Ağır ve riskli işlerde çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendiren yıpranma payı düzenlemesinde kapsam genişletildi. 2026 yılında yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayi çalışanları da erken emeklilik hakkı kazanan meslekler arasına eklendi.
Emeklilik planı yapan çalışanlar için prim gün sayısı ve yaş şartı büyük önem taşırken, ağır ve riskli işlerde çalışanlar “yıpranma payı” sayesinde daha erken emekli olabiliyor. Resmi adıyla Fiili Hizmet Süresi Zammı olarak bilinen bu uygulama, çalışanların prim günlerine ilave süre eklerken emeklilik yaşını da aşağı çekiyor.
YIPRANMA PAYI NEDİR, NE SAĞLAR?
Yıpranma payı; ağır, tehlikeli ve yıpratıcı işlerde çalışanların her yıl için ekstra prim günü kazanması anlamına geliyor. Normal şartlarda yılda 360 gün prim ödeyen bir çalışan, yıpranma payı kapsamındaki bir meslekte çalıştığında bu süre risk derecesine göre 60, 90 veya 180 gün artırılıyor.
Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı bulunan bir işte çalışan kişinin, 1 yıllık çalışması SGK kayıtlarına 450 gün olarak yansıyor.
YAŞ ŞARTINDAN DA DÜŞÜYOR
Uygulama yalnızca prim gününü artırmakla sınırlı kalmıyor. Kazanılan ilave süre, emeklilik yaş haddinden de düşülüyor. Bu sayede çalışanlar, biriken sürelerine bağlı olarak 5 yıla kadar, bazı çok ağır iş kollarında ise 8 yıla kadar daha erken emekli olabiliyor.
LİSTE GENİŞLEDİ
2026 yılında yapılan düzenlemeyle yıpranma payı kapsamı genişletildi. Daha önce sınırlı sayıda mesleği kapsayan uygulamaya, yeni riskli iş kolları ve sağlık sektöründeki bazı alanlar da dahil edildi.
YIPRANMA PAYI KAPSAMINDAKİ MESLEKLER
· Gazeteciler: Sarı basın kartı sahibi muhabirler ve basın çalışanları
· Maden ve Yeraltı İşçileri: En yüksek yıpranma payına sahip meslek grubu (Yılda 180 gün)
· Güvenlik Güçleri: Asker, polis, MİT mensupları, cezaevi infaz koruma memurları
· Ağır Sanayi Çalışanları: Demir-çelik, cıva ve asit üretimi gibi zehirli maddelerle çalışanlar
· İtfaiyeciler: Yangın söndürme ve kurtarma ekipleri
YENİ EKLENEN MESLEKLER
2026 itibarıyla yıpranma payı kapsamına alınan yeni meslek grupları ise şöyle:
· Çimento fabrikası çalışanları
· Alüminyum fabrikası çalışanları
· Dökümhane işçileri
· Cam sanayi çalışanları
Yeni düzenleme ile birlikte bu sektörlerde çalışanlar da erken emeklilik avantajından yararlanabilecek.
