Van’da yarım asra yaklaşan tecrübesiyle mücellitlik yapan Mehmet İzci, dijitalleşme ve azalan okuma alışkanlıklarına rağmen mesleğini ayakta tutmaya çalışıyor.
Van’da yaşayan 58 yaşındaki cilt ustası Mehmet İzci, 47 yıl önce çırak olarak başladığı mücellitlik mesleğini, tüm zorluklara rağmen sürdürmeye devam ediyor. Kentte “son cilt ustası” olarak anılan İzci, küçük atölyesinde yıllara meydan okuyan pres ve giyotin makineleriyle çalışmalarını sürdürüyor.
1979 yılında yerel bir gazetede çıraklıkla mesleğe adım atan İzci, gelişen teknoloji ve değişen alışkanlıklar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ciltleme sanatını yaşatmaya çalışıyor. Seri üretim ve dijital baskının yaygınlaşmasıyla geri planda kalan el işçiliği ciltleme, İzci’nin titiz çalışmalarıyla varlığını sürdürüyor. Usta, yıpranmış kitapları ve dağılmış sayfaları büyük bir sabırla bir araya getirerek yeniden kullanılabilir hale getiriyor.
Mehmet İzci, geçmişte kitap ve gazetelere olan ilginin çok daha yoğun olduğunu belirterek, dijitalleşmenin mesleği bitme noktasına getirdiğini söyledi. İzci, "Eskiden gazetelerin verdiği kitaplar vardı; okuma, o zamanlar daha güzeldi. Şimdi insanlar okumuyor, her şey internete bağlı. Kitaplar bitmiş, mücellit işi bitmiş. Ben bu işi bırakırsam, zaten mücellit işi Van'da tamamen bitecek. Meslekte çırak da yetişmiyor. En son oğlum yanımda çırak olarak çalışıyordu. O da iş olmadığı için başka işlere yönelmek zorunda kaldı" dedi.
Zanaatını Sınırlı İmkânlarla Sürdürüyor
Mesleğini kısıtlı imkânlara rağmen devam ettirdiğini ifade eden İzci, özellikle belirli işlere yoğunlaştığını dile getirdi. "Şu an bazı kurumlar, vatandaşlar ve matbaalar bana iş getiriyor. Özellikle yıpranan Kur'an-ı Kerim kapağını ciltliyorum. Artık bu mücellit işiyle kimse uğraşmıyor, bu işi bilen yok. Gittikçe bitiyor zaten. Benim de ekipmanlarımın hepsi eski model. Mesela buradaki pres ve giyotin makineleri çok eskidir. Aslında daha iyi işler yapabilirim, hatta daha iyi insanlar yetiştirebilirim ama imkân yok. Gelip burada birini yetiştirmek zor" diye konuştu.
“Ömrüm Yettiğince Devam Edeceğim”
Farklı illerden gelen iş tekliflerine rağmen Van’dan ayrılmadığını vurgulayan İzci, mesleğine olan bağlılığını dile getirdi. "Okuma alışkanlığı bitince her şey ortadan kalktı. Eskiden herkesin elinde bir kitap vardı. Gazeteler gece gelirdi; millet gazete alıp okumak için beklerdi. Şimdi öyle bir şey yok, kimsenin umurunda değil. Bugün kütüphaneye gitsen, içeride okuyacak düzgün 20 kişi bulamazsın. Ölünceye kadar devam edeceğim. Ömrümü bu işe vermişim; yaklaşık 45 yıldır bu işi yapıyorum zaten. Memleketim için sonuna kadar da yapacağım inşallah. Daha önceden 'Gel bu işi buralarda yap' diye teklifler geldi; İzmir gibi, Kocaeli gibi illerden istediler. Gitmedim, yapmadım. Orada olsa belki daha iyi olurdu ama kendi memleketimi bırakmadım."
