Türkiye’nin en pahalı şehirler arasında yer alan Van’da artan kira bedelleri, özellikle asgari ücretle çalışanlar ve emekliler için ciddi bir barınma sorununa dönüştü. Yüksek fiyatlar, kentte kiracı olmayı her geçen gün daha da zorlaştırıyor.
Türkiye’nin doğusunda son yıllarda yükselen yaşam maliyetleri, barınma krizini de derinleştirdi. Türkiye'nin en pahalı şehirlerinden biri haline gelen Van’da kiralık konut bulmak giderek güçleşiyor. Özellikle asgari ücretliler, emekliler ve yeni ev kurmayı planlayan gençler için kira bedelleri adeta içinden çıkılmaz bir tablo oluşturuyor. Kentte kiralık ev arayışı, vatandaşlar üzerinde hem ekonomik hem de psikolojik baskı yaratıyor. “Bir maaşa bir ev” tablosu, barınma krizinin ulaştığı noktayı gözler önüne seriyor.
Kiracı sayısı artıyor
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “İstatistiklerle Aile” araştırmasına göre, 2014 yılında yüzde 22,1 olan kiracı oranı 2024’te yüzde 28’e yükseldi. Buna göre yaklaşık 24 milyon kişi, yani 8 milyon hane kiracı olarak yaşamını sürdürüyor. Ev sahipliği oranı azalırken, kiracı sayısındaki artış dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu durumun temel nedenleri arasında düşük gelir düzeyi, artan konut fiyatları ve krediye erişimin zorlaşmasını gösteriyor.
Van’da kiralık daireler el yakıyor
Ulusal bir emlak sitesinde yer alan verilere göre, Van genelinde (zemin ve giriş katlar hariç) 3+1 özellikte 747 kiralık daire ilanı bulunuyor. Bu ilanlardan yalnızca 17’sinde kira bedelinin 10 bin liranın altında olduğu görülüyor. Kirası 10 bin ile 20 bin lira arasında olan daire sayısı 161, 20 bin liranın üzerinde olan kiralık konut sayısı ise 162 olarak kayıtlara geçti. Veriler, kentte uygun fiyatlı kiralık konut bulmanın neredeyse imkânsız hale geldiğini ortaya koyuyor.
Gelir kirayı karşılamıyor
Konut sahibi olmak birçok vatandaş için hayal olurken, kirada oturmak da ciddi bir gelir gerektiriyor. Emeklilerin ortalama 20 bin lira, asgari ücretlilerin ise 28 bin lira maaş aldığı bir dönemde, kira bedellerinin maaşlarla yarıştığı görülüyor. Ekonomiye ilişkin olumlu açıklamalara rağmen, sahadaki tablo vatandaşın alım gücünün giderek düştüğünü gösteriyor.
“Maaşımın büyük bölümü kiraya gidiyor”
Kiracı vatandaşlardan Emekli Hasan Demir (62), yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle dile getirdi:
“20 bin lira emekli maaşı alıyorum. 15 bin lirasını kiraya veriyorum. Geriye kalanla faturalar, mutfak masrafı derken ay sonunu getiremiyoruz. Ev değiştirmeyi düşündüm ama daha ucuzunu bulamadım.”
“Evlilik planlarımızı erteledik”
Evlenmeye hazırlanan gençlerden Zeynep Kaya (27) ise kira fiyatları nedeniyle planlarını ertelediklerini belirterek,
“Nişanlımla evlenmek istiyoruz ama en düşük kiralar bile 15-20 bin lira. Eşyası, depozitosu, taşınma masrafı derken altından kalkmak mümkün değil. Şimdilik ailelerimizin yanında kalmaya devam edeceğiz.” dedi.
