletmenin üretim yaptığını öne sürdü. Bozkurt’un, iddialarının yanlış olduğunun ortaya çıkması hâlinde 5 milyon TL ödemeye hazır olduğunu söylediği aktarıldı.26 Eylül’de yayımlanan başka bir haberde ise Bozkurt’un asıl meselesinin fabrikaların neden üretim yapamadığı olduğunu vurguladığı belirtildi.Bozkurt’un yaklaşımında öne çıkan temel eleştiri, yeni fabrika binaları yapılırken mevcut tesislerin neden üretim dışı kaldığının yeterince sorgulanmadığı yönünde.
EN ÇARPICI İDDİALARDAN BİRİ: İSTİHDAM KAÇ KİŞİ?
Bozkurt, 19 Eylül 2026’da yayımlanan açıklamasında Van OSB’de üretim yapan fabrikalardaki toplam istihdamın en fazla 500 kişi olduğunu ileri sürdü.Bu iddia, OSB’nin istihdam kapasitesi üzerine yeni bir tartışma başlattı.Ancak bu rakamın kapsamı konusunda dikkatli olmak gerekiyor. Bozkurt’un sözleri üretim yapan fabrikalardaki istihdama ilişkin bir iddia olarak aktarılırken, Bakanlığın verileri Van ve Erciş OSB’lerini birlikte kapsıyor ve farklı bir ölçüm alanına dayanıyor.
BAKANLIĞIN TBMM’YE VERDİĞİ YANITTA '9 BİN 505 KİŞİLİK İSTİHDAM' DEMİŞTİ
Tartışmaya ışık tutabilecek önemli bir veri de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Türkiye Büyük Millet Meclisine verdiği yanıtta yer aldı.8 Aralık 2025 tarihli TBMM tutanağında bulunan yanıta göre, Van ve Erciş Organize Sanayi Bölgelerinde 2025 yılı itibarıyla üretime geçmiş 184 parselde toplam 9 bin 505 kişi istihdam ediliyordu.Aynı yanıtta, bütün parsellerde üretime geçilmesi durumunda istihdamın yaklaşık 17 bin kişiye ulaşmasının öngörüldüğü belirtildi.9 bin 505 kişilik rakam, yalnızca Van OSB’yi değil, Van ve Erciş OSB’lerini birlikte kapsıyor. Ayrıca veri 2025 yılına ait; 2026 yılı için güncel bir istihdam sayısı olarak kullanılamaz.Bu nedenle söz konusu rakam, Bozkurt’un yalnızca üretim yapan fabrikalara ilişkin 500 kişilik iddiasını doğrudan doğrulamıyor veya çürütmüyor.Bununla birlikte, kamuoyunda dolaşan farklı istihdam rakamlarının neden ayrı kapsamlarla değerlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.Şimdi yanıt bekleyen soru şu: Van OSB’de üretim yapan fabrikalarda kaç kişi çalışıyor, hizmet sektöründeki işletmeler kaç kişiyi istihdam ediyor ve Erciş OSB’nin toplam istihdama katkısı ne kadar?
VAN OSB’DE HANGİ SEKTÖRLERDE ÜRETİM YAPILIYOR?
Van OSB’nin yalnızca tekstil sektöründen oluştuğunu söylemek doğru değil.Van OSB Başkanı Memet Aslan, 22 Kasım 2025’te yayımlanan açıklamasında bölgede tekstil ve konfeksiyonun yanı sıra gıda işleme, plastik ve ambalaj, metal işleme, makine imalatı, mobilya, inşaat malzemeleri, yem, un, yapı kimyasalları ve hayvan sağlığı ürünleri alanlarında faaliyet gösteren işletmeler bulunduğunu belirtmişti.
BÖLGEDEKİ ÜRETİM ALANLARI ARASINDA ŞU ÜRÜNLER YER ALIYOR:
Yapı kimyasalları ve inşaat: Boya, fayans yapıştırıcısı, derz dolgusu, izolasyon malzemeleri ve mermer işleme.
Plastik ve altyapı: PVC borular, temiz su boruları ve sondaj boruları.
Gıda sanayisi: Un, yem, yumurta, unlu mamuller ve çeşitli gıda ürünleri.
Ambalaj ve metal: Naylon poşet, streç film, endüstriyel ambalaj, metal parçalar ve çeşitli makine ekipmanları.
Tekstil ve konfeksiyon: Hazır giyim ve tekstil ürünleri.
Aslan’ın açıklamalarında bazı işletmelerin iç pazara, bazılarının ise çevre illere ve yurt dışına satış yaptığı da aktarılmıştı.Bu bilgiler, Van OSB’de gerçek anlamda üretim yapan işletmeler bulunduğunu gösteriyor. Ancak üretim çeşitliliği, bütün fabrikaların faal olduğu anlamına gelmiyor.Asıl mesele, bu işletmelerin kaçının düzenli üretim yaptığı, ne kadar kapasite kullandığı ve toplam istihdama ne ölçüde katkı sağladığı.
YENİ TEKSTİL FABRİKALARI AÇIKLAMASI
Van OSB’deki tartışmanın bir diğer önemli boyutu, kamu desteğiyle yürütülen tekstil yatırımları.Van Valiliği ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı iş birliğinde yürütülen projeler kapsamında 20 tekstil fabrikasının tamamlandığı, 10 fabrikanın ise inşaatının sürdüğü açıklandı.8 Ekim 2026’da yayımlanan haberde, toplam 30 fabrikanın üretime geçmesiyle yaklaşık 10 bin kişilik istihdam oluşturulmasının hedeflendiği bildirildi.Bu yatırımlar, işsizlik sorununun ağır hissedildiği Van açısından önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor.Ancak yatırımın başarısı, fabrika binalarının tamamlanmasıyla ölçülemez. Fabrikaların ne zaman üretime başlayacağı, kaç kişinin fiilen işe alınacağı, tesislerin ne kadar kapasiteyle çalışacağı ve istihdamın ne kadarının kalıcı olacağı da önem taşıyor.Tamamlanmış bir fabrika binası ile üretime geçmiş bir fabrika arasında önemli bir fark bulunuyor.Bu nedenle 10 bin kişilik istihdam hedefinin gerçekleşme durumu, güncel ve ölçülebilir verilerle takip edilmeli.
50 BİN İSTİHDAM HEDEFİ
Van OSB yönetiminin gündemindeki uzun vadeli hedeflerden biri de tekstil yatırımlarını genişleterek istihdamı artırmak.OSB Başkanı Memet Aslan, 2025 yılında yaptığı açıklamalarda tekstil yatırımlarının Van’ın ekonomik yapısını güçlendirmesini hedeflediklerini ve 50 bin istihdam hedefi doğrultusunda çalıştıklarını belirtmişti.Bu hedef, Van’ın işsizlik sorununa çözüm üretme bakımından önemli bir vizyon ortaya koyuyor.Ancak 50 bin kişilik istihdam hedefinin hangi takvimde, hangi sektörlerde ve hangi yatırım aşamalarıyla gerçekleşeceği açık biçimde ortaya konulmalı.Üstelik mevcut fabrikaların faaliyet durumuna ilişkin tartışmalar sürerken yeni yatırımların yanında eski tesislerin yeniden üretime kazandırılması da gündeme alınmalı.Van’ın ihtiyacı yalnızca yeni fabrika binaları değil; sürdürülebilir üretim, güçlü pazar bağlantıları ve kalıcı istihdam.
FABRİKALAR NEDEN KAPANIYOR? SANAYİCİNİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER
Van OSB’deki üretim tartışmasının arka planında ekonomik koşullar da bulunuyor.Van’ın sınır ticareti ve bölgesel pazarlara erişim bakımından önemli bir konumu bulunuyor. Ancak bu avantajın üretim ve ihracata dönüşmesi, lojistik maliyetlere, ulaşım bağlantılarına, dış ticaret koşullarına ve işletmelerin pazar bulma kapasitesine bağlı.Üretim yapan işletmelerin ürünlerini düzenli olarak satamaması, tesislerin kapasite kullanımını olumsuz etkileyebilir.
ASIL ÇELİŞKİ: YENİ YATIRIMLAR YÜKSELİYOR, ESKİ TESİSLERİN DURUMU TARTIŞILIYOR
Van OSB’deki tartışmanın en önemli boyutu, yeni yatırımlarla mevcut tesislerin faaliyet durumu arasındaki ilişki.Bir tarafta tamamlandığı bildirilen 20 tekstil fabrikası ve inşaatı devam eden 10 yeni fabrika bulunuyor. Diğer tarafta ise yaklaşık 160 fabrikadan 80’inin kapalı olduğu ve yalnızca 40’ının üretim yaptığı yönündeki sanayici iddiaları var.Bu iki tablo, birbirini otomatik olarak geçersiz kılmıyor. Yeni tekstil yatırımları farklı bir yatırım programının parçası olabilir; mevcut fabrikaların faaliyet durumu ise başka sektörleri ve işletmeleri kapsayabilir.
Ancak kamuoyu açısından şu sorular önemini koruyor:
Mevcut fabrikaların ne kadarı yeniden üretime kazandırılabilir?
Kapalı tesislerin kapanma nedenleri araştırıldı mı?
Yeni yatırımlarla mevcut işletmeler arasında sektör ve pazar açısından nasıl bir ilişki kuruluyor?
Kamu desteğiyle kurulan fabrikalarda üretime geçiş ve istihdam hedefleri nasıl denetleniyor?
Üretime başlayan fabrikaların kaçında düzenli ve kalıcı istihdam sağlanıyor?
Bu soruların yanıtları, Van’ın sanayi politikasının sonuçlarını değerlendirmek açısından kritik önem taşıyor.
VAN OSB’DE GERÇEK NE? RAKAMLAR NE SÖYLÜYOR?
Tartışmada şu ana kadar farklı kaynaklardan gelen çeşitli rakamlar bulunuyor:
Mustafa Kaya’nın açıklaması: Van OSB’de 170 fabrika bulunduğu, 40’ının faal olduğu ve faal işletmelerin yarıdan fazlasının çağrı merkezi olarak çalıştığı yönünde.
Feridun Irak’ın itirazı: Van OSB’de bildiği kadarıyla iki çağrı merkezi bulunduğu ve Kaya’nın bu konudaki bilgilerinin doğru olmadığı yönünde.
Şemsettin Bozkurt’un iddiası: Yaklaşık 160 fabrikanın 80’inin kapalı, 40’ının üretimde ve 40’ının depo olarak kullanıldığı yönünde.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının TBMM’ye verdiği yanıt: 2025 yılı itibarıyla Van ve Erciş OSB’lerinde üretime geçmiş 184 parselde toplam 9 bin 505 kişilik istihdam bulunduğu yönünde.
Tekstil yatırımları: 20 fabrikanın tamamlandığı, 10 fabrikanın inşaatının sürdüğü ve toplam 30 fabrikanın faaliyete geçmesiyle 10 bin kişilik istihdam hedeflendiği yönünde.Bu rakamların hepsi aynı şeyi ölçmüyor. Bir kısmı fabrika binalarının faaliyet durumuna ilişkin iddiaları, bir kısmı çağrı merkezlerinin sayısını, bir kısmı ise iki OSB’deki toplam istihdamı veya geleceğe dönük yatırım hedeflerini ifade ediyor.Bu nedenle rakamları doğrudan karşılaştırarak taraflardan birini kesin biçimde haklı ilan etmek doğru değil.
VAN OSB YÖNETİMİNDEN HANGİ VERİLER BEKLENİYOR?
Tartışmanın sona ermesi ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi için Van OSB yönetiminin şu verileri açıklaması önem taşıyor:
OSB’de toplam kaç fabrika binası ve kayıtlı işletme bulunuyor?
Bunlardan kaçı fiilen sanayi üretimi yapıyor?
Kaç tesis kapalı veya atıl durumda?
Kaç tesis depo ya da başka ticari amaçlarla kullanılıyor?
Bölgede kaç çağrı merkezi bulunuyor ve bu işletmeler kaç kişiyi istihdam ediyor?
Üretim yapan fabrikalarda toplam kaç kişi çalışıyor?
Tamamlanan tekstil fabrikalarının kaçı fiilen üretime geçti?
10 bin kişilik istihdam hedefinin ne kadarı gerçekleşti?
Van ve Erciş OSB’lerinin istihdam ve üretim verileri ayrı ayrı ne durumda?
Kapalı tesislerin yeniden üretime kazandırılması için hangi çalışmalar yürütülüyor?
Bu soruların yanıtlanması, tartışmanın kişisel açıklamalardan çıkıp ölçülebilir veriler üzerinden değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır.
