TEPAV'ın 1975-2020 dönemini kapsayan analizine göre Türkiye'de 44 ilin kentsel ağırlık merkezi batıya kaydı. Van'da ise son 45 yılda yerleşim ağırlık merkezi batıya kaydı. İşte detaylar…
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nın (TEPAV) yayımladığı yeni analiz, Türkiye'deki şehirlerin son 45 yılda hangi yönlere doğru büyüdüğünü ortaya koydu. Göç, sanayileşme, ulaşım yatırımları ve kentleşme süreçlerinin etkisiyle birçok ilin kentsel ağırlık merkezi değişirken, Van'ın da batı ve kuzey yönünde büyüdüğü belirlendi.
VAN'IN YERLEŞİM MERKEZİ BATIYA TAŞINDI
TEPAV tarafından paylaşılan ve Prof. Dr. Güven Sak'ın değerlendirdiği çalışmaya göre, Van'ın kentsel ağırlık merkezi 1975-2020 yılları arasında yaklaşık 4,6 kilometre batıya, 1 kilometre ise kuzeye kaydı. Veriler, kentteki yerleşim alanlarının son 45 yılda ağırlıklı olarak batı ekseninde geliştiğini ortaya koydu.
TÜRKİYE GENELİNDE BATIYA YÖNELİŞ DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmada, Türkiye genelinde 44 ilin kentsel ağırlık merkezinin batıya kaydığı tespit edildi. Bu durumun temel nedenleri arasında göç hareketleri, yeni konut alanlarının oluşması, sanayi yatırımları ve ulaşım altyapısındaki gelişmeler gösterildi.
MUĞLA İLK SIRADA YER ALDI
Analize göre, kentsel ağırlık merkezi en fazla batıya kayan il Muğla oldu. Muğla'nın ağırlık merkezi yaklaşık 7,3 kilometre batıya taşınarak bu alanda Türkiye'de ilk sıraya yerleşti.
BALIKESİR EN FAZLA KUZEYE HAREKET EDEN İL OLDU
Öte yandan Balıkesir, yaklaşık 7,5 kilometrelik kuzey yönlü hareketle kuzeye en fazla büyüyen il olurken, Konya ise yaklaşık 4 kilometre güneye kayarak güney yönlü büyümenin en belirgin görüldüğü şehir olarak kayıtlara geçti.
İKİ ŞEHİR GENEL EĞİLİMİN DIŞINDA KALDI
Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise Isparta ve Antalya oldu. Türkiye'deki genel batıya yönelen büyüme eğiliminin aksine, bu iki ilin kentsel ağırlık merkezi yaklaşık 5,5 kilometre doğuya kaydı.
İSTANBUL VE ANKARA'DA KUZEYBATI EĞİLİMİ
TEPAV verilerine göre İstanbul'un kentsel ağırlık merkezi yaklaşık 5,4 kilometre batıya ve 3,3 kilometre kuzeye taşındı. Ankara'da ise ağırlık merkezi yaklaşık 2,9 kilometre batıya ve 5,3 kilometre kuzeye kaydı. Böylece iki büyükşehirde de büyümenin ağırlıklı olarak kuzeybatı ekseninde gerçekleştiği görüldü.
ŞEHİRLERİN AĞIRLIK MERKEZİ NEDEN DEĞİŞİYOR?
TEPAV analizinde, kentsel ağırlık merkezinin nüfusun yoğunlaştığı, yeni yerleşim alanlarının geliştiği, ekonomik faaliyetlerin arttığı ve ulaşım yatırımlarının yoğunlaştığı yönlere doğru zamanla değiştiği belirtildi. Buna göre göç hareketleri, kentleşme politikaları ve ekonomik gelişmeler, şehirlerin büyüme yönünü belirleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
