2026 yılı asgari ücretinin 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye genelinde olduğu gibi Van’da da çalışanların gözü zamlı ücretlerin banka hesaplarına ne zaman yansıyacağına çevrildi. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde yaşanan gecikmeler, işçi ve işverenler arasında tartışmalara neden olurken, hukukçular sürecin yasal boyutuna dikkat çekti.
Van Barosu’na kayıtlı avukatlar Av. Cumhur Atan ve Av. Selçuk Görünüş, asgari ücret artışının uygulanması, ücret ödeme yükümlülükleri ve işçilerin sahip olduğu yasal haklar konusunda önemli açıklamalarda bulundu.
ASGARİ ÜCRET 1 OCAK’TAN İTİBAREN BAĞLAYICI
Asgari ücretin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenmesinin ardından yılın ilk günü itibarıyla yürürlüğe girdiğini belirten Av. Cumhur Atan, işverenlerin bu tarihten itibaren yeni ücrete göre ödeme yapmak zorunda olduğunu söyledi.
Atan, “Asgari ücret, ilgili yılın 1 Ocak tarihinden itibaren bağlayıcıdır. İşveren, ücret ödeme günü geldiğinde işçiye zamlı ücreti ödemekle yükümlüdür. Ücretin eksik ya da zamsız yatırılması, işverenin temerrüde düşmesi anlamına gelir. Bu durumda işçi yalnızca alacağını değil, yasal faizini de talep edebilir” dedi.
ÜCRET ÖDEME GÜNLERİ ESAS ALINIYOR
Ücretin aylık, haftalık ya da günlük olarak kararlaştırılabileceğini hatırlatan Atan, uygulamada en yaygın sistemin aylık ödeme olduğunu belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Taraflar arasında farklı bir anlaşma yoksa, ücret ay sonunda ya da takip eden makul süre içerisinde ödenmelidir. Bu sürede ödeme yapılmaması halinde işveren temerrüde düşer. Bu durum hem idari yaptırımlara hem de yargısal sürece konu olabilir.”
3 VE ÜZERİ İŞÇİ ÇALIŞTIRAN İŞVERENLERE BANKA ZORUNLULUĞU
Av. Selçuk Görünüş ise ücretlerin nasıl ödenmesi gerektiğine ilişkin önemli bir noktaya dikkat çekti. Görünüş, 3 ve üzeri işçi çalıştıran işyerlerinde ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
“Ücret, prim, ikramiye ve benzeri tüm ödemelerin bankadan yapılması gerekiyor. Elden veya kayıt dışı yapılan ödemeler mevzuata aykırıdır. Bu yükümlülüğe aykırı davranan işverenler hakkında, işçi başına ve her ay için ayrı ayrı olmak üzere idari para cezaları uygulanmaktadır” diye konuştu.
ÜCRETİN GEÇ VEYA EKSİK ÖDENMESİ HAKLI FESİH NEDENİ
Ücretin zamanında ödenmemesinin işçi açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade eden Görünüş, işçilerin bu durumda iş sözleşmesini sona erdirme hakkına sahip olduğunu söyledi:
“Ücretin geç ya da eksik ödenmesi, İş Kanunu’na göre işçi açısından haklı fesih sebebidir. İşçi, tek bir ay dahi ücretini alamaması halinde iş akdini haklı nedenle feshedebilir. Bu durumda kıdem tazminatı başta olmak üzere tüm yasal haklarını talep etme hakkı doğar.”
İŞÇİLER HAKLARINI HANGİ YOLLARLA ARAYABİLİR?
Ücretini alamayan ya da eksik alan işçilerin izlemesi gereken yollar hakkında bilgi veren Av. Cumhur Atan, yazılı başvurunun önemine dikkat çekti:
“İşçi, ücret ödeme günü geçtikten sonra işverene yazılı olarak başvurabilir. Bu başvuru, işvereni temerrüde düşürür ve işçinin alacağını faizli şekilde talep etmesine imkân tanır. Aynı zamanda ileride açılabilecek davalarda ispat açısından büyük önem taşır.”
Atan, işçilerin ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı birimlere veya Alo 170 hattına şikâyette bulunabileceğini, bunun yanı sıra icra takibi başlatma ya da iş mahkemesinde dava açma haklarının bulunduğunu belirtti.
İDARİ YAPTIRIMLAR VE DENETİMLER
Hukukçular, ücretin zamanında ve mevzuata uygun ödenmemesi halinde işverenler hakkında idari para cezalarının yanı sıra teşviklerden mahrum bırakma gibi yaptırımların da uygulanabileceğini ifade etti. Denetimlerin artmasıyla birlikte kayıt dışı ödemelere karşı daha sıkı kontrollerin gündeme geldiği belirtildi.
UYARI: HAK KAYBI YAŞANMAMASI İÇİN MEVZUATA UYUM ŞART
Uzmanlar hem işçilerin mağdur olmaması hem de işverenlerin ağır yaptırımlarla karşılaşmaması için asgari ücret uygulamasının yasal çerçevede ve zamanında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Ücret ödemelerinde yaşanacak gecikmelerin, taraflar açısından uzun süren hukuki süreçlere yol açabileceği uyarısında bulunuldu.
