ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla yükselen Ortadoğu gerilimi, Türkiye’nin İran’a açılan kapısı olan Van’da turizmi adeta felç etti. Her yıl Nevruz öncesi tamamen dolan otellerde bu yıl doluluk oranı yüzde 10’a kadar geriledi.
NEVRUZ HAREKETLİLİĞİ YERİNİ SESSİZLİĞE BIRAKTI
Ortadoğu’da 28 Şubat’ta başlayan gerilim, sınır şehirlerinde ekonomik kaygıları da beraberinde getirdi. Türkiye’nin İran’a açılan en önemli turizm ve ticaret kapılarından biri olan Van’da turizm sektörü büyük darbe aldı.
Her yıl İran’da baharın gelişi ve yeni yılın başlangıcı olarak kutlanan Nevruz Bayramı öncesinde İranlı turistlerin uğrak noktası olan şehirde bu yıl beklenen hareketlilik yaşanmıyor.
Geçmiş yıllarda Nevruz’a haftalar kala oteller tamamen dolarken, bu yıl savaşın yarattığı belirsizlik ve İran’daki ekonomik kriz nedeniyle rezervasyonlar neredeyse yok denecek seviyeye geriledi. Şehir genelinde otellerde doluluk oranının yüzde 10 civarında olduğu belirtilirken bazı işletmelerde bu oran yüzde 5’e kadar düşmüş durumda.
DEMİRHAN: “İRANLI TURİST AKIŞI DURMA NOKTASINA GELDİ”
Van Otelcilik ve Turizm Derneği Başkanı Çetin Demirhan, yaşanan gelişmelerin Van turizmini doğrudan etkilediğini belirterek İran’dan gelen turist akışının neredeyse tamamen durduğunu söyledi.
Demirhan, İran’da son dönemde ciddi bir ekonomik kriz yaşandığını ve para biriminin büyük ölçüde değer kaybettiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“İran’da yaşanan ekonomik sıkıntılar nedeniyle zaten son dönemde turist sayısı oldukça azalmıştı. İran’da para birimi ciddi şekilde değer kaybetti ve alım gücü düştü. Bu nedenle zaten sınırlı sayıda misafirimiz geliyordu. 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından ise İran’dan gelen turist akışı neredeyse tamamen kesildi.”
OTELLERDE DOLULUK ORANI YÜZDE 10’A KADAR GERİLEDİ
Demirhan, şu anda Van’a gelen İranlıların büyük bölümünün turistik amaçla gelmediğini, sadece başka ülkelere geçiş için şehri kullandığını ifade etti.
“Şu anda İran’dan gelen bazı insanlar Van’ı sadece geçiş güzergâhı olarak kullanıyor. Avrupa’ya ya da başka ülkelere gitmek isteyen çift vatandaşlar veya farklı ülke vatandaşları burada kısa süreliğine konaklıyor. Ama turistik anlamda gelen, gezmek veya alışveriş yapmak için gelen misafir neredeyse yok.”
Otellerdeki doluluk oranlarının ciddi şekilde düştüğünü belirten Demirhan, “Genel ortalamaya baktığımızda şehirdeki otellerde doluluk oranı yaklaşık yüzde 10 civarında. Yıllardır turizm sektörünün içindeyiz ama böyle kötü bir sezon gerçekten görmedik.” dedi.
NEVRUZ’A SAYILI GÜNLER KALDI AMA REZERVASYON YOK
Nevruz döneminin Van turizmi için yılın en hareketli zamanlarından biri olduğunu hatırlatan Demirhan, normal şartlarda otellerin aylar öncesinden dolduğunu söyledi.
“Normalde Nevruz’dan en az iki ay önce otellerde rezervasyonlar yapılırdı. İranlı turistler alışveriş için Van’ı tercih ederdi ve şehirde ciddi bir hareketlilik yaşanırdı. Bu yıl ise Nevruz’a sayılı günler kalmasına rağmen rezervasyon neredeyse yok. Turizmle bağlantılı olan bütün esnaf bundan etkileniyor.”
VAN EKONOMİSİ TURİZMLE AYAKTA DURUYOR
Demirhan, turizmin Van ekonomisi için hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulayarak sadece otel ve acentelerin değil birçok sektörün bu hareketlilikten faydalandığını söyledi.
“Turizm sadece otelcilerden ibaret değil. Restoranlar, kafeler, alışveriş merkezleri, taksiciler ve birçok esnaf bu hareketlilikten faydalanıyor. Özellikle Nevruz döneminde şehirde ciddi bir ekonomik canlılık olurdu. Ancak şu anda bütün esnaf zor durumda.”
SAVAŞ ORTAMINDA TATİL YERİNE AİLE TERCİH EDİLİYOR
Turizmci Yunus Yüksel ise İranlı turistlerin savaş ortamında tatil yerine ailelerinin yanında olmayı tercih ettiğini belirtti.
Turizmin onlarca sektöre katkı sağlayan önemli bir alan olduğunu vurgulayan Yüksel, şu ifadeleri kullandı:
“Turizm bacasız fabrikadır. Doğrudan 40’tan fazla meslek grubuna, dolaylı olarak ise 80’den fazla sektöre katkı sağlar. Ancak turizm güvenli yer arar. Dünyada savaşla anılan ülkelere kimse turistik amaçla gitmez. Bu nedenle bölgede yaşanan gerilim turizmi doğrudan etkiliyor.”
GEÇEN YIL YÜZDE 100 DOLU OLAN OTELLER BU YIL BOŞ
Yüksel, normal şartlarda Nevruz döneminde Van’daki otellerin tamamen dolduğunu ancak bu yıl durumun tamamen farklı olduğunu söyledi.
“Normalde miladi yılbaşından hemen sonra rezervasyonlar gelmeye başlardı. Mart ayına girdiğimizde otellerin doluluk oranı yüzde 100’e ulaşırdı. Ancak bu yıl neredeyse hiç rezervasyon yok. Şu an doluluk oranı en fazla yüzde 10 civarında. Hatta bazı otellerde yüzde 5’e kadar düşmüş durumda.”
TURİZMDEKİ DURGUNLUK AYLAR ÖNCE BAŞLADI
Turizmci Yunus Yüksel’e göre Van turizminde yaşanan durgunluk yalnızca savaşın etkisi değil. İran’da son aylarda yaşanan ekonomik kriz ve internet kesintileri de turist akışını büyük ölçüde azaltmış durumda.
“Bu durum sadece 10 gündür yaşanan bir kriz değil. Yaklaşık üç aydır İran’dan gelen turist sayısı zaten çok azdı. İran’da ekonomik sıkıntılar, internet kesintileri ve bazı gösteriler nedeniyle vatandaşlar tatil planlarını iptal etmişti. Savaşın başlamasıyla birlikte ise turizm tamamen durma noktasına geldi.”
İRAN’DAKİ EKONOMİK KRİZ TURİST SAYISINI AZALTTI
Yüksel, İran’da yaşanan ekonomik sıkıntıların da turist sayısındaki düşüşte önemli rol oynadığını belirtti.
“Daha önce Türkiye ile İran arasındaki para birimi dengesi farklıydı. Ancak şu anda aradaki fark çok büyüdü. İran’da ciddi bir ekonomik kriz var ve insanların satın alma gücü çok düştü. Bu nedenle insanların tatil yapması artık lüks haline geldi.”
VAN TURİZMİ TEK PAZARA BAĞLI KALDI
Turizm temsilcileri Van turizminin büyük ölçüde İranlı turistlere bağlı olmasının da bu krizi derinleştirdiğini ifade ediyor.
Yıllardır Van’a gelen turistlerin büyük çoğunluğunu İranlıların oluşturduğunu belirten sektör temsilcileri, farklı ülkelerde yeterince tanıtım yapılmadığını ve bunun bugün yaşanan krizin en büyük sebeplerinden biri olduğunu söylüyor.
