Tarih boyunca adaletin ne kadar önemli olduğunu gösteren nice ibretlik olaylar yaşanmıştır. Çünkü devletleri güçlü kılan yalnızca orduları, hazineleri veya sarayları değildir. Devletleri ayakta tutan en büyük güç, adaletin herkese eşit uygulanmasıdır.

Pers hükümdarı Nuşirevan, tarihte adaletiyle anılan hükümdarlardan biridir.

Rivayet edilir ki bir gün tüccarlar, develeri ve yükleriyle Nuşirevan'ın ülkesine gelirler. Gece konakladıkları sırada bütün develeri ve yükleri çalınır. Çaresiz kalan tüccarlar hükümdarın huzuruna çıkarak başlarına gelenleri anlatırlar.

Nuşirevan, tüccarlara beklemelerini söyler ve olayın araştırılması için harekete geçer. Yapılan soruşturma sonucunda hırsızlık olayına kendi oğlunun ve sadrazamının karıştığı ortaya çıkar.

Hükümdar, kendi evladını da devletin en güçlü makamında bulunan sadrazamını da adaletin üstünde görmez. Rivayete göre oğlunu doğu kapısında asar, sadrazamını batı kapısında asarak, cezalandırarak şu mesajı verir:

Adaletin terazisinde hükümdarın oğlu da sıradan bir vatandaş da eşittir.

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed'in (s.a.v.) adalet anlayışı da insanlık tarihine altın harflerle yazılmıştır.

Bir gün nüfuzlu bir aileden gelen bir kadının suçunun bağışlanması için aracı olunmak istenir. Bunun üzerine Peygamber Efendimiz şu tarihî uyarıyı yapar:

"Allah'a yemin ederim ki Muhammed'in kızı Fatıma da hırsızlık yapsaydı onun da elini keserdim."

Bu söz, adaletin hatır, gönül, makam ve soy sop tanımadığının en açık ifadesidir.

Hz. Ömer döneminde yaşanan bir başka ibretlik olay ise devlet yönetiminde dürüstlüğün nasıl olması gerektiğini gösterir.

Rivayet edilir ki Hz. Ömer, bir valiyi görevine gönderir. Vali göreve giderken yanında bir deve yükü mal vardır. Görevini tamamlayıp geri döndüğünde ise yanında üç deve yükü mal bulunmaktadır.

Hz. Ömer bunu fark eder ve valiye sorar:

"Sen buraya giderken bir deve yükü malın vardı. Döndüğünde neden üç deve yüküyle geldin? Aradaki iki deve yükü nereden geldi?"

Vali açıklama yapmaya çalışınca Hz. Ömer ona devlet makamının kişisel servet edinme aracı olmadığını hatırlatır. O fazladan malın kaynağının araştırılması ve kamu hakkının korunması gerektiğini ortaya koyar.

Çünkü Hz. Ömer'in anlayışında devletin imkânları, yöneticilerin şahsi serveti değil, milletin emanetiydi.

İşte asıl mesele budur!

Makam, zenginleşme aracı değil; millete hizmet etme sorumluluğudur.

Bugün bu tarihî olayları yeniden hatırlamaya ihtiyacımız var. Çünkü toplumların en büyük yarası yalnızca ekonomik sıkıntılar değildir. Adalet duygusunun zedelenmesi, kamu malının korunmaması, liyakatin geri plana itilmesi ve gücün kişisel çıkarlar için kullanılması çok daha derin yaralar açar.

Bir ülkede garibanın hakkı aranırken güçlülerin dokunulmazlığı varsa orada adalete olan güven sarsılır.

Bir vatandaşın yaptığı yanlışın hesabı sorulurken makam sahibi olanların hataları görmezden geliniyorsa toplumun vicdanı yaralanır.

Unutulmamalıdır ki kamu malı yetimin, yoksulun, işçinin, çiftçinin, emeklinin; kısacası 86 milyonun hakkıdır. O emanete uzanan her el, milletin hakkına uzanmış demektir.

Kim olursa olsun, hangi partiden, hangi makamdan, hangi aileden gelirse gelsin; hakkında ortaya atılan iddialar hukuk çerçevesinde tarafsızca araştırılmalı, suçu sabit görülen herkes hukuk önünde hesap vermelidir.

Çünkü adaletin olmadığı yerde güven, güvenin olmadığı yerde devletin itibarı yara alır.

Hırsızın partisi olmaz, yolsuzluğun makamı olmaz, kamu malının sahibi milletin kendisidir.

Nuşirevan'ın adalet anlayışından, Peygamber Efendimizin eşitlik ilkesinden ve Hz. Ömer'in kamu emaneti hassasiyetinden çıkaracağımız ders açıktır:

Adalet, başkasına uygulanınca değil, sıra bize geldiğinde de tavizsiz uygulanınca adalettir.

Devletin büyüklüğü, yöneticilerin ne kadar güçlü olduğuyla değil, kendi yakınları karşısında bile adaletten ne kadar taviz vermediğiyle ölçülür.

Çünkü makamlar geçicidir, servetler geride kalır; ama adaletle veya zulümle anılmak tarihe kalır.

Adalet herkese lazım!